MarceliMichał Wójcik – Ofiary Holokaustu a odwaga. Czy powstańcom Treblinki wypada być odważnymi? w Cena życia. Między ocaleniem życia a ocaleniem człowieczeństwa (redakcja naukowa: dr Alicja Bartuś, dr Piotr Trojański; Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, Oświęcim, 2019; ISBN 978-83-8084-425-4) s. 124–125 (Alfred) Galewski lub też Alfred Marceli Galewski (ur. ok. 1900 w Łodzi, zm. 2 sierpnia 1943 w Treblince) – polski Żyd, inżynier, jeden z przywódców konspiracji i powstania w Treblince.
Życiorys Urodził się około 1900 roku w Łodzi. Wychował się w zamożnej, zasymilowanej rodzinie żydowskiej. Była absolwentem Politechniki Warszawskiej (inżynier elektryk). Był kapitanem Wojska Polskiego. W trakcie okupacji niemieckiej przebywał w getcie warszawskim. Był jednym z głównych pracowników warszawskiej centrali żydowskiej organizacji charytatywnej CENTOS.
Z warszawskiego getta został deportowany do obozu zagłady w Treblince i tam po selekcji, skierowany do pracy i mianowany starszym obozu (Lagerälteste). Zimą 1942/1943 zachorował na tyfus i został zastąpiony przez Benjamina Rakowskiego. Po rozstrzelaniu Rakowskiego przez Niemców, na przełomie kwietnia i maja 1943 roku, Galewski powrócił na poprzednie stanowiskoYitzhak Arad – Belzec, Sobibor, Treblinka. The Operation Reinhard Death Camps (Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press, 1999. ISBN 978-0-253-21305-1. (ang.)), s. 107 i 275. Był członkiem tzw. Komitetu Organizacyjnego. Wskazywany jest jako jeden z przywódców obozowej konspiracji i organizatorów zbrojnego buntu więźniów. Był jednym z przywódców powstania w Treblince z 2 sierpnia 1943 roku.
Według relacji Abrahama Kolskiego miał zbiec z obozu w trakcie powstania i po przebyciu kilku kilometrów popełnić samobójstwo, stwierdziwszy, że nie jest zdolny do dalszej ucieczki.
W 1945 roku, w drugą rocznicę powstania w getcie warszawskim, gen. Michał Rola-Żymierski pośmiertnie odznaczył Marcelego Galewskiego i Juliana Chorążyckiego – Krzyżem WalecznychMichał Wójcik – Ofiary Holokaustu a odwaga. Czy powstańcom Treblinki wypada być odważnymi? w Cena życia. Między ocaleniem życia a ocaleniem człowieczeństwa (redakcja naukowa: dr Alicja Bartuś, dr Piotr Trojański; Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, Oświęcim, 2019; ISBN 978-83-8084-425-4) s. 117.
Kontrowersje Pochodzący z Łodzi, dr Stefan Galewski, twierdził po wojnie, że przywódcą powstania w Treblince był jego kuzyn Bernard Galewski, urodzony w Łodzi około 1900 roku i będący z zawodu inżynierem budownictwa.
Przypisy
Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Mieszkańcy getta warszawskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy inżynierowie Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Polscy Żydzi – żołnierze II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy powstania w Treblince 1943 Kategoria:Więźniowie i ofiary obozu zagłady w Treblince Kategoria:Urodzeni w 1900 Kategoria:Zmarli w 1943