Helena Bławatska

Jelena Pietrowna Bławatska (; ur. w Jekaterynosławiu, zm. 8 maja 1891 w Londynie) – rosyjska pisarka i współzałożycielka Towarzystwa Teozoficznego, stworzyła podstawy teozofii, okultystka, medium spirytystyczne. Wydawczyni Magazynu Teozoficznego „Lucifer”Lucifer – A Theosophical Magazine..

Życiorys Dzieciństwo i młodość Helena Pietrowna Bławatska urodziła się w domu swoich dziadków w Jekaterynosławiu w carskiej Rosji (obecnie Dniepr na Ukrainie). Jej rodzicami byli płk Peter von Hahn – niemiecki oficer w armii rosyjskiej i Helena Andriejewna Fadiejewa – rosyjska szlachcianka. Matka Heleny umarła, gdy dziewczynka miała 11 lat.

Po śmierci żony, Peter wysłał córkę do dziadków, by nie narażać jej na trudy życia w bazie wojskowej. Dziadkowie należeli do rodziny szlacheckiej i mieli co najmniej 50 służących.

Pierwsze małżeństwo Helena wyszła za mąż przed siedemnastymi urodzinami, 7 lipca 1848, za czterdziestoletniego Nikifora Wasiliewicza Bławatskiego, wicegubernatora Erywania. Małżeństwo nie zostało skonsumowane; Bławatska zawsze potem twierdziła, że pozostaje dziewicą. Po trzech nieszczęśliwych miesiącach ukradła konia i pojechała na nim do Tbilisi, następnie wsiadła na niewłaściwy statek i choć chciała popłynąć do ojca do Petersburga, trafiła do Stambułu.

Podróże W latach 1848–1858 Bławatska podróżowała po świecie. Odwiedziła Egipt, Francję, Quebec, Anglię, Amerykę Południową, Niemcy, Meksyk, Indie, Grecję, jak również Tybet, gdzie przez dwa lata zgłębiała wiedzę tajemną. W 1858 wróciła do Rosji.

Agardi Metrowicz Mniej więcej w tym czasie poznała włoskiego śpiewaka operowego Agardiego Metrowicza. Niektóre źródła podają, że miała kilka związków pozamałżeńskich, zaszła w ciążę i urodziła niepełnosprawne dziecko o imieniu Jurij, które bardzo kochała. Sama Bławatska zawsze mówiła, że Jurij to dziecko jej przyjaciół Metrowiczów. Jednak jej kuzyn Siergiej Witte pisał w swoich wspomnieniach, że jej ojciec czytał kiedyś na głos list, w którym Metrowicz podpisywał się jako „twój kochający wnuk”. Byłby to dowód, że Agardi Metrowicz uważał się za męża Heleny Bławatskiej. Jurij zmarł w wieku 5 lat i to wtedy Bławatska przestała wierzyć w chrześcijańskiego Boga.

Razem z Metrowiczem Bławatska wyjechała do Egiptu, gdzie Agardi zmarł. W Kairze założyła Societe Spirite dla zgłębiania wiedzy okultystycznej razem z Emmą Cutting. thumb|280px|Helena Bławatska w roku 1888, ze spirytualistą

Nowy Jork W 1873 Bławatska przeniosła się do Nowego Jorku, gdzie występowała jako medium. Demonstrowała także zdolności parapsychiczne takie jak lewitacja, materializacja przedmiotów, jasnowidzenie, jasnosłyszenie i telepatia. Mimo że była dość zdolna w wywoływaniu tych fenomenów, o wiele bardziej interesowało ją ich wyjaśnienie, niż popisywanie się nimi.

W 1874 Helena spotkała , prawnika, eksperta od rolnictwa i dziennikarza zainteresowanego spirytualizmem. Razem stworzyli dzieło pod tytułem „Odsłonięta Izyda”.

3 kwietnia 1875 Helena wzięła w Nowym Jorku ślub z Michaelem C. Betanellym. Również to małżeństwo nie zostało skonsumowane. Po kilku miesiącach rozstali się, a 25 maja 1878 formalnie rozwiedli. 8 lipca 1878, Helenie Bławatskiej przyznano obywatelstwo USANaturalization of Blavatsky..

Założenie Towarzystwa Teozoficznego We wrześniu 1875 razem z , Bławatska założyła istniejące do dziś Towarzystwo Teozoficzne. Podstawową doktryną towarzystwa jest poszukiwanie wewnętrznej prawdy we wszystkich religiach i jednoczesne odrzucenie ich form i rytuałów. Towarzystwo głosi też, że zdolności parapsychiczne człowieka mogą zostać wyjaśnione naukowo i opanowane.

Wyjazd do Indii Przeprowadziła się do Indii, lądując w Bombaju 16 lutego 1879 rokuCombined Chronology of The Mahatma Letters – Preface., gdzie po raz pierwszy zaznajomiła się z . W jego książce Occult World opisuje on, jak zostawała w jego domu w Allahabadzie przez sześć tygodni tamtego roku i znowu następnego rokuOccult World, A. P. Sinnett. Boston, 1882. p 42..

Uważa się, że około grudnia 1880, podczas podwieczorku z grupą znajomych (m.in. A.O. Hume i jego żoną), zmaterializowała zgubioną broszkę pani HumeOccult World, A.P. Sinnett. Boston, 1882. p 80..

Około 1882 Towarzystwo Teozoficzne rozwinęło się w międzynarodową organizację, i wówczas przeniosła się do jej siedziby w koło Madrasu.

Po jakimś czasie pojechała do Niemiec, a potem do Anglii, gdzie w domu sprzedanym jej przez ucznia mieszkała do końca swych dni.

Ostatnie lata thumb|280px|Pierwsza połowa 1887 W sierpniu 1890 Bławatska stworzyła wewnętrzny krąg 12 uczniów. W jego skład wchodzili: Constance Wachtmeister, Isabel Cooper-Oakley, Emily Kislingbury, Laura Cooper, Annie Besant, Alice Cleather, Archibald Keightley, Herbert Coryn, Claude Wright, G.R.S. Mead, E.T. Sturdy i Walter Old.

Helena Pietrowna Bławatska zmarła w przekazanym jej domu w St John’s Wood w Anglii 8 maja 1891. Przed śmiercią cierpiała na chorobę serca, powikłania grypy i reumatyzm. Na stanowisku prezesa TT zastąpiła ją Annie Besant.

Jej ostatnimi słowami były: „Utrzymajcie ciągłość linii! Nie pozwólcie, by moje ostatnie wcielenie okazało się klęską”.

Jej ciało skremowano, a prochy podzielono na trzy części. Jedna część pozostała w Europie, drugą wysłano do Ameryki, a trzecią do Indii. Rocznica śmierci Bławatskiej jest obchodzona przez teozofów jako Dzień Białego Lotosu.

Dzieła Izis odsłonięta (1877) Nauka tajemna (1888) Głos milczenia (1889) Klucz do teozofii (1889)

Zobacz też Teozofia

Przypisy

Kategoria:Rosyjscy pisarze XIX wieku Kategoria:Teozofowie Kategoria:Urodzeni w 1831 Kategoria:Zmarli w 1891 Kategoria:Spirytyzm Kategoria:Założyciele religii Kategoria:Rosyjscy okultyści Kategoria:Ludzie urodzeni w Dnieprze