Gazy medyczne – gazy, mieszaniny gazów oraz próżnia medyczna stosowane zarówno w procesie leczniczym, diagnostycznym oraz profilaktycznym jak i w urządzeniach medycznych.

Gazy medyczne zgodnie z normą PN EN ISO 7396-1 będące produktem leczniczym to tlen medyczny, podtlenek azotu, mieszanina tlenu z podtlenkiem azotu, tlenek azotu oraz syntetyczne powietrze medyczne, natomiast gazy medyczne będące wyrobem medycznym to dwutlenek węgla i azot ciekły oraz gazy techniczne: azot, argon, hel, powietrze sprężone oraz syntetyczne, a także dwutlenek węgla techniczny.

Produkty lecznicze tlen medyczny – podawany wziewnie w stężeniu od 21% do 100%, jest stosowany w większości postaci niedotlenienia, z wyjątkiem pacjentów, u których prężność dwutlenku węgla w krwi tętniczej przekracza 9,3 kPa (70 mmHg), podtlenek azotu – stosowany jako lek pomocniczy w znieczuleniu ogólnym oraz jako lek pomocniczy uśmierzający ból w płytkim znieczulaniu bez utraty świadomości podczas krótkotrwałych, bolesnych zabiegów w ramach pomocy medycznej, mieszanina tlenu z podtlenkiem azotu – stosowana w leczeniu krótkotrwałego bólu o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, kiedy pożądany jest szybki początek i ustąpienie działania przeciwbólowego, tlenek azotu – stosowany w leczeniu okołooperacyjnego oraz pooperacyjnego nadciśnienia płucnego oraz u noworodków urodzonych po 34 tygodniu ciąży z hipoksemiczną niewydolnością oddechową oraz nadciśnieniem płucnym, syntetyczne powietrze medyczne – mieszanina tlenu i azotu stosowana w terapii wentylacyjnej, podczas znieczulenia oraz jako gaz nośny przy nebulizacji.

Wyroby medyczne hel medyczny – stosowany jest jako składnik mieszaniny oddechowej z tlenem zmniejszający opory w drogach oddechowych w takich schorzeniach, jak niedrożność górnych dróg oddechowych, astma oskrzelowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), zapalenie oskrzelików oraz krupowe zapalenia krtani, wspomagająco w zapobieganiu niewydolności oddechowej a także jako gaz rozprowadzający oraz nośny przy nebulizacji, sprężone powietrze – stosowane jest jako składnik mieszaniny oddechowej w respiratorach. Sprężone powietrze może być produkowane bezpośrednio na miejscu, natomiast w przypadku jego stosowania bezpośredniego musi zostać uzdatnione poprzez oczyszczenie, odolejenie, chłodzenie i osuszenie. Parametry jego czystości dla potrzeb medycznych zostały określone w Farmakopei Europejskiej, dwutlenek węgla medyczny – stosowany jest w postaci gazowej podczas zabiegów laparoskopowych jako gaz wypełniający naturalne jamy ciała celem poprawy widoczności, a w formie ciekłej w kriochirurgii i znieczuleniu miejscowym skóry.

Gazy techniczne sprężone powietrze – stosowane jest w napędzie urządzeń medycznych. Parametry jego czystości dla potrzeb technicznych zostały określone w normie ISO 8573-1. azot – stosowany jest w stanie ciekłym do zamrażania krwi pępowinowej, szpiku kostnego, stosowany jako czynnik chłodniczy w kriokomorach, w rehabilitacji miejscowej oraz w kriochirurgii, hel – stosowany jest w stanie ciekłym do chłodzenia rezonansu magnetycznego,

Próżnia medyczna Pojęcie próżni w medycynie odnosi się do ciśnienia niższego niż ciśnienie atmosferyczne. Wymagane podciśnienie w systemach rurociągowych według normy PN-EN 737-3 powinno być na poziomie nie wyższym niż 60 kPa od ciśnienia bezwzględnego.

Próżnia medyczna stosowana jest do odsysania płynów ustrojowych z pola operacyjnego, drenażu ran, odsysania wydzieliny z dróg oddechowych, zawartości żołądka oraz śliny podczas zabiegów stomatologicznych. Wykorzystywana jest również w trakcie zabiegu liposukcji.

Instalacja gazów medycznych Dostarczanie gazów medycznych wewnątrz jednostki opieki medycznej może się odbywać zarówno przy użyciu systemu rurociągowego do gazów medycznych i próżni, jak przy użyciu butli z gazem używanych bezpośrednio na stanowisku pracy. Instalacja gazów medycznych zgodnie z przepisami polskiego prawa jest wyrobem medycznym i jako taka podlega rygorystycznym przepisom na każdym etapie jej powstawania i eksploatacji (m.in. wymóg 3 źródeł zasilania).

Eksperymentalne zastosowanie gazów medycznych Gazy szlachetne 3He oraz 129Xe są badane w możliwości obrazowania płuc metodą rezonansu magnetycznego.

Uwagi

Przypisy

Kategoria:Chemia medyczna