Jaskinia Berkowa – jaskinia na wzgórzu Kołoczek na Wyżynie Częstochowskiej. Znajduje się we wsi Kroczyce w województwie śląskim, powiecie zawierciańskim, w gminie Kroczyce, w obrębie rezerwatu przyrody Góra Zborów.
Opis obiektu Jaskinia Berkowa znajduje się w skale Wielki Dziad na szczycie Kołaczka Na skale tej uprawiana jest wspinaczka skalna. Ma dwa otwory. Soczewkowaty otwór wschodni o szerokości około 10 m i wysokości do 3 m znajduje się pod niskim okapem poniżej poziomu terenu. W okapie są liczne krasowe jamki i wymycia. Za otworem jest niska salka, a w jej tylnej lewej części znajduje się bardzo niskie wejście do korytarza, który w środkowej części rozszerza się, tworząc salkę o wymiarach 6 × 6 m i wysokości do 8 m. W jej stropie znajdują się koliste wymycia. W końcowej części korytarza znajdują się dwa trudne zaciski. Po zachodniej stronie Wielkiego Dziada korytarz wyprowadza do studzienki, której górny otwór znajduje się pod ogromnym okapem o wysięgu około 10 m.
W środkowej części jaskini jest całkowicie ciemno. Namulisko jaskiniowe jest obfite i składa się z gliny i wapiennego gruzu. Jaskinia ma klimat dynamiczny, mimo sporej długości we wnętrzu skały. Spowodowane to jest jej przelotowością – dwoma otworami na przeciwległych stronach skały.
Historia poznania Jaskinia znana była od dawna. Po raz pierwszy opisali ją K. Mazik i J. Lorek w 1979 r., oni też opracowali jej plan. W 1978 r. J. Rudnicki badał jej wymycia pod względem geologicznym. W 2009 r. pod kątem ochrony przyrody badał ją A. Tyc, a K. Stefaniak i inni dokonali pomiarów morfometrycznych.
Jaskinia Berkowa bywa odwiedzana przez turystów. Mogą nią jednak przejść tylko osoby szczupłe i bez klaustrofobii. Jest w niej tylko jedna salka, w której zmieści się więcej osób i można się wyprostować, poza tym wymaga czołgania się krętym korytarzem, bez możliwości wyminięcia się, a przejście przez zaciski jest sporym obciążeniem psychicznym. W węższych miejscach brak też możliwości zawrócenia lub wycofania się. Absolutnie niewskazane jest zwiedzanie jej samemu, wskazane też jest by ktoś dla bezpieczeństwa był na zewnątrz.
Przypisy
Kategoria:Jaskinie Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej Kategoria:Kroczyce