thumb|240px|M. Gropius: Sala koncertowa w Lipsku thumb|240px|Martin-Gropius-Bau thumb|240px|Budynek Dyrekcji Kolei w Bydgoszczy Martin Carl Philipp Gropius (ur. 1824, zm. 1880) – niemiecki architekt epoki historyzmu.
Życiorys Po ukończeniu nauki w berlińskim Instytucie Rzemiosła (1843–1846), Gropius złożył egzamin na geodetę. Pobierał lekcje rysunku u Augusta von Kloebera (1846–1848), studiował na Akademii Budowlanej w Berlinie, pracował dla Johanna Heinricha Stracka i Adolfa Lohsego.
Po zdaniu egzaminu na architekta (1855), pracował przy budowach i jako asystent Karla Böttichera na Akademii Budowlanej. Od 1856 działał jako niezależny architekt. W latach 1862–1863 odbył podróż studyjną do Włoch i Grecji. W 1866 założył razem z Heino Schmiedenem wspólne biuro Gropius & Schmieden. W 1866 został profesorem Akademii Rzemiosła, następnie członkiem Akademii Sztuk Pięknych w Berlinie i Wiedniu (1874) i w 1869 dyrektorem Królewskiej Akademii Sztuki i Rzemiosła (niem. Königliche Kunst- und Gewerbeschule).
Na studiach poznał historyzm – kierunek propagowany przez Karla Friedricha Schinkla i Karla Böttichera – któremu pozostał wierny. Większość projektów Gropiusa powstała w Berlinie.
Wnukiem brata Martina Gropiusa był Walter Gropius, jeden z najbardziej znanych architektów XX w.
Dzieła 1864 – szpital psychiatryczny w Neustadt-Eberswalde 1868–1874 – szpital w berlińskiej dzielnicy Friedrichshain szpital w Wiesbaden 1873–1876 – gmach uniwersytetu w Kilonii 1875–1877 – szpital wojskowy w berlińskiej dzielnicy Tempelhof 1877–1881 – Muzeum Rzemiosła Artystycznego w Berlinie – w stylu neorenesansu wzorowanym na włoskich pałacach, obecnie znane jako Martin-Gropius-Bau i używane jako obiekt wystawowy 1882–1884 – sala koncertowa w Lipsku – po śmierci Gropiusa zrealizowana przez Heino Schmiedena
Ponadto według planów Gropiusa zrealizowano wiele domów mieszkalnych i willi w Berlinie i okolicach, m.in.: 1858 – willa Heesego przy Lützowufer 1863–1866 – willa Bleichrödera przy Am Knie w Charlottenburgu 1865 – dom Mendelssohna przy Französische Strasse 1865 – dom Lessinga przy Dorotheenstrasse 15 1866 – wille przy Victoriastrasse
W Polsce Projekt wystroju wnętrz Établissement – Strzelnicy w Bydgoszczy (1866)Bręczewska-Kulesza Daria: Dom towarzyski Bractwa Kurkowego w Bydgoszczy. [w.] Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. zeszyt 13. Pracownia Dokumentacji i Popularyzacji Zabytków Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Bydgoszczy. Budynek Dyrekcji Kolei w Bydgoszczy (1880)Jastrzębska-Puzowska Iwona, Winter Piotr: Budynek dawnej Dyrekcji Kolei Wschodniej w Bydgoszczy, [w:] Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu\, Zeszyt 1, Bydgoszcz 1996 Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Starych Dzieduszycach (wybudowany w 1869 roku).
Przypisy
Kategoria:Artyści związani z Berlinem Kategoria:Niemieccy członkowie Pruskiej Akademii Nauk Kategoria:Niemieccy architekci Kategoria:Urodzeni w 1824 Kategoria:Zmarli w 1880 Kategoria:Ludzie urodzeni w Berlinie