thumb|Afisz informujący o spektaklu "Gęsi i gąski" w niedzielę 4. lutego 1906, w Teatrze Miejskim w Krakowie Gęsi i gąski – komedia Michała Bałuckiego w pięciu aktach. Prapremiera odbyła się w Krakowie 11 listopada 1882.
Treść Akcja rozgrywa się na wsi, w domu państwa Kłopotkiewiczów, którzy planują wydać za mąż swą córkę, Joasię, za młodego profesora Marzyckiego. Odwiedziny cioci Belci – osoby światowej i nowoczesnej, która bywała w Paryżu – wprowadzają do domu zamieszanie i rozpoczynają ciąg komicznych perypetii. Przyjaciel domu, a zarazem cyniczny komentator rzeczywistości – pan Hulatyński – określa ciocię Belcię mianem „gęsi”, co w jego definicji oznacza:
Hulatyński dzieli następnie „gęsi” na podkategorie i przyporządkowuje do nich także inne kobiety w domu Kłopotkiewiczów. Wypowiedź ta zostaje podsłuchana i trafia do uszu cioci Belci (gęś wielkoświatowa), która urażona zaczyna namawiać Joasię (młoda gąska wiejska), aby zerwała zaręczyny z Marzyckim i wyszła za mąż za Pantaleona Durnickiego - wcielenie wielkiego świata. Sam Pantaleon jednak od Joasi woli powabną doktorową Natalię (gęś z rodzaju próżnych i zalotnych lafirynd), z którą ucieka do Wiednia. Wszystko kończy się podwójnym weselem: panny Joasi z Marzyckim i pana Hulatyńskiego z panną Ciepiszewską - jedyną jego zdaniem przedstawicielką kobiet nie-gąsek.
Inscenizacje Wybrane przedstawienia: Teatr Dramatyczny w Warszawie (1919, reż. Witold Zdzitowiecki) Teatr Polski w Poznaniu (1925, reż. Mieczysław Szpakiewicz) Teatr Ziemi Pomorskiej w Toruniu (1937, reż. Antoni Piekarski) Teatr Narodowy w Warszawie (1938, reż. Aleksander Zelwerowicz) Teatr Polski w Wilnie (1983, reż. )
Spektakl radiowy W 2018 r. w Polskim Radio Lublin wyemitowano słuchowisko pt. Gęsi i gąski (adaptacja Małgorzata Żurakowska)
Przypisy
Linki zewnętrzne Gęsi i gąski [w:] Bibliotece cyfrowej Polona [online] [dostęp 2023-10-20] Gęsi i gąski (rękopis) [w:] Śląskiej Bibliotece Cyfrowej [online] [dostęp 2023-10-20] Gęsi i gąski (afisz teatralny) [w:] Zagłębiowska Mediateka [online] [dostęp 2023-10-20]
Kategoria:Polskie utwory komediowe Kategoria:Twórczość Michała Bałuckiego Kategoria:Utwory literackie z 1882