Pomnik Żołnierzy Polski Walczącej (również Pomnik Czynu Zbrojnego Żołnierzy Polski Walczącej) – pomnik znajdujący się w Krakowie, w dzielnicy I Stare Miasto na bulwarze Czerwieńskim (u zbiegu ulic Zwierzynieckiej i Powiśle), na Nowym Świecie.

Historia Monument został wzniesiony z funduszy, które zostały uzyskane ze sprzedaży Pomnika Włodzimierza Lenina w Nowej Hucie.

Pomnik Żołnierzy Polski Walczącej wraz z pomnikiem Lotników Polskich poległych na frontach II wojny światowej jest jednym z dwóch monumentalnych obiektów autorstwa Bronisława Chromego, które powstały z inicjatywy organizacji weteranów wojennych. Obie rzeźby charakteryzują się ekspresyjną formą.

Dzieło zostało odsłonięte 17 sierpnia 1992, w dniu 75. rocznicy powstania Związku Inwalidów Wojennych w Krakowie.

Opis Monument o czarnej metalowej fakturze, miejscami pokrytej zielonkawą patyną, tworzy kompozycję trzech ptaków o rozpostartych skrzydłach, osadzonych na wielobocznym cokole. Sylwetki orłów ustawiono tak, że ich wyprostowane głowy i korpusy biegną równolegle do podłoża, układając się w nieregularny, kolisty wieniec. Pionowo uniesione skrzydła, których rozpiętość sięga około siedmiu metrów, zbiegają się górnymi czubkami, podczas gdy dolne ich partie rozchodzą się na boki, tworząc wrażenie strzelistego, ostro zakończonego namiotu.

U nasady tej konstrukcji, której obwód przy ziemi wynosi cztery metry, długie, zaostrzone i szeroko rozstawione pióra skrzydeł górnych zdają się przenikać przestrzeń nieba, natomiast dolne kończą się tuż nad ziemią, w odległości około pół metra od jej powierzchni.

W centralnym punkcie tego skrzydlatego zadaszenia wznosi się sześcioboczny postument o wysokości jednego metra i szerokości boków siedemdziesięciu centymetrów, spoczywający na czterech krótkich nogach. Na dwóch jego ścianach widnieje wypukły znak Polski Walczącej, której ramiona zwieńczone są grotami. Kolejne boki cokołu pokrywają inskrypcje odlane w metalu. Autorem wyrytych sentencji jest Stanisław Dąbrowa-Kostka, które prezentują się w poniższy sposób:

Pomnik czynu zbrojnego poświęcony Żołnierzom Polski Walczącej poległym na wszystkich frontach II wojny światowej”. „Żołnierzom Rzeczypospolitej Polskiej straconym, prześladowanym, zmarłym w czasach terroru hitlerowskiego i stalinowskiego”. „Bohaterom Armii Krajowej”.

Górna płyta postumentu nosi w swojej centralnej części wyniosłość o wysokości trzydziestu centymetrów, o ostrych krawędziach. U jej podstawy rozmieszczono trzy kratowane otwory o średnicy dwudziestu centymetrów. Na krawędziach blatu umieszczono dodatkowe napisy: „15 sierpnia 1992 roku w siedemdziesięciopięciolecie założenia Związku Inwalidów Wojennych w Krakowie” oraz „Autor rzeźby B. Chromy”.

Konstrukcja została wykonana z brązu, a Encyklopedia Krakowa (w wydaniu z 2023 roku) precyzuje iż jest to konkretnie spiż.

Zobacz też Lista krakowskich pomników

Przypisy

Kategoria:Pomniki w Krakowie