thumb|Różne odmiany sałat thumb|'Lolo Bionda' thumb|'Lollo Rosa' Sałata siewna (Lactuca sativa L.) – gatunek rośliny jednorocznej z rodziny astrowatych. Występuje wyłącznie w uprawie. Wyhodowana została z sałaty kompasowej (L. serriola), jako roślina pozbawiona goryczy i kolców oraz o rozbudowanej blaszce liściowej. Była znanym i popularnym warzywem już w Starożytnej Grecji i Rzymie. W Polsce uprawiana i dziczejąca (efemerofit).
Morfologia Łodyga Krótka (wyjątkiem jest sałata łodygowa). Wydłuża się ona podczas wytwarzania pędu kwiatostanowego, który osiąga wysokość 80–150 cm. Liście Różnorakiego kształtu, barwy i wielkości, w zależności od odmiany. Kwiaty Obupłciowe, drobne, jasnożółte, języczkowate, zebrane w koszyczki tworzące podbaldach. Pozbawione są one kielicha, zamiast niego są włoski tworzące puch kielichowy. Kwiaty są samopylne. Owoce Niełupki, opatrzone w szerszej części puchem kielichowym, który stanowi aparat lotny. Korzeń Palowy, wrzecionowaty, posiada liczne korzenie boczne.
Zróżnicowanie W obrębie gatunku stosuje się podział na kilka typów lub klas odmian uprawnych. W niektórych ujęciach klasy/typy te uznawane są też za odmiany botaniczne, ale we współczesnych bazach taksonomicznych raczej synonimizowane są one z gatunkiem (nie są wyróżniane): sałata głowiasta (Lactuca sativa L. var. capitata), występująca w dwóch formach (w klasyfikacji Thompsona tworzą one odrębne klasy): sałata masłowa – o miękkich, delikatnych liściach sałata krucha („lodowa”) – o liściach twardych, sztywnych i pofałdowanych sałata rzymska, sałata długolistna (Lactuca sativa L. var. longifolia Lam.) sałata dębolistna (Lactuca sativa L. var. crispa L.) – czerwona i zielona sałata łodygowa, s. szparagowa, głąbiki krakowskie (Lactuca sativa L. var. augustana Irisch)
W obrębie każdej klasy/typu istnieją liczne odmiany uprawne (kultywary) różniące się strukturą liści, kolorem i smakiem.
Zastosowanie Roślina uprawna: uprawiana jest jako warzywo liściaste. Znana była już w starożytnym Egipcie. Z okresu Starego Państwa pochodzą rysunki przedstawiające stoły z główkami sałaty oraz jej uprawę. Sztuka kulinarna: używana przed kwitnieniem jako składnik sałatek oraz do dekoracji potraw. Badacze roślin biblijnych uważają, że była jednym z gorzkich ziół, które Żydzi dodawali do mięsa w okresie Paschy. Dziko rosnące sałaty, a także sałata uprawiana w starożytności, miały gorzki smak.
Wartości odżywcze Sałata siewna zawiera 1,153 mg β-karotenu w 100 g. Zawiera ponadto: Ilość aminokwasów w 100 g Nazwa Ilość w mgIzoleucyna68Leucyna112Lizyna68Metionina32Cystyna2Fenyloalanina91Tyrozyna48Treonina73Tryptofan14Walina96Arginina80Histydyna29Alanina77Kwas asparaginowy205Kwas glutaminowy182Glicyna73Prolina93Seryna59
Uprawa Roślina łatwa w uprawie. Nie ma specjalnych wymagań co do gleby. Stanowisko może być słoneczne lub półcieniste. Uprawia się z nasion, które wysiewa się od wczesnej wiosny do późnego lata. W czasie upałów wskazane jest zacienianie.
Przypisy
Kategoria:Cichorioideae Kategoria:Warzywa Kategoria:Rośliny biblijne Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza