Dzietrzniki – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Pątnów.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Dzietrzniki. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie sieradzkim.

Wieś znajduje się 11 km na południe od Wielunia, na skraju dużego kompleksu leśnego. Przez obrzeża wsi przebiega droga krajowa nr 43 łącząca Częstochowę z Wieluniem oraz wybudowana w 1926 linia kolejowa nr 181 relacji Herby Nowe – Wieluń Dąbrowa. W Dzietrznikach znajduje się stacja kolejowa na której zatrzymują się pociągi osobowe.

Integralne części wsi +Integralne części wsi Dzietrzniki SIMC Nazwa Rodzaj 0709299 Izdebki część wsi0709313 Koziochy część wsi0709320 Kusa Strona część wsi0709336 Młyny część wsi0709342 Rogatki część wsi

Historia Dzietrzniki są jedną z najstarszych wsi ziemi wieluńskiej. Wspomina się już o Zirsnici w dokumencie z 1210 roku jako jednej z włości nadanych przez Władysława Odonica klasztorowi cystersów w Przemęcie, osady na pograniczu wielopolsko-śląskim. W 1381 miejscowość wymieniona jako "Dzierssniki, Derszinky, Dersniky, Dziesniki".

Dzierżniki, czyli dzisiejsze Dzietrzniki były wsią służebną ziemi wieluńskiej (obok takich miejscowości jak Bobrowniki, Cieśle, Czastary, Komorniki, Kowale, Rudniki, Łagiewniki czy Sokolniki). Nazwa Dzietrznik powstała w okresie średniowiecza (X-XIV wiek) i najprawdopodobniej wywodzi się od prasłowiańskiego słowa dьrgati (międlić, czesać, dzierzgać), co sugeruje, że była to osada, w której dzierzgacze międlili len, czyli przeciągali przez żelazny grzebień w celu usunięcia główek z nasionami) i w ten sposób oczyszczali włókna.

Po raz kolejny wieś Dzietrzniki w dokumentach wspomniana została w 1381 roku. W 1393 roku król polski Władysław II Jagiełło nadał wieś klasztorowi oo. paulinów z Wielunia, zwalniając sołtysa i kmieci od wszystkich danin i powinności z wyjątkiem dawania ćw. owsa. W 1412 przeor klasztoru paulinów w Wieluniu zapłacił 20 grzywien sołtysowi Henrykowi za zrzeczenie się sołectwa. W 1511 wieś liczyła 3,5 łana, a w 1518 sześć łanów. W 1520 mieszkańcy płacili kanonikom wieluńskim dziesięcinę z ról osiadłych i opustoszałych oraz z trzech młynów, a z folwarku miejscowemu plebanowi. We wsi w tym roku 4 łany należały do plebana. Byli karczmarze, zagrodnicy oraz trzej młynarze. W 1564 do zamku wieluńskiego mieszkańcy dawali po ćw. owsa, każda wartości 8 groszy. W 1552 we wsi gospodarowało 22 kmieci. Stały w niej 2 młyny, a także karczma, do której przynależało 1/4 łana. W 1553 miejscowość liczyła 5 łanów.

Od XV wieku był tu drewniany kościół, w którym funkcję proboszcza pełnił zawsze przeor z Wielunia. Ostatni drewniany kościół (z sobotami), konsekrowany w 1625, przetrwał do 16 maja 1905.

Zabytki W 1900 rozpoczęto budowę obecnego neogotyckiego murowanego kościoła pw. Najświętszego Serca Jezusa. Projektantem świątyni był inżynier powiatowy z Wielunia, Józef Szrajer. Budowę kościoła ukończono w 1908.

Na cmentarzu w Dzietrznikach (na lewo od wejścia) jest zachowany w stanie szczątkowym grób 30. powstańców, poległych w bitwie pod Kluskami w dniu 22 kwietnia 1863, wśród nich Teodor Suchorski – właściciel Smaszkowa.

Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT

Bibliografia

Linki zewnętrzne Dzietrzniki w „Słowniku historyczno-geograficznym ziemi wieluńskiej w średniowieczu”

Dzietrzniki w: Dzieje Szkoły w Dzietrznikach. Rys historyczny wydany z okazji 80. rocznicy ukończenia budowy Publicznej Szkoły Podstawowej w Dzietrznikach 1937–2017.

Kategoria:Ziemia wieluńska