Rafał Sławomir Zapała (ur. 1 listopada 1975 w Kielcach, zm. 18 lipca 2025) – polski artysta dźwięku, kompozytor, improwizator (pianista, perkusista) doktor habilitowany, profesor Akademii Muzycznej w PoznaniuAgnieszka Nawrocka, „Anarchista w Akademii” (biogram), w: „IKS Poznański Informator Kulturalny, Sportowy i Turystyczny” nr 7/2022, s. 39, ISSN 1231-9139, profesor sztuk muzycznych.
Życiorys Studiował na poznańskiej Akademii Muzycznej, gdzie otrzymał dwa dyplomy – z dyrygentury chóralnej (pod kierunkiem Janusza Dzięcioła w 1999) oraz z kompozycji (klasa Lidii Zielińskiej w 2010). Doktoryzował się z zakresu sztuk muzycznych (kompozycja) na Akademii Muzycznej w Krakowie w 2012. W 2023 uzyskał tytuł naukowy profesoraM.P. z 2023 r. poz. 1048..
Brał udział w licznych kursach mistrzowskich, m.in. u Jana A.P. Kaczmarka (2006), Karlheinza Stockhausena (Kürten, 2008), Acanthes Courses Metz (z IRCAM, Tristanem Murailem, Beatem Furrerem), Pauline Oliveros, , Zbigniewa Karkowskiego, Darmstadt Summer Courses 2018 (z , Pierluigi Billone). Był uczestnikiem rezydencji artystycznych, m.in. na Uniwersytecie Stanforda (2014). Jego kompozycje były prezentowane m.in. na „Warszawskiej Jesieni”, „Poznańskiej Wiośnie Muzycznej” i innych.
Jego muzyka jest prezentowana na festiwalach muzyki współczesnej, w jazzowych klubach, scenach muzyki eksperymentalnej oraz w otwartych przestrzeniach miejskich (m.in. Winter Concert CCRMA Stanford; Warszawska Jesień, KODY, Poznańska Wiosna Muzyczna, Festiwal Teatralny Malta, Musicacoustica w Pekinie, EMU Fest w Rzymie, Estonian Music Days, Prague Quadrennial of Performance Design and Space, Audio Art; Festival fur Aktuelle Musik Berlin; TEDx Marszałkowska, Musica Polonica Nova, KLANG – Copenhagen Avantgarde Music Festival; Sokołowsko Sanatorium Dźwięku, Wrocław Stolicą Kultury; Festiwal ZKP "7 Nurtów", CTM Berlin, Transmediale Berlin; Neoarte Syntezator Sztuki, Sonus ex Machina, International Symposium on Electronic Art (ISEA).
Był uczestnikiem staży naukowych, prowadził badania i rezydencje artystyczne na uczelniach i w instytucjach naukowych. Realizował w zespołach badawczych projekty finansowane w drodze konkursów zagranicznych, krajowych i samorządowych, m.in.: Visiting Scholar w Center for New Music and Audio Technologies (CNMAT) na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, USA (projekt nagrodzony stypendium Fulbrighta, 2021), Visiting Scholar w Center for Computer Research at Music and Acoustics (CCRMA) na Uniwersytecie Stanforda, USA (2014), Vertigo STARTS (org. przez IRCAM i Centre Pompidou w ramach programu UE Horyzont 2020), projekt artystyczno-badawczy: „Sensorium Audio Theatre“ realizowany przy współpracy Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego (2019 –2020), POST-APOCALYPSIS – Polska Ekspozycja Narodowa, konkurs MKiDN na Pawilon Narodowy na 13. Prague Quadrennial of Performance Design and Space, praca kolektywu daed baitz nagrodzona Złotym Medalem w kategorii „Sound Design” (2015), Art-in-residence w Rävemåla Residency Program, Szwecja (2017), Art-in-residence w Zentrum für Kunst und Urbanistik (ZK/U), Berlin (2016), Program Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Zamówienia kompozytorskie”: SOLASTALGIA – opera w 5ciu częściach, zamówienie Teatru Wielkiego im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu (2021), MASZYNA KONCERTOWA – ministerialny konkurs Narodowego Centrum Kultury „Kultura w sieci” (2021), Program „Placówka” Instytut Teatralny im. Z. Raszewskiego, Warszawa, rezydencja zbiorowa w ramach grupy „daed Baitz” (2016), „Kompozytor-Rezydent” (w ramach programu IMiT), Filharmonia Świętokrzyska, Kielce (2014/2015).
Naukowo i artystycznie interesowały go instalacje i akcje dźwiękowe wpisane w przestrzeń miast, np. Sensorium (monumentalna instalacja w wieży zegarowej CK Zamek w Poznaniu) Od 2004 współpracował z poznańskimi teatrami i baletami.
Został profesorem w Zakładzie Kompozycji i prowadzącym „Sensorium. Laboratorium nowych praktyk muzycznych” w Akademii Muzycznej w Poznaniu. Wykładał kompozycję, technologię muzyki komputerowej, Sound Design i programiowanie Max/MSP. Jego autorska koncepcja proparacji elektronicznej Live Electronic Preparation była opublikowana w „Oxford Handbook of Interactive Audio" w 2014, jako jeden z rozdziałów. W 2021 był stypendystą Fulbright Senior Award. W 2022 otrzymał Nagrodę Artystyczną Miasta Poznania.
Został założycielem Kołorkingu Muzycznego(niezależnego domu kultury dla muzyków/czek realizującego ideę pracy u podstaw), fundacji an_ARCHE NewMusicFoundation oraz wielu zespołów i projektów muzycznych (z muzyką współczesną komponowaną, improwizowaną, elektroniczną, eksperymentalną, m.in. Sepia Ensemble.
Przypisy
Źródła zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Akademii Muzycznej w Poznaniu Kategoria:Ludzie urodzeni w Kielcach Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki poważnej Kategoria:Polscy perkusiści Kategoria:Polscy pianiści klasyczni Kategoria:Urodzeni w 1975 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Muzycznej w Poznaniu Kategoria:Zmarli w 2025