Dragoljub Raša Todosijević (ur. 2 września 1945 w Belgradzie, zm. 3 grudnia 2024 tamże) – serbski artysta sztuk wizualnych, performer i rzeźbiarz, tworzący w nurcie sztuki konceptualnej, prozaik, teoretyk sztuki.

Życiorys Wychowywał się w ubogiej rodzinie w Belgradzie. Matka wysłała go do akademii wojskowej w Mostarze, gdzie wytrzymał półtora roku. Uczył się rysunku w , gdzie poznał m.in. Marinę Abramović. Studiował malarstwo, ukończył studia w w 1969 roku. Wystawiał swoje prace od 1967 roku. Działał w środowisku młodych belgradzkich artystów, wśród których była m.in. Marina Abramović czy , skupionych wokół studenckiego centrum kultury w Belgradzie – ; ich ruch został później określony mianem .

W 1984 roku został zaproszony na biennale do Sydney. Podróżował m.in. do Polski i Stanów Zjednoczonych. Muzeum Sztuki Współczesnej w Belgradzie zorganizowało wystawę retrospektywną jego dzieł w 2001 roku. przygotowało jego wystawę retrospektywną pt. Сутра је понедељак w 2022 roku.

Jego dzieła posiadają m.in. Centre Georges Pompidou, Moderna Museet, Tate Modern.

Należał do Stowarzyszenia Artystów Serbii od 1971 roku. Mieszkał i pracował w Belgradzie.

Nagrody nagroda Memoriału im. Nadeždy Petrović (1998) nagroda Moderna Museet (2001) nagroda miasta Belgrad (2003) ArtLink Award (2004) Emily Harvey Foundation Award (2006) nagroda im. Savy Šumanovicia (2008) nagroda „Politiki” (2009) nagroda na biennale w Wenecji (2011) nagroda im. Ivana Tabakovicia (2023) Twórczość Tworzył sztukę konceptualną, był jednym z jej pionierów w Jugosławii. Był rzeźbiarzem i malarzem. Jego performances miały agresywny i prowokacyjny charakter i ocierały się niekiedy o sadyzm. Podczas co najmniej dwóch jego performance'ów (Pijenje vode i Odluka kao umetnost) zmarły ryby. Tworzył także teksty w języku serbskim, m.in. eseje o teorii sztuki. Niektóre z jego prac z lat 70. i 80. XX wieku zachowały się tylko na fotografiach. Współpracował krótko z grupą muzyczną Ansambl Za Drugu Novu Muziku.

Dzieła plastyczne Marinela (1971) Odluka kao umetnost (Decision as Art) – performance (1973) Pijenje vode – performance (1974) Umetnost i memorija – performance (1974–1975) – artysta wyglądający jak terrorysta wykrzykiwał nazwiska twórców, o których myślał w danej chwili Nula dies sine linea – cykl 12 rysunków (1976) Was ist Kunst? – performance wykonywany w różnych wariantach w latach 1976–1981 Schlafflage – cykl instalacji (1978–1984) Živela Francuska – živela tiranija (Vive la France – Vive la Tyranie) – performance (1979) Gott Liebt die Serben (Bog voli Srbe) – cykl instalacji (od 1989 roku do co najmniej 2003 roku), prace traktujące nacjonalizm serbski z ironią, np. w 1998 roku serwował narodowe potrawy na stole w kształcie swastyki Opsada Londona 2097 – obraz (2007) God Exists – instalacja (2013)

Teksty

Edinburška izjava (1975) Sa ulice: pred uvod u istoriju Priče o umetnosti (1992) Vesela kabalistička koračnica i druge priče – proza (1997) Ulaz u raj ili Kraj istorije (2011)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Urodzeni w 1945 Kategoria:Ludzie urodzeni w Belgradzie Kategoria:Serbscy malarze Kategoria:Artyści konceptualni Kategoria:Serbscy performerzy Kategoria:Zmarli w 2024 Kategoria:Malarze związani z Belgradem