Tatra T2D

Tatra T2D – typ dwuosiowego tramwaju, wytwarzanego seryjnie w zakładach ČKD w drugiej połowie lat 60. XX w. na licencji niemieckich zakładów Gothaer Waggonfabrik. Jest to ostatni dwuosiowy tramwaj wyprodukowany w Czechosłowacji. Razem z wagonami doczepnymi był przeznaczony wyłącznie na rynek wschodnioniemiecki.

Tło historyczne W połowie lat 60. XX wieku rządy Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej i Niemieckiej Republiki Demokratycznej zawarły porozumienie, zgodnie z którym cała produkcja tramwajów miała zostać przeniesiona z niemieckiej fabryki Gotha do fabryki ČKD w Pradze. W 1965 roku ČKD uzyskało w ramach RWPG monopol na produkcję tramwajów na rynek wschodnioniemiecki. Dla tego rynku miał zostać zaprojektowany tramwaj, który miał być maksymalnie ujednolicony z produkowaną wówczas czteroosiową Tatrą T3 wywodzącą się z koncepcji PCC. W 1967 roku światło dzienne ujrzały dwa prototypy Tatry T4, które różniły się od siebie rozwiązaniami technicznymi. Dołączono do nich nadwozie Tatra T1 ze zdemontowaną kabiną i panelem sterowania, które nosiło oznaczenie BW-3000 (BW to skrót od Beiwagen (doczepa), a 3000 to numer taborowy) oraz prototypową doczepę Tatra B4. Po testach obu prototypów z doczepami rozpoczęto produkcję seryjną typów T4 i B4. Dla mniejszych systemów tramwajowych Tatry T4 były dość niekorzystne ze względu na wysokie zużycie energii elektrycznej, a także na fakt, że ich pojemność byłaby niewykorzystana. Te mniejsze systemy tramwajowe zwróciły się do fabryk o dostawy przestarzałych koncepcyjnie i technicznie pojazdów dwuosiowych. W związku z tym ČKD przejęła kompletną dokumentację techniczną wagonów , zgodnie z którą w 1966 roku wyprodukowała prototyp Tatry T2D. Potem nastąpiła krótka produkcja seryjna typu T2D, po czym zastąpiono go typem T4, który był produkowany do 1987 roku.

Litera T w oznaczeniu typu oznacza (wagon silnikowy), cyfra 2 oznacza dwie osie, a litera D (= , czyli Niemcy) pochodzi z systemu oznaczeń tramwajów Tatra.

Prototypy Prototyp Tatry T2D wyprodukowano w 1966 roku według dokumentacji technicznej przejętej od Gothaer Waggonfabrik. Tramwaj ten był bardzo przestarzały koncepcyjnie i technologicznie (ostatnie tramwaje dwuosiowe wyprodukowano w Czechosłowacji w latach 50. XX wieku). Tramwaje te przeznaczone były wyłącznie na rynek wschodnioniemiecki i ze względu na to, że miały być eksploatowane głównie przez sieci wąskotorowe, w Czechosłowacji nie odbyły nawet jazd próbnych. Produkcja seryjna tego typu miała miejsce w latach 1967–1968.

Konstrukcja W 1962 roku zaprojektowano tramwaj będący modernizacją typu , w porównaniu do którego wprowadzono nowy nastawnik jazdy StNFB 4 z dwudziestoma stopniami jazdy i hamowania, hamulec awaryjny, centralne sterowanie drzwiami, siedzenia umieszczone poprzecznie zamiast podłużnych ławek, oświetlenie oparte na żarówkach zamiast świetlówek. W zasadzie była to druga większa modernizacja typu T57 (pierwszą był T59E), która w 1965 roku została ponownie zmodernizowana do typu T2-65, w której główne zmiany polegały na zastąpieniu drzwi drewnianych stalowymi i zamontowaniu nowego optyczno-akustycznego systemu ostrzegania. Ciekawostką w tramwajach Gotha był nastawnik w formie kierownicy z samochodu Wartburg 311.

Tatra T2D to jednokierunkowy, dwuosiowy tramwaj silnikowy z rozruchem rezystorowym. Konstrukcyjnie wywodził się z tramwaju T2-62 (lub T2-65), nadwozie było spawane z profili stalowych, wnętrze posiadało poprzecznie rozmieszczone siedzenia z poręczami. W zakładach ČKD produkowano nadwozia, w których następnie montowano części niemieckich producentów. Wagony mogły poruszać się po rozstawie szyn 1000–1524 mm.

Oprócz wagonów silnikowych produkowano także doczepy bierne oznaczone jako Tatra B2D.

Dostawy W latach 1966–1968 wyprodukowano 117 tramwajów T2D.

Państwo Miasto Typ Lata dostaw Liczba Numery taborowe Uwagi Brandenburg an der Havel T2D 1967–1968 3 54–56Erfurt T2D 1967–1968 6 134–139Gera T2D 1968 2 167–168Görlitz T2D 1967 3 16–18Gotha T2D 1967–1968 4 34–37Halle (Saale) T2D 1966–1968 77 569, 766–841 569 – prototypJena T2D 1968 2 136–137Chociebuż T2D 1967–1968 12 65–76Plauen T2D 1967 2 92–93Zwickau T2D 1967–1968 6 132–137

Wagony historyczne Erfurt (wagon nr 3 z Gothy) Halle (wagon nr 772) Arad (wagon nr 8 ze Zwickau)

Przypisy

Kategoria:Wagony tramwajowe Tatra