Stanislas Leibler (ur. 1957) – polsko-francusko-amerykański biolog teoretyczny i eksperymentalny oraz fizyk; zajmuje się biologią syntetyczną i biologią systemów.
Życiorys Urodził się w Polsce i ukończył studia licencjackie z fizyki na Uniwersytecie Warszawskim. Dalszą edukację kontynuował we Francji; doktoryzował na Uniwersytecie Paryskim. Pełnił funkcję profesora na Uniwersytecie Princeton i Uniwersytecie Rockefellera. mały|Schemat repressilatora. Sieć działała w myśl zasady - białko 1 hamowało wytwarzanie białka 2, dzięki czemu poziom białka 3 rósł do chwili, gdy wyłączało ono gen odpowiedzialny za produkcję białka 1, co pozwalało na swobodną produkcję białka 2, co hamowało wytwarzanie białka 3 i zwiększało poziom białka 1 itd. - wiązało się to z systematyczną oscylacją poziomu białek w komórce. Laureat Nagrody Maxa Delbrucka (2015) za badania nad projektowaniem sieci genetycznych jako podstawy biologii systemów oraz pionierską pracę nad wytrzymałością systemów biologicznych. Wraz z Michaelem Elowitzem zbudował syntetyczną sieć regulacji ekspresji genów () u pałeczki okrężnicy zaprogramowaną do oscylacyjnego świecenia. Sieć opierała się na pętli ujemnego sprężenia zwrotnego i składała z trzech genów, które produkowały białka, spośród których każde kolejne hamowało wytwarzanie następnego, a samo było hamowane przez wcześniejsze. Do tego w sieci znalazło się białko zielonej fluorescencji, które świeciło jedynie wówczas, gdy poziom jednego z białek był niski, co pozwolało na obserwację działania układu pod mikroskopem fluorescencyjnym.
Odkrycie Leiblera i Elowitza jest uznawane za jedno z najważniejszych odkryć w historii biologii syntetycznej. Leibler zajmuje się również badaniem populacji drobnoustrojów, opisem zbiorowych zachowań biomolekuł, komórek i organizmów oraz tym, jak poszczególne elementy mogą powodować złożone zjawiska zbiorowe.
Członek Narodowej Akademii Nauk. Przez media uznawany za jednego z kandydatów do Nagrody Nobla z dziedziny chemii oraz fizjologii i medycyny.
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1957 Kategoria:Polscy biolodzy XXI wieku Kategoria:Polscy fizycy XXI wieku Kategoria:Francuscy biolodzy Kategoria:Francuscy fizycy XXI wieku Kategoria:Amerykańscy fizycy XXI wieku Kategoria:Amerykańscy biolodzy Kategoria:Członkowie National Academy of Sciences Kategoria:Polscy biolodzy XX wieku