thumb|220px|C. F. Langhans: Kościół Opieki św. Józefa we Wrocławiu thumb|220px|C. F. Langhans: Teatr Nowy w Lipsku, ok. 1900 thumb|220px|C. F. Langhans: Altes Palais w Berlinie, ok. 1900 thumb|220px|C. F. Langhans: Synagoga pod Białym Bocianem we Wrocławiu Carl Ferdinand Langhans (ur. 14 stycznia 1781 we Wrocławiu, zm. 22 listopada 1869 w Berlinie) – niemiecki architekt, syn Carla Gottharda Langhansa. Projektant i budowniczy wielu gmachów teatralnych i operowych na terenie Śląska i Niemiec, m.in. Opery Wrocławskiej. Projektował w stylu klasycystycznym i historycznym.
Życiorys Carl Ferdinand Langhans był synem architekta Carla Gottharda Langhansa. Wraz z Karlem Friedrichem Schinklem kształcił się u Davida Gilly’ego, a jednocześnie zawodu architekta uczył go ojciec.
W 1797 uzyskał uprawnienia kierownika budowy (niem. Baukondukteur). W latach 1800–1802 towarzyszył w pracach budowlanych nad berlińskim Niemieckim Teatrem Narodowym (niem. Deutsches Nationaltheater) przy Gendarmenmarkt według projektu ojca. Wskutek wojny w 1806 jako główny nadworny inspektor budowlany (niem. Oberhofbauinspektor) otrzymywał jedynie wynagrodzenie tymczasowe (niem. Wartegeld). Następnie wyjechał w podroż studyjną do Włoch, gdzie znalazł się pod wpływem włoskich budowli renesansowych.
Od jesieni 1808 pracował jako samodzielny architekt we Wrocławiu. W 1819 został mianowany radcą budowlanym (niem. Baurat). W latach 1828–1829 wyjechał do Francji i ponownie do Włoch. W 1834 przeprowadził się do Berlina, by zająć się budową pałacu dla księcia Wilhelma przy Unter den Linden.
Projektował głównie budynki oper i teatrów w stylu klasycystycznym i historycznym. W 1845 powierzono mu odbudowę audytorium opery berlińskiej, zniszczonej przez pożar w 1843. Później był często angażowany do budowy teatrów, m.in. w Legnicy (1841), Szczecinie (1846–1849), Dessau (1855) i Lipsku (1864–1868). Wcześniej jednak nie udało mu się otrzymać zlecenia na odbudowę berlińskiego Teatru Narodowego (niem. Berliner Schauspielhaus), które przypadło Schinklowi w 1817 ani też na budowę berlińskiego Königsstädtisches Theater w 1833, które przyznano Karlowi Theodorowi Ottmerowi.
Obok architektury, Langhans interesował się akustyką i mechaniką – w 1831 zaprezentował we Wrocławiu swój wynalazek tzw. pleoramę – dwie, ruchome panoramy, które przesuwały się równolegle, a widz siedzący w łodzi pomiędzy nimi miał wrażenie wycieczki wodnej, np. po zatoce neapolitańskiej lub po rzece Ren.
Od 1815 roku, Carl Ferdinand Langhans był członkiem wrocławskiej loży masońskiej Fryderyk pod Złotym Berłem
Wybrane dzieła Teatry: 1855–1856 – teatr w Dessau (spłonął w pożarze w 1922) 1839–1841 – gmach dawnego Teatru Miejskiego we Wrocławiu – obecnie Opery Wrocławskiej Teatr Miejski w Szczecinie (zniszczony podczas II wojny światowej, później rozebrany) 1864–1867 – projekt Teatru Nowego (niem. Neues Theater) w Lipsku, zrealizowany przez Otto Brückwalda (zburzony podczas bombardowania w 1943) 1845 – udział w odbudowie opery narodowej w Berlinie po pożarze w 1843 1839 – Teatr Miejski w Legnicy
Inne budowle świeckie: 1815 - Willa Hayna we Wrocławiu (ob.Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej przy ul. Parkowej 28-30) https://polska-org.pl/546313,Wroclaw,Instytut_Meteorologii_i_Gospodarki_Wodnej.html na str. polska-org.pl 1834–1837 – Altes Palais przy Unter den Linden 9 w Berlinie 1825 – Sukiennice we Wrocławiu 1825 – zabudowa miejska Wrocławia w miejscu zburzonych w 1821 1822–1824 – gmach Starej Giełdy (niem. Alter Börse) we Wrocławiu
Budowle sakralne: 1820–1823 – Kościół św. Urszuli i Jedenastu Tysięcy Dziewic we Wrocławiu 1822 – kaplica Matki Boskiej Osobowickiej na Wzgórzu Kaplicznym (Wrocław Osobowice, ul. Lipska) 1829 – Synagoga pod Białym Bocianem we Wrocławiu
Przypisy Bożena Grzegorczyk, Uwag kilka o wrocławskim wolnomularstwie i siedzibie loży „Fryderyk pod złotym Berłem”, Quart Nr 1(27)/2013
Linki zewnętrzne
Realizacje Carla Ferdinanda Langhansa we Wrocławiu Hans Reuther, Langhans, Karl Ferdinand w: Neue Deutsche Biographie, Band 13 (1982), S. 600-601
Kategoria:Niemieccy architekci Kategoria:Architekci związani z Wrocławiem przed 1945 Kategoria:Urodzeni w 1781 Kategoria:Zmarli w 1869 Kategoria:Niemieccy wolnomularze Kategoria:Ludzie urodzeni we Wrocławiu