Stanisław Chwalczewski (zm. 1567 w Raszkowie) – polityk polski, tłumacz i historyk.
mały|left|Mural w Raszkowie ukazujący Władysława Jagiełło, Zygmunta Starego i braci Chwalczewskich (Stanisław jest najbardziej wysunięty na lewo)
Życiorys Syn Andrzeja, ziemianina, herbu Trąby, z województwa kaliskiego. Pochodził z Raszkowa w obecnym powiecie ostrowskim. Brat Jerzego i Piotra Chwalczewskich.
Od 1529 służył w wojsku cesarza Karola V. Po powrocie do kraju dostał się na dwór królowej Bony. Od 1536 starosta krzemieniecki, od 1545 starosta kobryński, od 1552 starosta piński, klecki, horodecki. W latach 1553–1555 zreformował, z polecenia Bony, jej poleskie dobra, wprowadzając reformę rolna, tzw. pomiarę włóczną. Pod koniec życia osiadł w rodzinnym Raszkowie i tam przetłumaczył na język polski Kronikę Polski Macieja Miechowity.
Ok. 1542 ożenił się z Barbarą Falkówną, córką Andrzeja, starosty drohickiego.
Dokumenty Regestr pomierzania ziem na włóki powiatów księstw pińskiego, kleckiego, powst. po 1553, wyd. Wilno 1884
Przekłady Maciej z Miechowa (Miechowita) Kronika, (przekł. częściowy, do 1279 r.), powst. 1519-1549, wyd. Ł. Gołębiowski pt. "Kronika Stanisława Chwalczewskiego", t. 1-2, Warszawa 1829, Zbiór Pisarzów Polskich, cz. 3, t. 9-10, (do 1886 przekład uważany był za utwór oryginalny Chwalczewskiego)
Materiały List biskupa wileńskiego Jana, Wilno, 13 lipca 1529, do Jana Dantyszka dot. pobytu Chwalczewskiego na dworze Karola V, wyd. Acta Tomiciana, t. 11 (1901), s. 216 Dokumenty urzędowe z 1552, 1559; wyd. Akta otnosiaszczijesia k istorii Jugo-Zapadnoj Rossii, t. 1 (1863), s. 134-135; t. 2 (1863), s. 84-85 Dokumenty urzędowe z 1554-1560; wyd. Akta otnosiaszczijesia k istorii Zapadnoj Rossii, t. 50
Bibliografia W. Pociecha Stanisław Chwalczewski [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. IV, 1938, s. 3-4 Bibliografia Literatury Polskiej - Nowy Korbut, t. 2 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964, s. 88-89
Opracowania nt. Chwalczewskiego źródło: T. Czacki: O prawach litewskich i polskich t. 2, Warszawa 1801, s. 272 i in.; przedr.: Dzieła t. 2, Poznań 1843; przedr.: K. J. Turowski. Kraków 1861, Bibl. Pol. z. 48-54 I. Chodynicki: Dykcjonarz uczonych Polaków t. 1, Lwów 1833 M. Wiszniewski: Historia literatury polskiej t. 7, Kraków 1845, s. 499-501 W. A. Maciejowski: Piśmiennictwo polskie t. 1, Warszawa 1851, s. 371-375 T. Święcki: Historyczne pamiątki znamienitych rodzin i osób dawnej Polski t. 1, Warszawa 1858
Przypisy
Linki zewnętrzne Kronika polska Stanisława Chwalczewskiego, pisana 1549 roku, Warszawa, 1829 Dzieła Stanisława Chwalczewskiego w bibliotece Polona
Stanisław Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej Kategoria:Politycy Polski przedrozbiorowej Kategoria:Historycy I Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy tłumacze literatury łacińskojęzycznej Kategoria:Starostowie horodelscy Kategoria:Starostowie pińscy Kategoria:Starostowie krzemienieccy Kategoria:Ludzie związani z Raszkowem Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1567