Ciotka Karola (ang. Charley’s Aunt) – farsa Brandona Thomasa. Prapremiera odbyła się w Bury St Edmunds w lutym 1892.
Treść Karol, student Uniwersytetu Oxfordzkiego otrzymuje wiadomość, że zamierza go odwiedzić jego ciotka, Donna Lucia d'Alvadorez, bardzo bogata wdowa z Brazylii. Wspólnie przyjacielem (Jackiem) wpadają na pomysł, by wykorzystać to wydarzenie dla własnych celów. Zapraszają na obiad dwie panienki (Amy i Kitty), w których są zakochani, aby przy okazji tego spotkania wyznać im swoje uczucia. Donna Lucia jednak nie zjawia się, a Karol otrzymuje telegram z informacją, że jej przyjazd opóźni się o parę dni. Oznacza, to, że może przepaść szansa na wizytę panienek (bez obecności damy panienki nie mogą odwiedzać mieszkania kawalerów). Studenci wpadają na szalony pomysł: namawiają swego przyjaciela, Lorda Fancourta Babberley (zwanego „Babbs”) aby wystąpił przed pannami w przebraniu, jako ciotka Karola. Prowadzi do szeregu komicznych perypetii.
Musical Na podstawie utworu Ciotka Karola powstał musical pt. Where's Charley? (muz. Frank Loesser). Prapremiera odbyła się na Broadway w 1948 r. Musical został następnie (1952) zekranizowany przez Davida Butlera.
Ekranizacje (wybór)
Filmy polskie zob. Ciotka Karola w Polsce > Spektakle telewizyjne Filmy amerykańskie
Charley's Aunt (1915) Charley's Aunt (1925, reż. Scott Sidney) Charley's Aunt (1930, reż. Al Christie) Charley's Aunt (1941, reż. Archie Mayo) Charley’s Aunt (1983, reż. William Asher)
mały|Inscenizacja w teatrze w Brnie (2007).
Filmy argentyńskie
La tía de Carlos (1947) La tía de Carlitos (1953, reż. Enrique Carreras)
Filmy austriackie
Charley's Tante (1963, reż. Géza von Cziffra)
Filmy brytyjskie
Charley's Aunt (1938) Charley's (Big-Hearted) Aunt (1940, reż. Walter Forde) Charley's Aunt (1961) Charley's Aunt (1969, reż. John Gorrie)
Filmy duńskie
Charles tante (1959, reż. Poul Bang)
Filmy fińskie
Charleyn täti (1958)
Filmy francuskie
La Marraine de Charley (1936, reż. Pierre Colombier) La Marraine de Charley (1959, reż. Pierre Chevalier)
Filmy hiszpańskie
La tía de Carlos en minifalda (1967, reż. Augusto Fenollar, Ignacio F. Iquino) La tía de Carlos (1982, reż. Luis María Delgado)
Filmy niderlandzkie
De tante van Charlie (2006, reż. Andy Daal, Eduard Huis in 't Veld)
Filmy niemieckie
Charleys Tante (1934, reż. Robert A. Stemmle) Charleys Tante (1956, reż. Hans Quest) Charleys Tante (1976, reż.Volker Lechtenbrink) Charley's Tante (1993, reż. Lothar Zibell) Charleys Tante (1996, reż. Sönke Wortmann) Charleys Tante (2017, reż. Thomas Kornmayer; Martin Rassau)
Filmy szwedzkie
Charleys tant (1926, reż. Elis Ellis)
Filmy węgierskie
Charley nénje (1986, reż. Levente Málnay)
Filmy włoskie
La zia di Carlo (1911) La zia di Carlo (1913) La zia di Carlo (1943, reż. Alfredo Guarini, Achille Campanile)
Pozostałe
A Tia de Carlitos (1951, reż. Cassiano Gabus Mendes, Jorge Ribeiro) - film brazylijski Maskarada (1959, reż. Radivoje 'Lola' Djukic) - film jugosłowiański Charleyova teta (1969) - serial czechosłowacki Здравствуйте, я ваша тётя! (1975) - film radziecki
Ciotka Karola w Polsce
Przekład Utwór został przełożony na język polski przez Janusza Minkiewicza i Kazimierza Winklera, M. Sachorowskiego, T. Trzcińskiego oraz przez Cecylię Wojewodę.
Inscenizacje (wybór) Premiera polska odbyła się w Lublinie w 1892 r. Teatr Praski w Warszawie (1917, reż. Konstanty Tatarkiewicz) Teatr Letni w Poznaniu (1919, reż. Władysław Łuczak) Teatr Miejski w Poznaniu (1920, reż. Stefan Zborowski) Teatr Nowy im. Heleny Modrzejewskiej w Poznaniu (1933, reż. Kazimierz Korecki) Teatr Miejski w Bydgoszczy (1933, reż. Kazimierz Korecki) Teatr Popularny w Warszawie (1933) Teatr Polski w Poznaniu (1934, reż. Kazimierz Szubert) Teatry Miejskie w Częstochowie (1945, reż. Bolesław Orliński) Teatr Polski w Bydgoszczy (1947, reż. Bronisław Kassowski) Teatr Mały w Szczecinie (1947, reż. Jan Czabanowski) Teatr Nowy w Poznaniu (1947, reż. Aleksander Olędzki) Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi (1974, reż. Czesław Wołłejko) Teatr Powszechny w Łodzi (1993, reż. Marcin Słotwiński) Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi (2001, reż. Ewa Mirowska) Teatr Syrena (2004, reż. Waldemar Matuszewski) Teatr Kwadrat (2013, reż. Andrzej Nejman)
Spektakle telewizyjne Ciotka Karola (1977, reż. Czesław Wołłejko) Ciotka Karola (1997, reż. Gustaw Holoubek)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Ciotka Karola : krotochwila w trzech aktach (ca 1920) [w:] Bibliotece Cyfrowej Polona [online] [dostęp 2024-01-18] Ciotka Karola (afisz teatralny, 1905) [w:] Bibliotece Cyfrowej Polona [online] [dostęp 2024-01-18] Ciotka Karola (afisz teatralny, 1946) [w:] [w:] Bibliotece Cyfrowej Polona [online] [dostęp 2024-01-18]
Kategoria:Angielskie utwory dramatyczne Kategoria:Utwory literackie z 1892