Łuskwiak sosnowo-świerkowy (Pholiota pinicola Jacobsson) – gatunek grzybów należący do rodziny pierścieniakowatych (Strophariaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji: Pholiota, Strophariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go Stig Jacobsson w 1986 r. Synonim naukowy: Flammula pinicola (Jacobsson) Noordel. 2011. Polską nazwę nadała w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego.
Morfologia Kapelusz Średnica 2,5–5,9 cm, kształt półkulisto-wypukły z garbkiem i podwiniętym brzegiem. Powierzchnia naga, żółta do pomarańczowej, na brzegu czerwonobrązowe, zwisające resztki osłony. Blaszki grzyba Przyrośnięte z ząbkiem, początkowo żółte do pomarańczowych, potem od zarodników zmieniające barwę na czerwonawobrązową. Ostrza równe, jaśniejsze. Trzon Wysokość 5,2–9,7 cm, grubość do 1,3 cm, sprężysty, cylindryczny, u podstawy nieco rozszerzony, zakrzywiony. Powierzchnia podłużnie włóknista z pozostałościami czerwonobrązowej osłony, u podstawy czerwonawa. Pierścień nietrwały, szybko zanikający, włóknisty, początkowo żółtawy, potem zmieniający kolor na czerwonawobrązowy w wyniku osadzania się zarodników. Miąższ O słabym, ziołowym zapachu. Cechy mikroskopowe Podstawki maczugowate, 4-zarodnikowe ze sprzążkami bazalnymi (24,1–)26,8–30,4(–31,9) × (5,4–)6,8-8,4(–8,5) µm. Basidiospory elipsoidalne do cylindrycznych, gładkie, szkliste, z gutulami i wierzchołkowymi porami rostkowymi (7,5–)8,1–9,5(–10,4) × (4,1–)4,6–5,5(-5,9) µm, Q = 1,5–2,1, Qe = 1,8. Cheilocystydy wrzecionowate z główkami (23,2–)25,6–32,5(–34,0) × 4,5–7,2(–8,7) μm. Pleurocystyd brak. Skórka zbudowana z nitkowatych, równoległych, zżelowanych strzępek z żółtawo-brązowym pigmentem.
Występowanie i siedlisko Podano stanowiska tylko w Europie. Brak go w opracowanym przez Władysława Wojewodę w 2003 r. wykazie wielkoowocnikowych grzybów Polski, po raz pierwszy jego stanowiska podali Anna Kujawa i inni w 2019 r. (jako Flammula pinicola) Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.
Grzyb saprotroficzny rozwijający się na spróchniałym drewnie sosnowym, często na drewnie zagrzebanym w ziemi.
Przypisy 519-526
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Pierścieniakowate