Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Mszanie Dolnej – mszański oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego działający od 1947 r.
Historia Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Mszanie Dolnej został założony z inicjatywy Sebastiana Flizaka. Pierwsze inauguracyjne zebranie mszańskiego oddziału PTL miało miejsce 3 stycznia 1947 r. Oficjalnie zatwierdzenie Oddziału miało miejsce w kwietniu tego samego roku.
W wyniku wyborów które odbyły się 3 lutego 1947 r. pierwszym prezesem został Sebastian Flizak. Oddział liczył sobie początkowo 18 osób, byłe jednym z sześciu działających w tamtym czasie oddziałów PTL.Pozostałe oddziały w tamtym czasie znajdowały się w: Krakowie, Lublinie, Poznaniu, Toruniu i Wrocławiu.Od samego początku działalności mszański oddział PTL zdobył aprobatę i merytoryczne wsparcie najbliższego znajdującego się oddziału PTL w Krakowie z prof. Romanem Reinfussem i dr. Leopoldem Węgrzynowiczem na czele.
Członkowie mszańskiego PTL skupili się głównie na działalności badawczej i popularyzacyjnej. Do największych osiągnięć Oddziału należy zaliczyć publikacje, które ukazały się w serii „Archiwum Etnograficzne”. Były to:
„Materiały etnograficzne i historyczne z terenu Zagórzan” trzy zeszyty pt. „Materiały etnograficzne z powiatu limanowskiego” „Atlas Polskich Strojów Ludowych Strój Zagórzan” z 1956 r.
PTL Mszana Dolna zamieszczało też liczne artykuły na łamach przeróżnych pism, m.in., „Etnografii Ludowej”, „Lud”, „Orli Lot”, „Podhalanki”, „Polskiej Sztuki Ludowej”, „Poznaj swój kraj” czy „Wierchów”.
Po pierwszych siedmiu latach od rozpoczęcia działalności mszańskiego oddziału PTL zainteresowanie kulturą ludową wzrosło na tyle, że postanowiono o założeniu PTL z siedzibą w Limanowej. Największym sukcesem obu połączonych Oddziałów było utworzenie Muzeum Ziemi Limanowskiej.
Członkowie PTL w Mszanie Dolnej brali czynny udział w pracach Zarządu Głównego PTL byli to przede wszystkim: Tadeusz Prus-Wiśniowski, Piotr Kaleciak oraz Jan Kapłon. Dzięki ich wkładowi w pracę ZG PTL, a także całoroczną pracę w mszańskim oddziale PTL spowodowało to że miejsce 73 Walnego Zjazdu PTL wybrano właśnie Mszanę Dolną, Walny Zjazd zbiegł się z 50 rocznicą założenia mszańskiego oddziału PTL w 1997 r. Góralska gościnność oraz wspaniała atmosfera Walnego Zjazdu spowodowała że 10 lat później w 2007 r. po raz kolejny gościła uczestników Zjazdu członków PTL z całej Polski.
Obecnie oddział liczy sobie 22 członków z prezeskom Teofilą Latoś na czele. Działalność oddziału skupia się na przechowywaniu i udostępnianiu gromadzonych przez ponad 70 lat materiałów.
Pierwsza siedziba PTL Mszana Dolna znajdowała się w Gminnej Spółdzielni „Samopomoc chłopska” w centrum Mszany Dolnej na ul. Piłsudskiego 6.
Aktualna siedziba Oddziału znajduje się w dawnym budynku miejskiej biblioteki w Mszanie Dolnej przy ul. Piłsudskiego 58 której udało się zdobyć pomieszczenie w którym otwarto Zagórzańską Izbę Regionalną gdzie znajdują się rzeczy codziennego użytku, stroje ludowe, pamiątki, fotografie z całego ZagórzaTeren obejmujący gminę Mszana Dolna, Miasto Mszana Dolna oraz gminę Niedźwiedź.. Znajdują się tam też publikacje, książki oraz gazety związane z etnografią, etnologią i antropologiąMszański oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego będzie miał siedzibę w dawnej bibliotece | Limanowa Nasze Miasto..
W 2023 r. grupa Zagórzańskich Pasjonatów wstąpiła do mszańskiego PTL-u. Stowarzyszenie to zrzesza grupę rękodzielników reprezentujących m.in. koronkarstwo, haft, bibułkarstwo, zdobienia regionalne, malarstwo, makarmę. Stowarzyszenie działa od 2018 r.
Od 2024 r. PTL znajduje się na liście organizacji pożytku publicznego.
Prezesi Lp.Imię i nazwiskoDaty sprawowania funkcji1Sebastian FlizakRezygnację przyjęto 27 listopada 1972 r. podczas zebrania oddziału PTL Mszana Dolna. Flizak jako następcę wskazał Piotra Kaleciaka.03.02.1947–27.11.19722Piotr Kaleciak27.11.1972–09.06.19783Józef Ceklarz1978–19814Julian Hanula1981–19835Jan Kapłon1984–19986Teofilia LatośPierwsza kobieta na stanowisku prezesa oddziału PTL Mszana Dolna.od 1998
Zasłużeni członkowie PTL Mszana Dolna Sebastian Flizak (1891–1972) Piotr Kaleciak (1915–1978) Teofilia Latoś (ur. 1953) Tadeusz Prus-Wiśniowski (1901–1978) Jan Korczka (1906–1997) Malwa Chądzyńska-Barycz (1909–1998) Michał Olchawa (1916–1990) Jan Kapłon (1915–1998) Jan Grzywacz (1907–1986) Julian Toliński (1910–1986) Antonina Lubecka (1910–1987) Józef Konieczny (1891–1967) Walenty Gawron (1891–1977) Stanisław Ciężadlik (1912–1996) Julian Hanula (1933–1983) Olga Illukiewicz (1922–2004) Wanda Skuła (1905–1988) Stanisław Kunicki (?) Józefa Kobylińska (1929–2026) Antoni Górszczyk (1892–1980)
Zagórzańska Izba Regionalna Izba Regionalna została otwarta 27 stycznia 2023 przy oddziale PTL Mszana Dolna. Izba powstała z inicjatywy wieloletniej prezes mszańskiego oddziału PTL Teofilę Latoś, która przez ponad 35 lat zbierała te eksponaty i udało się zdobyć pomieszczenie w budynku „Sokół” gdzie znajdowała się Miejska Biblioteka w Mszanie Dolnej. W Izbie Regionalnej znajduje się ok. 500 eksponatów związanych z regionem górali zagórzańskich ich codziennym życiem. Niestety eksponaty przez wiele lat były przechowywane w tragiczny warunkach z powodu braku miejsca gdzie można by je wyeksponować i wiele z nich poniszczało.
Nagrody Turystyczna Perła Powiatu Limanowskiego 2023
Zobacz też Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Poznaniu Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Łodzi Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Opolu
Przypisy
Bibliografia Katarzyna Ceklarz, Sebastian Flizak. Ludoznawca i etnograf na tle swojej epoki, Kraków 2019, s. 402, . Katarzyna Ceklarz, 70-lecie oddziału Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Mszanie Dolnej 1947-2017, 2017, s. 24, .
Kategoria:Mszana Dolna Kategoria:Polskie Towarzystwo Ludoznawcze