mały|Zarodniki mały|Włoski Rzęsek skąporzęsy (Cheilymenia crucipila (Cooke & W. Phillips) Le Gal ex Denison) – gatunek grzybów z rodziny Pyronemataceae.
Systematyka Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Chaeilymenia, Pyronemataceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisali go w 1876 r. Mordecai Cubitt Cooke i William Phillips, nadając mu nazwę Peziza crucipila. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę, nadali mu Marcelle Louise Fernande Le Gal i William Clark Denison w 1964 r. Niektóre inne synonimy: Humaria crucipila (Cooke & W. Phillips) Kanouse 1948 Patella crucipila (Cooke & W. Phillips) Seaver 1928 Scutellinia crucipila (Cooke & W. Phillips) J. Moravec 1984 W 2024 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym zarekomendowała polską nazwę rzęsek skąporzęsy.
Morfologia Owocniki Typu apotecjum (miseczka) bez trzonu, o średnicy 1–4 mm, początkowo miseczkowate, potem krążkowate. Hymenium żółtopomarańczowe, brzeg pokryty krótkimi żółtawymi lub jasnobrązowymi włoskami. Cechy mikroskopowe Zewnętrzna część ekscypulum (ectal excipulum) zbudowana z komórek o kształcie od kulistego do wielokątnego i średnicy 30–50 µm. Włoski krótkie, do 300–450 µm, z 1–4 przegrodami z rozwidloną podstawą; jednak występują także włoski gwiaździste z 2-5 rozbieżnymi ramionami o długości 70-200 µm i szerokości 5-10 µm, najgrubsze u podstawy. Worki 180-250 × 15-17 µm, cylindryczne, z długą, stopniowo zwężającą się podstawą. Askospory eliptyczne z wieloma gutulami, 16,6 × 9,6 µm, o ornamentacji złożonej z małych, nieregularnych brodawek. Wstawki proste, o szerokości około 3 µm, z przegrodami, rozgałęzione u podstawy.
Występowanie i siedlisko Cheilymenia crucipila występuje w Ameryce Północnej i Europie. W Polsce M.A. Chmiel w 2006 r. przytoczyła 5 stanowisk, w późniejszych latach podano następne (pod nazwą Scutellinia crucipila). Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.
Grzyb koprofilny występujący na odchodach zwierząt roślinożernych, ale także na ziemi.
Przypisy
Kategoria:Grzyby koprofilne Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Pyronemataceae