Berk Efşan – turecki torpedowiec z końca XIX wieku, jedna z dwóch zbudowanych w Niemczech jednostek typu Berk Efşan. Okręt został zbudowany w stoczni Germaniawerft w Kilonii, po czym w sekcjach dostarczony do tureckiej stoczni w Stambule i tam zwodowany w 1892 roku. Wcielony w skład marynarki Imperium Osmańskiego w 1894 roku torpedowiec wziął udział w wojnie grecko-tureckiej, I wojnie bałkańskiej i I wojnie światowej, a w latach 20. służył pod banderą Republiki Turcji do 1928 roku. Okręt został złomowany w 1932 roku.

Projekt i budowa Dwa torpedowce typu Berk Efşan zostały zamówione przez Turcję w Niemczech 23 października 1886 roku. „Berk Efşan” zbudowany został w stoczni Germaniawerft w Kilonii (numer stoczniowy 41), po czym w sekcjach dostarczony do tureckiej stoczni w Stambule. Stępkę okrętu położono w 1891 roku, a zwodowany został w 1892 roku.

Dane taktyczno-techniczne Okręt był torpedowcem z kadłubem wykonanym ze stali. Długość całkowita wynosiła 59,9 metra, szerokość 6,6 metra i zanurzenie 2,4 metra. Wyporność normalna wynosiła 230 ton. Jednostka napędzana była przez dwie pionowe trzycylindrowe maszyny parowe potrójnego rozprężania Germania o łącznej mocy 3500 KM, do których parę dostarczały dwa kotły lokomotywowe, także wyprodukowane w macierzystej stoczni. Prędkość maksymalna napędzanego dwiema śrubami okrętu wynosiła 21 węzłów. Zapas węgla wynosił 75 ton.

Na uzbrojenie artyleryjskie jednostki składało się sześć pięciolufowych kalibru 37 mm L/30 Kruppa. Broń torpedową stanowiły dwie pojedyncze dziobowe wyrzutnie kalibru 428 mm z łącznym zapasem czterech torped.

Załoga okrętu składała się z 8 oficerów i 42 podoficerów i marynarzy.

Służba Po przeprowadzeniu prób morskich „Berk Efşan” został w 1894 roku wcielony w skład marynarki wojennej Imperium Osmańskiego. W 1896 roku torpedowiec był w stanie osiągnąć prędkość zaledwie 17 węzłów. W marcu 1897 roku, w momencie wybuchu wojny grecko-tureckiej, „Berk Efşan” wchodził w skład 1. Dywizjonu okrętów floty osmańskiej. Przeprowadzone 15 kwietnia ćwiczenia artyleryjskie wykazały fatalny stan techniczny większości tureckich okrętów i spowodowały wiele uszkodzeń; „Berk Efşan” jako jedna z nielicznych jednostek została uznana za zdolną do walki.

W 1912 roku z pokładu okrętu zdemontowano dwa działka rewolwerowe kalibru 37 mm. Podczas I wojny bałkańskiej, według stanu na 10 października 1912 roku „Berk Efşan” przebywał w stoczni w Stambule, a następnie operował na Morzu Czarnym. 21 listopada 1912 roku krążowniki „Mecidiye” i „Hamidiye”, eskortowane przez „Berka Efşana” i niszczyciel „Yarhisar”, wyszły z Bosforu i udały się pod Warnę. W nocy z 21 na 22 listopada okręty osmańskie zostały zaatakowane przez bułgarskie torpedowce „Dryzki”, „”, „Smeli” i „Strogi”, w wyniku czego o godzinie 0:04 na pozycji „Hamidiye” został trafiony torpedą wystrzeloną przez „Strogiego” i doznał uszkodzeń. „Berk Efşan” i „Yarhisar” próbowały dogonić wycofujące się okręty wroga, jednak nie udało się ich odnaleźć i obie jednostki powróciły do storpedowanego krążownika. 10 lutego 1913 roku „Berk Efşan”, niszczyciele „Basra” i „Taşoz” oraz transportowiec „Giresan” udały się pod , gdzie dwa dni wcześniej podczas nieudanej próbie desantu na mieliźnie osiadł okręt pancerny „”, demontując z wraku nadający się do użytku sprzęt i wyposażenie. W kwietniu i maju tego roku „Berk Efşan” i „Taşoz” eskortowały transportowiec „Kizilirmak”, pływający na trasie z Konstancy do Stambułu.

Podczas I wojny światowej w 1915 roku dokonano przezbrojenia okrętu, montując w miejsce działek kalibru 37 mm cztery działa kalibru 47 mm: dwa typu SK L/45 C/99 i dwa SK L/30 C/91, z łącznym zapasem 400 pocisków. Załoga jednostki w tym czasie liczyła 58 Turków i 4 Niemców. 15 października 1915 roku w pobliżu wyspy Marmara „Berk Efşan” i eskortowany przez niego parowiec „Hûdavandigar” stały się celem nieskutecznego ataku brytyjskiego okrętu podwodnego HMS H1. W październiku 1918 roku okręt odstawiono do rezerwy.

W 1920 roku „Berk Efşan” powrócił do służby, a 29 października 1923 roku został formalnie wcielony do nowo powstałej marynarki wojennej Republiki Turcji, choć jego stan techniczny nie pozwalał na eksploatację i trafił do rezerwy. Okręt wycofano ze składu floty ostatecznie w 1928 roku, a w 1932 roku został złomowany.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Nazwy tureckich okrętów Kategoria:Okręty zbudowane we Friedrich Krupp Germaniawerft Kategoria:Okręty zbudowane w stoczni Tersâne-i Âmire Kategoria:Torpedowce typu Berk Efşan