Kruchaweczka plamista (Psathyrella maculata (C.S. Parker) A.H. Sm.) – gatunek grzybów należący do rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Psathyrella, Psathyrellaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1933 r. Charles Stewart Parker, nadając mu nazwę Hypholoma maculatum. W 1972 r. Alexander Hanchett Smith przeniósł go do rodzaju Psathyrella. Polska nazwa podana za internetowym atlasem grzybów.
Morfologia Kapelusz Średnica 20–65 mm, początkowo wypukły, potem płaski, u młodych okazów pokryty białą osłoną z włókienkowatych łusek, wyrostkami na brzegu, szybko pękający i odsłaniający powierzchnię brudnobiałą do jasnoszarobrązowej. Trzon Wysokość 40–90(–150) mm, grubość 3–10 mm. Powierzchnia w młodości biała, szybko przebarwiająca się, w górnej części z włókienkowatą strefą, poniżej strefy z włókienkami lub łuskami, stająca się czarna w środku. Blaszki Bardzo gęste. Blaszek pełnych 60–75. Cechy mikroskopowe Zarodniki 4,5–6 × 3–3,5 μm4, Qav = 1,5–1,7, podłużne, elipsoidalne, jajowate, czasami nieregularne, w widoku z boku czasami nieco fasolkowate, brązowopomarańczowe. Pory rostkowej brak lub niewyraźna. Pleurocystydy 25–55 × 10–16 μm, maczugowate lub butelkowate, liczne do rozproszonych. Cheilocystydy dwóch typów: (1): 20–45 × 6–16 μm, podobne do pleurocystyd, liczne, (2): małe, maczugowate, rozproszone rzadko liczne. Komórki osłony 30-250 × 4–20 μm, z brązową pigmentacją wewnątrzkomórkową lub w ścianie komórkowej.
Występowanie i siedlisko Występuje najczęściej w Europie, w tym w Polsce. Gatunek podlega ochronie częściowej, do ustawowej ochrony został włączony w 2014 roku.
Przypisy
Kategoria:Grzyby chronione Kategoria:Kruchaweczkowate Kategoria:Mykobiota Polski