Michał Andrzej Bartoszcze (ur. 17 lipca 1941 w Bełżycach) – pułkownik w stanie spoczynku, lekarz weterynarii, profesor nauk weterynaryjnych. Specjalista w zakresie mikrobiologii, wirusologii, epizootiologii oraz epidemiologii. Ekspert OPBMR w zakresie zagrożeń bronią biologiczną i bioterroryzmu.
Życiorys Urodził się w Bełżycach (województwo lubelskie)Bartoszcze M. Zdążyć przed niewidzialnym wrogiem, Wojskowy Instytut Higieny i Epidmeiologiii, Warszawa 2013, ISBN 9788393754304.. Po ukończeniu szkoły średniej w Puławach rozpoczął studia weterynaryjne na Wydziale Medycyny Weterynaryjnej Wyższej Szkoły Rolniczej w Lublinie. Podczas studiów ukończył studium oficerskie, a po uzyskaniu dyplomu w 1966 rozpoczął pracę w Pracowni Wirusologii Ogólnej w Instytucie Weterynarii w Puławach. W Instytucie pracował nad wirusami ospy ptaków oraz choroby Aujeszkiego oraz salicylanami jako substancjami przeciwwirusowymi. W 1970 został powołany do zawodowej służby wojskowej w Wojskowym Ośrodku Naukowo Badawczym Służby Weterynaryjnej w Puławach, kontynuował prace badawcze w zakresie wirusologii oraz diagnostyki immunologicznej (m.in. nad metodami immunofluorescencji i immunoenzymatycznymi).
W 1974 uzyskał stopień doktora nauk weterynaryjnych na Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie na podstawie dysertacji: Badanie aktywności przeciwwirusowej niektórych związków salicylowych wobec wirusa ospy kur przygotowanej pod kierunkiem prof. dr. hab. Zdzisława Larskiego.
W 1975 uczestniczył w misji pokojowej ONZ UNEF II w Egipcie jako kierownik laboratorium sanitarnego(praca zbiorowa, red. Gryko R., Mierzejewski J.) Puławianie w misjach pokojowych – Wspomnienia znad Nilu i Eufratu, Puławy 2006, Towarzystwo Przyjaciół Puław, Stowarzyszenie Kombatantów Misji Pokojowych ONZ ISBN 83-924554-2-8.. Po powrocie z Bliskiego Wschodu do Puław objął kierowanie Zakładem Epizootiologii i Mikrobiologii, kontynuując prace nad wykrywaniem wirusów i zakażań wirusowych (TGE, choroba Aujeszkiego, choroba Newcastle) metodami immunologicznymi (m.in. ELISA). lewo|mały|420x420px|Analiza próbek wody podczas misji pokojowej ONZ UNEF II 1975 r. (M. Bartoszcze po prawej) Po przedstawieniu w 1982 w Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie rozprawy habilitacyjnej pt. Badania na zastosowaniem metod immunoenzymatycznych w diagnostyce zakażeń wirusem choroby Aujeszkiego zdobył stopień doktora habilitowanego nauk weterynaryjnych.
W 1985 objął stanowisko komendanta Wojskowego Ośrodka Naukowo Badawczym Służby Weterynaryjnej w Puławach, a w 1989 po połączeniu Ośrodka z Wojskowym Instytutem Higieny i Epidemiologii w Warszawie, został zastępcą komendanta WIHiE – szefem Ośrodka. Po przekształceniu WIHE w jednostkę badawczo-rozwojową został zastępcą dyrektora WIHiE.
W drugiej połowie lat 90., a w szczególny sposób po roku 2001, w obliczu zagrożenia bronią biologiczną i bioterroryzmem lider współpracy polsko-amerykańskiej w zakresie wymiany naukowej i technologiiMichalski A.J., Chomiczewski K., Bartoszcze M., Bielawska-Drózd A., Mizak L. 20 lat Ośrodka Diagnostyki i Zwalczania Zagrożeń Biologicznych (WIHE) – kierunki działania i osiągnięcia. Lek. Wojsk. 2022, tom 100, nr 2, s. 121–130. doi:10.53301/lw/149492.. W 2000 r. był ko-dyrektorem „Warsztatów zaawansowanych technologii diagnostycznych NATO” (NATO Advanced Research Workshops on diagnostic technolgies – ).Rapid methods of Analysis of Biological Materials in the Environment. Ed. P. Stopa and M. Bartoszcze. Kluwer Academic Publisher Dordrecht/Boston/London. 2000, NATO series ISI. Wspólnie z płk. prof. dr. hab. Krzysztofem Chomiczewskim, współtwórca systemu obrony przed bronią biologiczną w Siłach Zbrojnych RPChomiczewski K., Bartoszcze M., Michalski A. Budowanie nowoczesnego systemu obrony przed bronią biologiczną Sił Zbrojnych RP zgodnego z wymaganiami NATO. Lek. Wojsk. 2019, tom 97, nr 1, s. 55–64. oraz inicjator utworzenia pierwszego w Polsce laboratorium mikrobiologicznego 3 stopnia hermetyczności (BSL-3, biological safety level 3). Brał udział przygotowaniu mobilnego laboratorium biologicznego na potrzeby PKW w Afganistanie (Enduring freedom) oraz PKW w Iraku, ukierunkowane także na wykrywanie czynników biologicznych BMR.Bartoszcze M., Michalski A., Niemcewicz M. Pięciolecie działalności Ośrodka Diagnostyki Zwalczania Zagrożeń Biologicznych WIHiE w Puławach. Lek. Wojsk. 2007, tom 83, nr 2, s. 103–107.
Inicjator i organizator międzynarodowych konferencji „Obrona przed bioterroryzmem” (Protection against bioterrorism) w latach 2003–2006, warsztatów międzynarodowych: „Szczepionki przeciwko szczególnie niebezpiecznym chorobom zakaźnym” (Puławy, 2014 r.), współorganizator konferencji „Postacie terroryzmu – postępowanie w stanach zagrożenia” (z WIM, Warszawa 2007 r.), oraz „Przygotowanie szpitali do zdarzeń masowych” (z 1. WSzKzP w Lublinie, 2009 r.). W roku 2005 uczestniczył w Stanach Zjednoczonych w międzynarodowych epidemiologicznych ćwiczeniach sztabowych jako doradca Prezesa Rady Ministrów Jerzego Buzka.
W 2007 prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nadał mu tytuł profesora nauk weterynaryjnychPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 stycznia 2007 r. nr 115-1-07 o nadaniu tytułu profesora ().. W 2011 ustąpił ze stanowiska zastępcy dyrektora Instytutu i szefa Ośrodka, a roku 2017 przeszedł na emeryturę, kontynuując zajęcia dydaktyczne na uczelni.
Autor ponad dwustu prac, 28 rozdziałów w monografiach, 4 patentów. Promotor pięciu przewodów doktorskich.
Członkowsko Od 1971 członek Polskiego Towarzystwa Mikrobiologów, od 1972 Polskiego Towarzystwa Nauk Weterynaryjnych, od 2004 Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych oraz od 2001 American Academy on Veterinary Disaster Medicine.
Był członkiem Rady Naukowej Wojskowego Instytutu Higieny i Epidemiologii, członkiem Zespołu Konsultacyjnego ds. Oceny Zagrożeń Biologicznych przy Radzie Bezpieczeństwa Narodowego (od 2003), ekspertem Strategicznego Przeglądu Bezpieczeństwa Narodowego (2011–2014), członkiem Rady Sanitarno Epidemiologicznej GIS, członkiem Rady MON d/s Ekologii i Kształtowania Środowiska (1995–1998), Rady MON ds Medycyny i Farmacji (1995–1998) oraz grup roboczych doradczych przy NATO: 005 Human Factors and Medicine (HFM), Food Hygiene Technology and Veterinary (FHTV).
Członek rad naukowych i redakcyjnych: Farmacji i Medycyny Wojskowej (w przeszłości), Annals of Agricultural and Ennvironmental Medicine oraz Current Trends in Genetics and Microbiology.
Nagrody i wyróżnienia Odznaczony: złotym medalem „Za zasługi dla obronności kraju”, złotym medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”, Medalem ONZ w Służbie Pokoju (UNEF II – 1975), medalem Pokojowej Nagrody Nobla 1988 – SPAI/AISP (2014), srebrną odznaką „Za Zasługi dla Obrony Cywilnej” (1988) , odznaką Honorową Wojskowej Akademii Medycznej (1992) oraz medalem „Za zasługi dla Stowarzyszenia Kombatantów Misji Pokojowych ONZ”. W 1992 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w 2002 odznaczony przez prezydenta RP Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia PolskiMonitor Polski rok 2002, nr 56, poz 762 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WMP20110980991/O/M20110991.pdf..
Nominowany w X edycji nagród Buzdygany (Polska Zbrojna).
Wyróżniany przez: Dowódcę Doraźnych Sił Pokojowych ONZ na Bliskim Wschodzie (United Nations Emergency Force – UNEF II) w 1975, Ministra Obrony Narodowej w 1979, Polską Akademię Nauk (Wydział Nauk Rolniczych i Leśnych) w 1980 (zespołowo), Polskie Towarzystwo Nauk Weterynaryjnych w 1998, Polskie Towarzystwo Mikrobiologów – medal PTM w 2001, dyplomem Odznaczenia Honorowego Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Nauk Weterynaryjnych w 2014.
Przypisy
Linki zewnętrzne Michał Bartoszcze – publikacje w serwisie PubMed
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie Kategoria:Urodzeni w 1941 Kategoria:Ludzie urodzeni w Bełżycach Kategoria:Ludzie związani z Puławami Kategoria:Polscy lekarze weterynarii Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Nauk Weterynaryjnych Kategoria:Polscy epizootiolodzy Kategoria:Polscy wirusolodzy Kategoria:Polscy mikrobiolodzy Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Za zasługi dla Stowarzyszenia Kombatantów Misji Pokojowych ONZ Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Za Zasługi dla Obrony Cywilnej”