Płytkowce, pająki płytkowe (Entelegynae) – klad pająków z infrarzędu pająków wyższych.
Morfologia thumb|left|Schemat podstawowego planu budowy systemu płciowego samicy u Entelegynae W pierwotnym planie budowy u samic pająków występuje pojedynczy otwór służący kopulacji i składaniu jaj. W linii ewolucyjnej Entelegynae nastąpiło wykształcenie się trzech osobnych otworów – dwóch otworów kopulacyjnych i owiporu. Nasienie trafia z otworów kopulacyjnych przewodami kopulacyjnymi do spermatek, gdzie jest przechowywane, a celem zapłodnienia samica przekazuje je kanałami zapłodnieniowymi do jaj w trakcie ich składania. W systemie tym nasienie nie cofa się, dzięki czemu jaja zapładniane są najpierw jego najwcześniej przekazanym pakietem. U większości przedstawicieli płytkowców okolica otworów kopulacyjnych jest zesklerotyzowana w formie płytki płciowej (), często z wyrostkami, rowkami, jamkami i innymi strukturami wspomagającymi ustawianie się bulbusa samca w trakcie kopulacji. Ewolucja płytki płciowej związana jest także z ewolucją przeciętnie bardziej skomplikowanych niż u bezpłytkowców narządów kopulacyjnych u samców. Wśród samców płytkowców nastąpił zanik umięśnienia bulbusa, a jego ruchy i zmiana kształtu sterowane są za pośrednictwem ciśnienia hemolimfatycznego.
Płytka płciowa, jak i odrębność trzech otworów wielokrotnie zanikła wtórnie w niektórych liniach ewolucyjnych płytkowców, np. wśród kwadratnikowatych czy niektórych Anapidae i koliściakowatych. Ponadto omawiana cecha wykształciła się niezależnie w jednej z linii ewolucyjnych nasosznikowatych.
Taksonomia Klad ten jest powszechnie rozpoznawany. Monofiletyzm płytkowców, oprócz licznych analizm morfologicznych, potwierdzają także wyniki molekularnych analiz filogenetycznych m.in. Garrison i innych z 2016 roku, Fernández i innych z 2018 roku, Wheelera i innych z 2017 roku, Kallala i innych z 2020 roku oraz Ramíreza i innych z 2021 roku.
Do kladu tego zalicza się rodziny:
Przypisy
Kategoria:Pająki