Izrael Ber Icynger ps. Alter Sznur (ur. 13 lipca 1911 w Bieczu, zm. 22 sierpnia 1944 w Auschwitz-Birkenau) – ortodoksyjny nauczyciel, polityk, dziennikarz i poeta tworzący w języku jidysz.

Życiorys Urodził się w rodzinie Izaaka i Sary Icyngerów. Wychowany został przez dziadka Chaima Salomona Icyngera. Naukę kontynuował u naczelnego rabina Tarnowa Mejera Arika. Był jednym z pierwszych przywódców partii Aguda w mieście. W 1934 roku przeniósł się do Łodzi, gdzie uczył w szkołach religijnych aż do 1941 roku. Ożenił się ze Zlatą Borensztejn, nauczycielką pochodzącą ze Staszowa.

Icynger zaczął tworzyć mieszkając w Bieczu. Pierwszy wiersz opublikował w wieku 15 lat. Później, w Łodzi, brał czynny udział w redagowaniu czasopisma „Bet Jaakow”; miał w nim stały dział.

W czasie okupacji niemieckiej Icynger przebywał w Łodzi, gdzie aktywnie uczestniczył w życiu literackim getta. Ze względu na panujący reżim, spotkania odbywały się w prywatnym, zamkniętym gronie u poetki Miriam Ulinower.

Jedynym w swoim rodzaju przedsięwzięciem Icyngera było wydawanie odręcznej gazetki w języku hebrajskim „Ha-Mesaper” (hebr. „Narrator”), z literackim dodatkiem dwutygodniowym „Min Ha-Mejcar” (hebr. „Z ucisku”), którą redagował co najmniej do 14 września 1942 roku. Spisywał kronikę getta, pisał artykuły, piosenki, komiksy itp. Icynger prowadził też konspiracyjny almanach literacki „Geto-szriftn”.

Poruszał w swoich utworach najważniejsze problemy getta. Potępiał policję gettową i przełożonego Judenratu Chaima Rumkowskiego (Czarny Żyd, Piętnaście marek, Jestem policjantem).

Izrael Ber Icynger podpisywał swoje wiersze licznymi pseudonimami. Oprócz najbardziej znanego – Alter Sznur, posługiwał się także nazwiskami: Mordowicz, M. Grinwald, A. B. Fridman, Abraham Majzels, Sadenkiewicz.

Część twórczości Altera Sznura ocalała. Odnalazł się pierwszy numer „Min Ha-Mejcar” oraz fragmenty numerów: 2 i 3. Jakub Cwi Juszkowicz, przechowywał w swoim domowym archiwum w Izraelu inne utwory. Odnaleziono także ukrytą w getcie paczkę piosenek Icyngera. Obecnie znajduje się ona w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie.

Izrael Ber Icynger wojny nie przeżył, podobnie jak dwójka jego dzieci. Kiedy Gestapo zabrało jego dzieci do szpitala, gdzie przebywały przed wysyłką na śmierć, ojciec próbował z nimi uciec. W trakcie przechodzenia przez wysokie ogrodzenie dzieci zostały złapane, a jemu – z pomocą żydowskiego policjanta – udało się uciec. Jednak 21 sierpnia 1944 roku wraz z żoną został wywieziony do niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady Auschwitz. Ze względu na „zły wygląd” (miał gipsowy opatrunek na ręce) przy selekcji został skierowany na śmierć. 22 sierpnia 1944 roku zginął w komorze gazowej. Żona, którą zakwalifikowano do pracy przeżyła obóz i wojnę. Wyemigrowała do Izraela, zamieszkała w Kirjat Atta.

Twórczość

„Far a halbe kilo brojt“ – Sadenkewicz (I. B. Icynger) „Din tojre“ – A. Majzels (I. B. Icynger) „Brojt“ – A. B. Fridman (I. B. Icynger) „Mariszin lager“ – A. B. Fridman (I. B. Icynger) „Fekalie” – M. Grinwald (I. B. Icynger), „A żabe“ – A. Majzels (I. B. Icynger) „Wajl“ – A. Majzels (I. B. Icynger) „Men flikt feder” – A. Majzels (I. B. Icynger) „Jom kipur in tamuz” – A. Majzels (I. B. Icynger) „Ojf Czarnickego“ – M. Grinwald (I. B. Icynger), „Tfile“ – M. Grinwald (I. B. Icynger),

Przypisy

Kategoria:Ludzie urodzeni w Bieczu Kategoria:Mieszkańcy getta łódzkiego Kategoria:Polscy Żydzi – ofiary KL Auschwitz Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Pisarze jidysz Kategoria:Pisarze związani z Łodzią Kategoria:Żydowscy poeci Kategoria:Urodzeni w 1911 Kategoria:Zmarli w 1944