Gmach Opery Krakowskiej – budynek znajdujący się w Krakowie, w dzielnicy II Grzegórzki, przy ulicy Lubicz 48, wzniesiony w latach 2004–2008. Mieści w sobie główną siedzibę Opery Krakowskiej.
Budowa W maju 2002 roku krakowska filia Stowarzyszenia Architektów Polskich przeprowadziła postępowanie konkursowe na gmach Opery Krakowskiej na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego. Przyjęte założenia przewidywały realizację inauguracyjnego w Krakowie specjalistycznego gmachu dla opery na ograniczonym terenie zajmowanym wcześniej przez ujeżdżalnię. Główną trudność dla uczestników stanowiła konieczność wkomponowania rozbudowanej i przestrzennej struktury teatru muzycznego w istniejącą zabudowę historyczną, której ochronę przewidziano w regulaminie konkursu.
Zwycięstwo przypadło koncepcji autorstwa zespołu architekta Romualda Loeglera (we współpracy z Piotrem Urbanowiczem i Grzegorzem Dreslerem). Podpisanie umowy nastąpiło 13 września 2004 roku. Wmurowanie kamienia węgielnego zrealizowano w październiku 2004 roku, co zbiegło się z obchodami pięćdziesiątej rocznicy powołania Opery Krakowskiej. Budowa trwała do 2008 roku.
Inauguracyjne przedstawienie na nowo powstałej scenie odbyło się 13 grudnia 2008 roku, a była nim uroczysta premiera opery „Diabły z Loudun” autorstwa Krzysztofa Pendereckiego. Spektakl został zrealizowany w reżyserii Laco Adamika.
Sfinansowanie budowy nowej siedziby Opery zostało wsparte dzięki funduszom pochodzącym z Unii Europejskiej oraz dotacjom przekazanym przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego i województwo małopolskie.
Architektura Gmach teatralny dysponuje salą widowiskową na 764 osoby oraz sceną o metrażu 300 m², a także przestrzenią kameralną dla 150 widzów, rozbudowanym zapleczem, pomieszczeniami do prób i nowoczesną infrastrukturą techniczną.
W strukturę architektoniczną wkomponowano zabytkową ujeżdżalnię koni z początku XX stulecia, wyróżniającą się dachem o półkolistym profilu. W tej historycznej części ulokowano główny punkt wejścia, kasy biletowe oraz szatnie, natomiast na wyższej kondygnacji salę konferencyjno-wystawienniczą służącą jako foyer, a także lokal gastronomiczny z tarasem.
Elementy mechanizacji górnej obejmują m.in. 30 sztankietów, 4 wciągniki punktowe oraz dwie suwnice zlokalizowane w bocznych kieszeniach. W przestrzeni sali kameralnej wykorzystano sztankiety o charakterystyce telewizyjnej. mały|lewo|221x221px|Rzeźba „Nascita di Eros” przed wejściem do gmachu, projekt Igora Mitoraja Przed wejściem do opery umieszczono rzeźbę „Nascita di Eros” (Narodziny Erosa) wykonana przez Igora Mitoraja.
Scena główna Główna platforma została wyposażona w 6 zapadni, przy czym 3 z nich posiadają dodatkowe mniejsze zapadnie o napędzie elektromechanicznym. Zainstalowano także urządzenia do transportu prospektów oraz zapadnię orkiestronu, którą rozdzielono na dwa autonomiczne segmenty – frontowy i tylny, umożliwiając dowolną konfigurację usytuowania muzyków. Istnieje możliwość zrównania poziomu orkiestronu z płaszczyzną sceny w celu jej powiększenia lub z poziomem parteru, co pozwala na zamontowanie dodatkowych miejsc siedzących.
Kontrowersje W 2007 roku funkcjonariusze CBA dokonali zatrzymania dyrektora Opery Krakowskiej Piotra R. oraz architekta Rafała S. zaangażowanego w realizację nowej siedziby teatru pod zarzutem zainkasowania miliona złotych korzyści majątkowej podczas procedury przetargu na opracowanie projektu wykonawczego głównej sceny wraz z dostawą wyposażenia, którego wartość szacowano na blisko 32 mln zł
Zwycięzcą przetargu, po licznych trudnościach, zostało konsorcjum krajowych przedsiębiorstw. Rafał S., stojący wcześniej na czele komisji przetargowej, zakończył etatową współpracę z operą w kwietniu ze względu na negatywną ocenę jego pracy przy inwestycji. Mimo to dyrekcja powierzyła prowadzonej przez niego firmie zadanie zaopiniowania dostarczonego sprzętu i dokumentacji pod kątem zgodności ze specyfikacją.
W 2009 roku Gmach Opery Krakowskiej przy ulicy Lubicz 48 został zwycięzcą plebiscytu Archi-Szopa.
Przypisy
Kategoria:Budynki w Krakowie Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w 2008 Kategoria:Architektura postmodernizmu w województwie małopolskim Kategoria:Kultura w Krakowie