Andrzej Bednarz (ur. 27 stycznia 1877 w Międzyczerwiennem, zm. 28 marca 1967 w Zakopanem) – polski lutnik, stolarz meblowy, nauczyciel lutnictwa związany z PodhalemMuzyka i Tatry – Instrumenty ludowe na Podhalu.

Życiorys Urodził się 27 stycznia 1877 roku w Międzyczerwiennem (inne nazwy: Czerwienne, Godowo) na Podhalu, jako syn Mikołaja Bednarza i Rozalii z d. BartoszekDane o rodzicach pochodzą z aktu urodzenia córki Andrzeja Bednarza – Marianny. W roku 1897 ukończył Szkołę Snycerską w Zakopanem, w której uczył się stolarstwa meblowegoPaństwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. A. Kenara w Zakopanem – Absolwenci Szkoły.

W latach 1913–1920 wyjeżdżał dwa razy do Ameryki, gdzie pracował w Manufakturze Lutniczej i wyuczył się zawodu lutnikaPolskie szkolnictwo lutnicze obchodzi 70-lecie istnienia. Po powrocie do Zakopanego dokształcał się samodzielnie i budował skrzypce oraz gęśle dla podhalańskich muzykówSłownik lutników polskich – Zdzisław Szulc. O wysokim kunszcie wykonania tych instrumentów wspomina Jan Karpiel-Bułecka:"Jak wyglądały gęśle z tamtego okresu? Najlepszym przykładem są złóbcoki Andrzeja Bednarza, lutnika samouka, który później założył klasę w Szkole Przemysłu Drzewnego. Instrument już starannie wykonany, artystycznie i technicznie dojrzały. Andrzej Bednarz opracował własny, autorski model złóbcoków. Następnie wykonał wiele świetnych brzmiących klasycznie skrzypiec i wychował pokolenie znakomitych lutników."Gęśle, dudy i architekturaSkrzypce i inne instrumenty wykonane przez A. Bednarza prezentowane były na różnych wystawach, między innymi w 1936 r. na wystawie lutniczej w Krakowie urządzonej przez Muzeum Przemysłu Lutniczego.

Od 1923 roku pracował w Szkole Przemysłu Drzewnego w Zakopanem jako nauczyciel stolarstwa i opiekun świetlicy, gdzie nadprogramowo przekazywał uczniom swoją wiedzę o budowie skrzypiec. "W zajęciach uczestniczyli przede wszystkim uczniowie ze specjalizacji stolarstwa meblowego, będący równocześnie góralskimi muzykami. Program Bednarza obejmował budowę prostych instrumentów ludowych, takich jak złóbcoki podhalańskie i prymitywne skrzypce. Warto dodać, że zakopiańskie kursy lutnicze z tego okresu były jedynym zorganizowanym typem szkolnictwa lutniczego w Europie.""Góralska tożsamość zamknięta w skrzypcach" Alan KozłowskiW roku 1927 poprowadził pierwszy kurs lutniczy zorganizowany przez Towarzystwo Szkoły Ludowej. Od roku 1948 prowadził zajęcia w dziale lutnictwa w Zasadniczej Szkole Zawodowej w Zakopanem. Kierunek lutniczy w tej szkole powołano do życia w wyniku intensywnych starań Andrzeja Bednarza, Franciszka Marduły, Konstantyna Feliksa Pruszaka oraz Tomasza Panufnika z ówczesnym kierownictwem Ministerstwa KulturyZarys historii lutnictwa na Podhalu.

Od roku 1956 nauczał w Technikum Budowy Instrumentów Lutniczych w Nowym Targu.

Najwybitniejszym z jego uczniów był Franciszek Marduła, lutnik i pedagog z Zakopanego. Uczył się także u niego lutnik Jan TylkaMuzeum Tatrzańskie – Warsztaty z Janem Tylką,

Życie prywatne Żonaty dwukrotnie, z pierwszą żoną Marianną miał syna StanisławaKsięgi Stanu Cywilnego p.w. Najświętszej Rodziny w Zakopanem (skan183.jpg). Po śmierci Marianny ożenił się z Anną z d. Pająk, pochodzącą z Gronkowa, z którą miał troje dzieci Mariannę, JózefaKsięgi Stanu Cywilnego par. p.w. Najświętszej Rodziny w Zakopanem (skan 255.jpg) i Karolinę.

Zmarł 28 marca 1967 roku. Spoczywa na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem (P/III/47)Cmentarz na Pęksowym Brzyzku – grób Andrzeja Bednarza.

Przypisy

Linki zewnętrzne https://ludowe.instrumenty.edu.pl/en/instruments/show/instrument/4564

Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem Kategoria:Polscy lutnicy Kategoria:Urodzeni w 1877 Kategoria:Zmarli w 1967