Kościół Jezuitów śś. Ignacego i Franciszka Ksawerego (niem. Jesuitenkirche St. Ignatius und Franz Xaver) – barokowa świątynia rzymskokatolicka znajdująca się w niemieckim mieście Mannheim, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia.
Historia Kościół powstał za sprawą ks. Nikolausa Staudachera, jezuity i spowiednika elektora Karola III Filipa Wittelsbacha. Przed przeniesieniem do Mannheimu siedziby dworu miejscowość była głównie protestancka, stąd świątynia miała być czynnikiem szerzącym w mieście katolicyzm. 26 maja 1727 jezuici otrzymali teren pod budowę kościoła i kolegium. Kamień węgielny wmurowano 12 marca 1733, budowę na podstawie projektu Alessandra Gallego da Bibieny ukończono w roku 1756, a 18 maja 1760 świątynię konsekrowano. W 1773 papież Klemens XIV rozwiązał zakon, dwa lata później zamknięto kolegium. Kompleks przejęli francuscy lazaryści, którzy opiekowali się nim do kasaty w roku 1794. W 1814 świątynia ponownie znalazła się w rękach jezuitów. W 1901 roku rozebrano połowę budynku uczelni w celu budowy szerokiej ulicy przed pałacem. W 1943 kościół i plebania zostały zniszczone podczas brytyjskich i amerykańskich bombardowań, poważnie zniszczona została kopuła, nawa i dzwonnice, a w czasie nalotu z 13 stycznia 1945 całkowicie zniszczono prezbiterium i zakrystię. Budynek odbudowano w latach 1948–1960.
Architektura i wyposażenie Świątynia barokowa, trójnawowa, o układzie bazyliki emporowej. Posiada transept, nad skrzyżowaniem naw znajduje się kopuła o wysokości 75 m. Fasadę, wzniesioną z czerwonego piaskowca, flankują dwie dzwonnice. Kościół jest długi na 60 metrów, szerokość w transepcie wynosi 27 metrów, nawa główna jest szeroka na 16 metrów, a prezbiterium na 15 metrów. Sklepienia nawy znajdują się na wysokości 29 m, a latarni kopuły – 54 m. Filary mają szerokość od 4,5 do 5,5 metra.
Większość fresków została zniszczona podczas II wojny światowej, zachowały się jedynie na pendentywach kopuły. Wojnę przetrwały również organy, cztery ołtarze boczne i chrzcielnica. Oryginalny ołtarz główny wykonał w roku 1755 Peter Anton von Verschaffelt, który częściowo uwzględnił wcześniejszy projekt Paula Egella. Został on zniszczony w 1945 roku i zrekonstruowany w latach 1986-1997. Cztery ołtarze w nawach bocznych przetrwały wojnę i zostały jedynie odrestaurowane, zniszczeniu uległy ołtarze transeptu, które zrekonstruowano. Oryginalna ambona nie przetrwała bombardowań, obecnie w jej miejscu znajduje się mniejsza kazalnica przeniesiona z kościoła karmelitów w Heidelbergu, rozebranego w 1805 roku.
Pierwsze, 32-głosowe organy wykonał w roku 1755 Johann Georg Rohrer. Zostały one wymienione w roku 1893. W 1965 na emporze zainstalowano nowy instrument, wykonany w warsztacie Johannesa Klaisa w Bonn, który wkomponowano w odrestaurowany prospekt. Organy w południowym ramieniu transeptu pochodzą z roku 1961.
Dzwony Na wieżach świątyni zawieszonych jest łącznie osiem brązowych dzwonów: +NrWagaŚrednicaTonRok odlaniaLudwisarnia14935 kg202,3 cmg°+41956Friedrich Wilhelm Schilling22772 kg167,1 cmb°+731921 kg147,7 cmc'+54~1400 kg127,5 cmes'+71754Johann Michael Steiger, Mannheim5857 kg109,4 cmf'+71956Friedrich Wilhelm Schilling6700 kg100,6 cmg'+87511 kg89,2 cmb'+81975Heidelberg8362 kg79,0 cmc"+8
Galeria
Przypisy
jezuitów Kategoria:Kościoły w archidiecezji Fryburga Bryzgowijskiego Kategoria:Zabytkowe kościoły w Niemczech Kategoria:Kościoły i klasztory jezuitów Kategoria:Architektura barokowa w Niemczech Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Franciszka Ksawerego Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Ignacego Loyoli