thumb|175px|Płyta pamięci w domu, gdzie urodził się Carl G. LanghansObecnie budynek Szkoły Podstawowej nr 1 w Kamiennej Górze. thumb|175px|C. G. Langhans: Teatr anatomiczny berlińskiej Wyższej Szkoły Weterynaryjnej thumb|175px|C. G. Langhans: Brama Brandenburska thumb|175px|C. G. Langhans: kościół ewangelicko-augsburski w Sycowie thumb|175px|Wnętrze opuszczonego kościoła ewangelickiego w Żeliszowie WCarl Gotthard Langhans (ur. 15 grudnia 1732 w Kamiennej Górze, zm. 1 października 1808 w Dąbiu koło Wrocławia) – niemiecki architekt i budowniczy, jeden z najważniejszych przedstawicieli wczesnego klasycyzmu w architekturze Prus.

Życiorys Studiował prawo i matematykę w Halle, . W latach 1768–1769 dzięki poparciu księcia Franza Philippa Adriana von Hatzfelda zrealizował swoją wymarzoną podróż do Włoch, gdzie poznawał oryginalne zabytki architektury antycznej. Później również dużo podróżował – jako urzędnik podległy bezpośrednio królowi miał okazję na koszt władcy odbyć podróże do Anglii, Holandii, Belgii i Francji.

Najsłynniejszym dziełem Carla Gottharda Langhansa jest Brama Brandenburska w Berlinie, wzorowana na życzenie króla na Propylejach ateńskich. Zaprojektował też część założenia parkowo-pałacowego Charlottenburg. Wiele budowli zaprojektowanych przez Langhansa znajduje się na terenie Dolnego Śląska, np. pałac Wallenberg-Pachalych we Wrocławiu, zrujnowany dziś pałac Hatzfeldtów w Żmigrodzie czy odrestaurowany w latach 80. kościół ewangelicko-augsburski w Sycowie. W latach 1763–1775 był radcą budowlanym Kamer Wojennych i Dominialnych we Wrocławiu i Głogowie, kierując jednocześnie całością spraw budowlanych na Śląsku. Od 1788 w Berlinie objął stanowisko dyrektora dworskiego urzędu budowlanego.

Langhans został pochowany na nieistniejącym dziś Wielkim Cmentarzu we Wrocławiu.

Syn Carla Gottharda, Carl Ferdinand Langhans, również był znanym architektem.

Wybrane dzieła 1762–1765 – przebudowa pałacu Hatzfeldtów w Żmigrodzie, w ruinie; obecnie pojawiają się plany odbudowy obiektu 1764–1773 – kościół ewangelicki pw. Łodzi Chrystusowej w Głogowie, nie istnieje. 1766–1773 – pałac Hatzfeldtów we Wrocławiu 1776–1781 – pałac rodziny von Saurm w Samotworze (powiat wrocławski) 1778 – klasycystyczny gmach zakładu dla ubogich z fundacji króla Fryderyka II w Kluczborku 1778–1783 – pałac zbudowany dla Maksymiliana Mielżyńskiego w Pawłowicach (powiat leszczyński) ok. 1785 – pałac w Jedlinie-Zdroju, przypisywany 1785 – przebudowa barokowego pałacu rodziny Saurma-Hoym na styl klasycystyczny w Brzegu Dolnym 1785–1788 – park w Brzegu Dolnym 1785–1787 – pałac rodziny Wallenberg-Pachaly we Wrocławiu 1785–1788 – kościół ewangelicki w Wałbrzychu, salowy 1785–1789 – kościół ewangelicki w Sycowie, prostokątny, z wnętrzem na rzucie elipsy 1788 – gmach obserwatorium astronomicznego w Halle 1788 – przebudowa Staatsoper Unter den Linden przy Unter den Linden 7 w Berlinie 1788 – belweder w parku przy pałacu Charlottenburg 1788–1790 – dwór w Bad Freienwalde 1789–1790 – budynek bramy w Poczdamie (razem z Andreasem Ludwigiem Krügerem) 1789–1790 – teatr anatomiczny berlińskiej Wyższej Szkoły Weterynaryjnej 1788–1791 – Brama Brandenburska w Berlinie 1789–1792 – kościół w Zagrodnie (powiat złotoryjski), na rzucie krzyża 1791–1792 – piramida w Nowym Ogrodzie w Poczdamie (razem z Andreasem Ludwigiem Krügerem) 1791 – klasycystyczny pałac w Żerkowie, w gminie Brzeg Dolny 1794 – pałac rodziny von Rotkirch w Czerwonym Kościele (powiat legnicki) 1795–1798 – kościół ewangelicki w Dzierżoniowie, obecnie katolicki pod wezwaniem Marii Matki Kościoła 1796–1797 – kościół ewangelicki w Żeliszowie, obecnie w trakcie odbudowy 1796–1797 – rozbudowa pałacu królewskiego we Wrocławiu ok. 1800 – pawilon klasycystyczny z portykiem kolumnowym w parku przy Pałacu Lehndorfów w Sztynorcie (powiat giżycki) 1800 – projekt Bażantarni w Pszczynie-Porębie 1800 – klasycystyczny pałac w Maciejowie, gmina Kluczbork. 1803–1807 – kościół poewangelicki, obecnie św. Andrzeja Boboli w Rawiczu 1810 – klasycystyczna kaplica przy kościele św. Jerzego w Dzierżoniowie, pośmiertnie według projektu Langhansa 1815, Willa Hayna, obecna siedziba Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu przy ul. Parkowej 28-30 https://polska-org.pl/546313,Wroclaw,Instytut_Meteorologii_i_Gospodarki_Wodnej.html

Przypisy

Linki zewnętrzne

Realizacje Carla Gottharda Langhansa we Wrocławiu Miasto Langhansa – Nr 1, IX-X 2003 (dwumiesięcznik)

Kategoria:Autodydakci Kategoria:Niemieccy architekci Kategoria:Architekci związani z Wrocławiem przed 1945 Kategoria:Ludzie związani z Kamienną Górą Kategoria:Ludzie urodzeni w Kamiennej Górze Kategoria:Urodzeni w 1732 Kategoria:Zmarli w 1808 Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Wielkim we Wrocławiu