Władysław Lepsza, właśc. Rynkiewicz (ur. 14 grudnia 1925 w Dziemitkowie, obwód grodzieński, obecnie Dziemidkowo Wielkie, zm. 30 września 1983 w Jeżewie pod Nowogrodem) – leśnik, żołnierz ruchu oporu w czasie okupacji niemieckiej, samorządowiec, działacz społeczny i kulturalny na Kurpiach Zielonych. Życiorys
Urodził się w rodzinie chłopskiej. Ukończył Szkołę Podstawową w Indurze.
Rodzina Rynkiewiczów (Władysław, siostry Klara i Maria, brat Stanisław i rodzice) zaangażowała się w ruch oporu podczas II wojny światowej, gdyż mieszkający w ich domu kierownik szkoły był komendantem Armii Krajowej. Rynkiewicz przyjął pseudonim „Ren”. Rynkiewicze w swoim domu gościli młodzież, która podczas organizowanych tzw. śród literackich czytała wiersze i śpiewała pieśni patriotyczne. Władysław Rynkiewicz po aresztowaniu ojca i siostry wraz z resztą rodziny ukrywał się wśród partyzantów. Dołączył do obstawy dowódcy okręgu AK Białystok płk. W. Lniarskiego.
Został aresztowany podczas powrotu wojsk sowieckich. Przeprowadzono śledztwo. Przewieziono go do lasu koło Zarubicz, by wskazał broń, którą ukryli partyzanci. Podczas przejazdu przez gęsty las udało mu się zbiec. Aby uniknąć prześladowań przez Urząd Bezpieczeństwa, jako repatriant powrócił do kraju w 1945 pod przybranym nazwiskiem Lepsza.
Z rodziną przeprowadził się do Kwidzyna. Tam ukończył Wieczorowe Gimnazjum dla Dorosłych. Pracował w Urzędzie Informacji w Kwidzynie, a także dorywczo w Nadleśnictwie Ośno. W 1952 skończył leśnictwo na Wydziale Leśnym w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. W 1953 pracował w Centrali Leśnej Produkcji w Słupsku. Był tam kierownikiem przetwórstwa.
Na Kurpie Zielone przeprowadził się w 1952, by objąć posadę leśniczego w leśnictwie Gawrychy. W latach 1956–1972 pracował jako Nadleśniczy w Nadleśnictwie Lipniki (z siedzibą w Dębach), następnie od 1974 do śmierci w 1983 w Nadleśnictwie Nowogród z siedzibą w Morgownikach.
W wyniku wypadku samochodowego w 1978 doznał paraliżu kończyn dolnych, jednak przez kolejne lata kontynuował pracę zawodową.
Zginął w wypadku samochodowym w Jeżewie pod Nowogrodem. Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Łysych. Na jego pogrzeb przybyły tłumy ludzi. Po kilku latach jego ciało przeniesiono do grobu rodzinnego w Kwidzynie.
Działalność polityczna i społeczna Zwany był „Kurpiem”. Przezwisko wynikało z jego zaangażowania w sprawy regionu. Był radnym Gminnej Rady Narodowej w Łysych, radnym Powiatowych Rad Narodowych w Kolnie i Ostrołęce, działaczem Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego.
Przyczynił się do powstania Szkoły Podstawowej w Dębach. Był opiekunem Związku Harcerstwa Polskiego w trzech szkołach podstawowych. Wspierał rozwój zespołu kurpiowskiego „Borowina” (później „Kurpie Leśne”), który prowadzili Stanisław Ceberek i Władysław Niksa.
Praca zawodowa Podczas pracy w Lasach Państwowych nawiązał współpracę z Instytutem Badawczym Leśnictwa w Warszawie. W rezultacie stworzono punkt IBL w Dębach.
Pracował nad odnowieniem lasów na terenie Puszczy Zielonej. Przyczynił się do wzrostu lesistości lasów w regionie. Zachował pozostałości dawnej puszczy. Prowadził gospodarstwo szkółkarskie. Doprowadził do powstania wyłuszczarni nasion we wsi Dęby, która zaopatrywała pobliskie leśnictwa w materiał nasienny do zalesiania okolicy. Doprowadził do uruchomienia małej wytwórni środka konserwującego drewno budowlane tradyycyjną metodą kurpiowską, a także zbudowania wielu budynków administracji leśnej z zachowaniem stylu kurpiowskiego. Dbał o dobry stan dróg leśnych. W 1971 przyczynił się do powstania pierwszego na terenie Nadleśnictwa Lipniki Rezerwatu przyrody Mingos. W czasie jego pracy postawiono wiaty turystyczne w okolicznych lasach.
W Morgownikach planował utworzenie miejsca poświęconego historii leśnictwa w Puszczy Zielonej, lecz w wyniku jego śmierci pomysł nie został zrealizowany. Dopiero w 2013 na terenie Nadleśnictwa Nowogród utworzono Leśną Izbę Edukacyjną. Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Odznaka „1000-lecia Państwa Polskiego” Medal „Zasłużony dla leśnictwa i przemysłu drzewnego” Medal „Za zasługi dla województwa białostockiego” Medal „Za zasługi dla województwa łomżyńskiego” Medal „Za zasługi dla województwa ostrołęckiego” Złota Odznaka Związku Zawodowego Pracowników Leśnych i Przemysłu Drzewnego Srebrna Odznaka Związku Zawodowego Pracowników Leśnych i Przemysłu Drzewnego Złota Odznaka Ligi Ochrony Przyrody Srebrna Odznaka Ligi Ochrony Przyrody Honorowa Odznaka Związku Harcerstwa Polskiego Brązowa Odznaka „Odbudowy Warszawy”
Upamiętnienie Jego imię nosi Leśna Izba Edukacyjna w Nadleśnictwie Nowogród.
Przypisy
Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie związani z Kurpiami Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 1983 Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy leśnicy Kategoria:Polscy działacze kulturalni