Karol Gruszczyk (ur. 27 maja 1944 w Ustroniu, zm. 2 października 1998 w Suchych Rzekach) – historyk sztuki, konserwator zabytków, zabytkoznawca, wojewódzki konserwator zabytków w Bielsku-Białej w latach 1975–1998.
Życiorys Ukończył technikum mechaniczne w Ustroniu oraz studium nauczycielskie w Katowicach„Wiadomości Konserwatorskie” 1998, nr 3-4, s. 85.. Studiował historię sztuki na Uniwersytecie Wrocławskim„Działaj i miej nadzieję. Stulecie państwowych służb konserwatorskich w Polsce 1918–2018”, red. J. Rulewicz i R. Marcinek, Warszawa 2018, s. 112., gdzie w 1972 obronił pracę magisterską pt. Rzeźba barokowa na Śląsku Cieszyńskim i sąsiednich terenach, napisaną pod kierunkiem prof. Zbigniewa HornungaDiana Pieczonka-Giec, Wacław Donay. Historia skoczowskiego rzeźbiarza, Skoczów 2012, s. 15, 68, 69.. Pracował jako nauczyciel w szkole w Jaworzynce, a następnie kierował wydziałem kultury w Urzędzie Powiatowym w Cieszynie.
W czerwcu 1975 został powołany na stanowisko wojewódzkiego konserwatora zabytków nowo utworzonego województwa bielskiego. Był członkiem Towarzystwa Miłośników Ustronia, Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Hutniczego, Towarzystwa im. Zofii Kossak oraz Polskiego Towarzystwa Historii Techniki. Autor artykułów dotyczących ochrony zabytków na terenie województwa bielskiegoKarol Gruszczyk bazhum.muzhp.pl [dostęp 2023-10-03].. Aktywnie angażował się w ochronę i zachowanie obozu Auschwitz-BirkenauMarek Rawecki, Strefa Auschwitz-Birkenau, Gliwice 2003, s. 149.. Współtworzył programy ratowania drewnianego budownictwa regionalnego, w szczególności kilkusetletnich drewnianych kościołów. Z jego inicjatywy rozpoczęto programy rewaloryzacji historycznych staromiejskich założeń urbanistycznych, m.in. Cieszyna i Lanckorony oraz założenia klasztornego bernardynów w Kalwarii Zebrzydowskiej. Czynił też starania by klasztor wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Zasiadał w radach muzealnych Muzeum Miejskiego w Żywcu i Muzeum Śląska Cieszyńskiego. Był współzałożycielem i członkiem Małopolskiej Rady Ochrony Środowiska Kulturowego.
Zajmował się także malarstwem (był akwarelistą) oraz fotografią. Przyczynił się do powstania skansenu w Zawoi. Został odznaczony złotą odznaką „Za opiekę nad zabytkami”.
Zmarł na szlaku podczas górskiej wędrówkiSmerek (1222 m n.p.m.) – szlakiem żółtym i ścieżką przyrodniczą BdPN „Jodła” Suche Rzeki – Smerek twojebieszczady.net [dostęp 2023-10-03]. w rejonie osady Suche Rzeki. Pochowany na cmentarzu ewangelickim przy ul. Listopadowej w Bielsku-Białejśp. KAROL GRUSZCZYK bielsko-luteranie.grobonet.com [dostęp 2023-10-03].. W 1998 uhonorowany pośmiertnie nagrodą im. Hanny Pieńkowskiej i Jerzego Łomnickiego, przyznawaną przez Stowarzyszenie Konserwatorów ZabytkówLaureaci nagrody im. Hanny Pieńkowskiej i Jerzego Łomnickiego skz.pl [dostęp 2023-10-03]..
Po śmierci Gruszczyka, pełniącym obowiązki wojewódzkiego konserwatora zabytków w Bielsku-Białej został Jacek Konior, do czasu likwidacji województwa bielskiego w związku z reformą administracyjną.
Wybrane publikacje i opracowania Rzeźba barokowa na Śląsku Cieszyńskim i sąsiednich terenach, 1972 (praca mgr)Wykaz prac magisterskich historiasztuki.uni.wroc.pl [dostęp 2023-10-03]. Województwo bielsko-bialskie, „Ochrona Zabytków” 1977, t. 30, nr 1-2 (116-117) Ogólnopolska Konferencja Konserwatorska na temat ochrony zabytków techniki, „Ochrona Zabytków” 1979, t. 32, nr 2 (125) Zasłużeni ludzie Ustronia (wspólnie z Zygmuntem Białasem, Stanisławem Niemczykiem i Józefem Pilchem), Ustroń 1983 Rzeźby barokowe Wacława Donaya, „Kalendarz Skoczowski” 2000
Przypisy
Kategoria:Ludzie związani z Cieszynem Kategoria:Ludzie związani z Istebną Kategoria:Ludzie związani z Oświęcimiem Kategoria:Ludzie związani z Zawoją Kategoria:Ludzie związani z Żywcem Kategoria:Ludzie związani z Bielskiem-Białą Kategoria:Ludzie związani z Ustroniem Kategoria:Pochowani na Nowym Cmentarzu Ewangelickim w Bielsku-Białej Kategoria:Polscy urzędnicy samorządowi Kategoria:Urodzeni w 1944 Kategoria:Zmarli w 1998 Kategoria:Odznaczeni Złotą odznaką „Za opiekę nad zabytkami” Kategoria:Wojewódzcy konserwatorzy zabytków Kategoria:Polscy historycy sztuki Kategoria:Polscy nauczyciele