thumb|Tablica upamiętniająca rodzinę Janczewskich w elewacji kamienicy przy ul. Józefa Piłsudskiego 16 w Krakowie Edward Franciszek Janczewski-Glinka (ur. 14 grudnia 1846 w Blinstrubiszkach, zm. 17 lipca 1918 w Krakowie) – polski biolog, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Akademii Umiejętności.
Życiorys W 1862 ukończył gimnazjum w Wilnie. Naukę kontynuował na studiach przyrodniczych w UJ i w Petersburgu. W 1873 podjął pracę na Uniwersytecie Jagiellońskim jako docent w Katedrze Anatomii i Fizjologii Roślin. W latach 1875–1913 kierował tą Katedrą. W 1875 otrzymał stopień profesora nadzwyczajnego, a w 1877 profesora zwyczajnego. W 1888–1889 pełnił funkcję Dziekana Wydziału Filozoficznego, w 1901–1902 rektora, a w 1902–1903 prorektora uczelni.
Od 1876 członek korespondent Akademii Umiejętności, od 1885 członek czynny; w latach 1890–1894 i 1908–1914 dyrektor Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego AU; do 1873 współpracownik Komisji Fizjograficznej AU; w latach 1903–1913 – przewodniczący Sekcji Botanicznej Komisji Fizjograficznej AU; w latach 1895–1898 – przewodniczący Sekcji Rolniczej AU. Członek wielu towarzystw naukowych, między innymi: Towarzystwa Nauk Przyrodniczych w Cherbourgu, Towarzystwa Botanicznego w Edynburgu oraz paryskiej Académie des sciences. W 1906 roku za pracę „Monographie des groseilliers Ribes” otrzymał nagrodę Prix de Candolle od Towarzystwa Nauk Przyrodniczych w GenewieNagrodę de Candolla Kurier Lwowski 1906 nr 115 z 1 maja s. 3 ..
Prowadził badania nad anatomią roślin, sadownictwem, mykologią i algologią. Był pionierem w Polsce badań w dziedzinie genetyki roślin, opracował światową monografię rodzaju Ribes oraz opisał nowy rodzaj sinic.
Pochowany na cmentarzu Rakowickim (kwatera Ł-płn-po lewej Nawratilów)Nekrologia. Pogrzeb prof. Edwarda Janczewskiego Czas 1918 nr 310 z 19 lipca s. 3 ..
Rodzina i życie prywatne Edward Janczewski-Glinka był synem Cypriana Janczewskiego, współzałożyciela tajnego stowarzyszenia „Czarnych Braci” i Kazimiery Burby; miał dwójkę rodzeństwa. Jego żoną była Jadwiga Szetkiewicz, z którą miał syna Edwarda Walerego.
Wybrane publikacje naukowe Le parasitisme du Nostoc Lichenoides (1872) Recherches sur les Porphyria (1872) O rurkach sitkowych w korzeniach (1874) Poszukiwania nad wzrostem wierzchołkowym korzeni roślin okrytoziarnowych (1874) Rozwój pączka u skrzypów (1876) Zawilec. Anemone. Studyum morfologiczne (1892–1896 4 części) Trzy metody hodowli drzew owocowych (1896) Głownie zbożowe na Żmujdzi (1897) Species generis ribes (1905–1906 3 części) Monographie des groseilliers Ribes L. (1907)
Spuścizna Imieniem Janczewskiego nazwano co najmniej jeden rodzaj i siedem gatunków roślin: Janczewskia (Solms-Laubach, 1877) – rodzaj krasnorostów; Lappa janczewskii (Dybowski, 1904); Bromus janczewskii (Zapal, 1904); Poa janczewskii (Zapal, 1906); Ribes janczewskii (Pojarkova, 1929); Anemone janczewskii (Giraudias, 1891); Pulsatilla janczewskii (Zapal, 1908); Salix janczewskii (Zapal, 1908).
Gatunki roślin opisane po raz pierwszy przez Janczewskiego są oznaczane skrótem Jancz.
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1936) „za wybitne zasługi na polu nauki i wychowywania młodzieży w duchu patriotycznym położone w latach 1905–1918”. Krzyż Komandorski Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry, 1913)Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie. Wiedeń: 1818, s. 166.
Przypisy
Bibliografia Biogramy uczonych polskich, Część II: Nauki biologiczne (pod redakcją Andrzeja Śródki i Pawła Szczawińskiego), Ossolineum, Wrocław 1985.
Linki zewnętrzne Prace Edwarda Janczewskiego w serwisie Polona.pl
Kategoria:Członkowie Akademii Umiejętności Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polacy – odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Franciszka Józefa Kategoria:Polscy botanicy Kategoria:Polscy mykolodzy Kategoria:Rektorzy Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Urodzeni w 1846 Kategoria:Zmarli w 1918