thumb|Panorama z Alte Veste thumb|Dworzec Główny. Widok z pl. Dworcowego (Bahnhofsplatz) thumb|Widok na Zieloną Halę (Grüne Halle) Fürth (wym. MAF: , ) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Środkowa Frankonia, w regionie Planungsregion Nürnberg. Siedziba powiatu Landkreis Fürth, chociaż do niego nie należy. Razem z Norymbergą i Erlangen tworzy trójmiasto frankońskie. W 2022 liczyło 131 433 mieszkańców. Najbliżej położone duże miasta: Norymberga ok. 10 km na wschód, Monachium ok. 150 km na południowy wschód, Stuttgart ok. 150 km na południowy zachód i Frankfurt nad Menem ok. 190 km na północny zachód.
Historia Jak głosi legenda, Fürth został założony przez Karola Wielkiego, króla Franków i Longobardów w 793 roku. Pierwsze wzmianki o Fürth znaleziono w dokumentach Henryka II Świętego i pochodzą z 1007 roku. W 1062 król Henryk IV nadał miastu ponownie przywileje handlowe.
W 1632, w trakcie wojny trzydziestoletniej w wyniku Bitwy pod Alte Veste pomiędzy wojskami króla szwedzkiego Gustawa II Adolfa oraz cesarskimi pod wodzą Albrechta von Wallensteina miasto uległo niemal całkowitemu zniszczeniu.
Około 1685 roku do miasta napłynęło wielu emigrantów z Francji i Niderlandów, co przyczyniło się do rozwoju rzemiosła. W XIX wieku Fürth stał się miastem przemysłowym. W 1835 roku między Fürth a Norymbergą powstała pierwsza w Niemczech linia kolei żelaznej. W 1843 do użytku oddany został port rzeczny w Poppenreuth na Kanale Ludwika.
W 1922 roku zdecydowana większość mieszkańców Fürth odrzuciła w referendum połączenie z Norymbergą.
Miasto nie zostało zburzone podczas II wojny światowej.
W 1950 liczba mieszkańców przekroczyła 100 000.
Od 1985 roku miasto połączone jest z Norymbergą linią metra.
Podział administracyjny W skład miasta wchodzą następujące części miejscowości: Atzenhof, Billinganlage, Burgfarrnbach, Eigenes Heim, Hardhöhe, Scherbsgraben, Schwand, Unterfarrnbach, Altstadt, Dambach, Eschenau, Innenstadt, Oberfürberg, Südstadt, Stadtgrenze, Stadtpark, Unterfürberg, Weikershof, Bislohe, Braunsbach, Espan, Flexdorf, Herboldshof, Kronach, Mannhof, Poppenreuth, Ritzmannshof, Ronhof, Sack, Stadeln, Steinach, Vach.
Polityka W Radzie Miasta zasiada 50 radnych: SPD 24, CSU 18, Zieloni 3, Radni niezrzeszeni 3, FDP 1, REP 1.
Gospodarka W mieście rozwinął się przemysł elektrotechniczny, precyzyjny, maszynowy, metalowy, szklarski, optyczny, odzieżowy oraz spożywczy.
Transport Przez miasto przebiega droga krajowa B8 oraz Autostrada A73.
W mieście znajduje się stacja kolejowa Fürth Hauptbahnhof.
Zabytki zamek w Burgfarrnbach kościół św. Henryka kościół św. Jana kościół św. Michała Kościół Najświętszej Marii Panny kościół św. Piotra i Pawła
Sport SpVgg Greuther Fürth – klub piłkarski
Ludzie związani z Fürth Ludwig Erhard – polityk, „ojciec” niemieckiego cudu gospodarczego Albert Forster – namiestnik okręgu Gdańsk-Prusy Zachodnie Franz Jakob – nadburmistrz Fürth w latach 1933–1939 Senetta Joseftal – izraelska prawniczka i polityczka Henry Kissinger – amerykański polityk Jakob Wassermann – niemiecki pisarz
Współpraca Miejscowości partnerskie: Limoges, Francja Marmaris, Turcja Renfrew, Szkocja Xylokastro, Grecja
Zobacz też Nowy Cmentarz Żydowski w Fürth Stary Cmentarz Żydowski w Fürth
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona miasta
Kategoria:Miasta w Bawarii