Krugłowska Iwona z domu Rosen, ps. „Iwa”, „Iwona” (ur. 26 września 1908 w Wilczonku, powiat siedlecki, województwo mazowieckie, zm. 15 lipca 1944 w Warszawie) – polska żołnierz łączności SZP–ZWZ–AK, juzistka, pracownica Poczty Głównej w Warszawie, więźniarka Pawiaka.
Życiorys Iwona Krugłowska urodziła się 26 września 1908 roku w Wilczonku w powiecie siedleckim.
Była córką Haliny Sawickiej primo voto Rosen, z domu Ratka (Rabka) i Ignacego Rosena. Ukończyła kurs juzistek w Zegrzu. Odbyła go od 15 października 1931 r. do 15 września 1932 r. z wynikiem dobrym. Pracowała jako telegrafistka w Toruniu. Później była pracownicą Poczty Głównej w Warszawie.
Podczas II wojny światowej i okupacji niemieckiej brała udział w konspiracji niepodległościowej od listopada 1939.
Przydzielona do Biura Finansów i Kontroli Komendy Głównej SZP-ZWZ-AK.
Oficjalnie pracowała w „Barze pod Bokiem” przy ul. Daniłowiczowskiej 2, gdzie mieścił się także lokal konspiracyjny.
18 maja 1944 roku została aresztowana przez okupantów niemieckich w swoim mieszkaniu przy ul. Piusa XI z całą rodziną: matką Haliną Sawicką, ojczymem Lechem, siostrą przyrodnią Joanną Sawicką i sublokatorką Barbarą Józefiak. Była więziona na Pawiaku. Gestapo torturowało ją podczas śledztwa, duszono maską gazową. Niczego nie ujawniła.
Na egzekucję wyniesiono ją na noszach (ponieważ nie mogła poruszać się o własnych siłach) z oddziału kobiecego Pawiaka tzw. Serbii. Rozstrzelana została w lipcu 1944 w ruinach getta warszawskiego. Odznaczono ją pośmiertnie Krzyżem Walecznych.
Jej siostrę Joannę wywieziono do obozu koncentracyjnego w Ravensbrück, gdzie zmarła. Matka Halina została zwolniona z Pawiaka w przeddzień powstania warszawskiego; zginęła pod gruzami zbombardowanego przez Niemców domu.
Była przyrodnią siostrą żołnierza AK i późniejszego architekta Olgierda Aleksandra Sawickiego.
Upamiętnienie Jej nazwisko zostało umieszczone na tablicy poświęconej juzistkom na Pomniku Barykady Września w Warszawie oraz na pomniku Czynu Bojowego Kobiecych Wojskowych Służb Łączności w Wyższej Szkole Wojsk i Łączności w Zegrzu.
W 2022 roku w 80. rocznicę utworzenia Armii Krajowej Poczta Polska wydała znaczek pocztowy upamiętniający Iwonę Krugłowską ps. „Iwa”. Znaczek zawiera artystycznie koloryzowane zdjęcie Iwony Krugłowskiej. Jego autorem jest Jarosław Ochendzan.
Zobacz też Janina Lewandowska Jadwiga Piekarska Elżbieta M. Zahorska
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Urodzeni w 1908 Kategoria:Zmarli w 1944 Kategoria:Członkowie Służby Zwycięstwu Polski Kategoria:Członkowie Związku Walki Zbrojnej Kategoria:Kobiety – żołnierze Armii Krajowej Kategoria:Polscy żołnierze podziemia Kategoria:Polacy i obywatele polscy straceni przez Niemcy nazistowskie w dystrykcie warszawskim Generalnego Gubernatorstwa Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Więźniarki Serbii (okupacja niemiecka) Kategoria:Więźniowie Pawiaka (okupacja niemiecka)