Chlebowo (niem. Niemaschkleba, 1935–1945 Lindenhain, dolnołużycki Namašklěb, w latach 1947–1953 NiemaszchlebaZarządzenie nr 62 Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 kwietnia 1953 r. w sprawie zmiany i ustalenia nazw miejscowości. ()) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Gubin, w pobliżu Odry, przy drodze wojewódzkiej nr 138 Gubin – Gorzów Wielkopolski.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chlebowo, po jej zniesieniu w gromadzie Wałowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Nazwa Nazwa miejscowości wywodzi się od słowiańskiej nazwy oznaczającej pieczywo – chleb, która funkcjonuje w tej samej formie zarówno po polsku jak po łużycku. W 1295 w kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Schwchleb oraz NemasclebLiber fundationis episcopatus Vratislaviensis onlineH. Markgraf, J. W. Schulte, „Codex Diplomaticus Silesiae T. 14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis”, Breslau 1889. W październiku 1935 roku po dojściu do władzy narodowych socjalistów Niemcy chcąc zatrzeć ślady łużyckie zmienili nazwę z Niemaszchleba na całkowicie niemiecką nazwę Lindenhain. Po 1945 roku stosowano nazwę NiemaszchlebaGazeta Lubuska – Dariusz Chajewski: Niemaszchleba w Chlebowie, która została oficjalnie przyjęta w 1947 roku na trzeciej konferencji Komisji Ustalania Nazw MiejscowychZygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949… s. 189. W 1953 roku opublikowano zarządzenie Prezesa Rady Ministrów zmieniające nazwę Niemaszchleba na ChlebowoMonitor Polski nr A-5 poz. 572.

Historia Wieś położona na terenie historycznych Łużyc Dolnych, przed 1815 należała do Saksonii, następnie do Prus i zjednoczonych Niemiec, od 1945 do Polski.

Od roku 1353 do XIX wieku wieś należała do Gubina (Guben)Zygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949… s. 187. Wieś na przestrzeni dziejów przechodziła różne etapy. W 1429 roku wojska wycofujące się z kierunku Krosna paliły napotkane wsie – spłonęła również Niemaszchleba. W 1441 roku została dana w zastaw za 100 kop czeskich groszy rodzinie v. Kalckreuth. W 1648 wieś została spustoszona.

Do historii przeszła skarga mieszkańców Chlebowa z 1664 r., gdy parafianie miejscowego kościoła ewangelickiego żądali od władcy Saksonii Christiana odprawiania nabożeństw w języku słowiańskimWładysław Korcz, Szkice z dziejów miast środkowego nNdodrza s. 33..

Nawierzchnia drogi wiejskiej ułożona jest z brukowca. Do wsi należały gubeńskie lasy, kolonia (niem. Augustwalde), boczny folwark, owczarnia na wrzosach położona nad jeziorem Głębokim i pojedyncze gospodarstwo o nazwie (niem. Panicke), które w 1867 r. zostało odbudowane jako leśniczówka. W tym samym roku oprócz dwóch folwarków wspomina się również dwa młyny wodne. Między miejscowościami Chlebowo i Połęcko istnieje możliwość przepłynięcia Odry promemGubińskie Towarzystwo Kultury – Zeszyty Gubińskie nr 5, s. 20.

Wieś od 2003 roku posiada sieć wodną. Od 2007 roku w Chlebowie odbywa się Święto Chleba, którego organizatorami są Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Gminy Gubin i Rada SołeckaZygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949… s. 193.

Zabytki

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest: kościół parafialny pod wezwaniem świętego Józefa, gotycki z XIII wieku, przebudowany w XIV, XV i XVI wieku – Anna SyrewiczZygmunt Traczyk w bibliografii Ziemia Gubińska 1939 – 1949… na str. 188 podaje, że kościół pochodzi prawdopodobnie z XV wieku. W XV oraz XVIII–XIX stuleciu dokonana została jego przebudowa, a po 1945 roku dostawiono od strony zachodniej przedsionek. W 1900 roku rozebrano wieżę, która groziła zawaleniemZygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949… s. 188. Jest salową budowlą założoną na rzucie prostokąta. Po południowej stronie dobudowano kruchtę. Posiada wspólny dach nad nawą i prezbiterium. Wyposażenie świątyni stanowi wykonany współcześnie elektryczny ołtarz oraz ławki. inne zabytki: pomnik ku czci żołnierzy z I wojny światowej, obecnie figura maryjna, znajduje się obok kościoła.

Zobacz też Powiat gubiński Chlebowo Chlebów

Przypisy

Bibliografia Wydawnictwo Gubińskiego Towarzystwa Kultury 1999 r. – Zeszyty Gubińskie nr 5, s. 20