Trzcianne ( Trestini) – wieś (dawniej miasto) w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, siedziba gminy Trzcianne. Wieś zamieszkuje ok. 561 osób.
Trzcianne uzyskało lokację miejską przed 1700 rokiem, zdegradowane w 1801 rokuRobert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 78–79..
Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Apostołów Piotra i Pawła.
Historia Pierwsze wzmianki o Trzciannem sięgają XIII wieku. Nazwa pochodzi prawdopodobnie od trzcin rosnących wokół przepływającej wówczas przez wieś rzeczki. Trzcianne początkowo należało do Mazowsza jako część ziemi wiskiej, w ramach której położone było na pograniczu powiatów goniądzkiego i tykocińskiegoJózef Maroszek, Arkadiusz Studniarek: Dzieje Trzciannego i obszaru gminy Trzcianne w XV–XX wieku. Agencja „Benkowski”, Trzcianne 2004, s. 24. .. Następnie zostało włączone do ziemi bielskiej, należącej do PodlasiaZygmunt Gloger: Dawna ziemia Bielska i jéj cząstkowa szlachta, w: „Biblioteka Warszawska. Pismo poświęcone naukom, sztukom i przemysłowi”, t. III. Gebethner i Wolff, Warszawa 1873, s. 245..
Przez wieki wieś zamieszkiwało wielu Żydów (np. w 1909 stanowili 98% ludnościPraca zbiorowa Miasteczka polskie w XIX–XX wieku. Z dziejów formowania się społeczności, wyd. Kieleckie Towarzystwo Naukowe 1992 r., s. 216.). Po 17 września 1939 roku miejscowi Żydzi ustawili we wsi bramę triumfalną na powitanie wojsk radzieckich, która została zniszczona przez polskich ułanów. W latach 1939–1941 wielu mieszkańców Trzciannego zostało deportowanych przez władze radzieckie nad Irtysz, do Kazachstanu.
Podczas II wojny światowej ok. 1200 Żydów z Trzciannego zostało wywiezionych i zamordowanych w obozie zagłady w Treblince.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.
Demografia Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku miasteczko zamieszkiwało 1434 osoby, wśród których 33 było wyznania rzymskokatolickiego, a 1401 mojżeszowego. Jednocześnie 33 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, a 1401 żydowską. Było tu 177 budynków mieszkalnych.
Zabytki Kościół katolicki pw. św. Piotra i Pawła Apostołów z 1846 roku Cmentarz żydowski
Ludzie związani z Trzciannem
Przypisy GUS. Wyszukiwarka TERYT. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (). Opis parafii na stronie diecezji.
Linki zewnętrzne
Parafia Trzcianne Zdjęcia Trzciannego
Kategoria:Dawne miasta w województwie podlaskim
Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XVII wieku