Tanagra czarno-złota (Bangsia melanochlamys) – gatunek małego ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae). Występuje endemicznie w Andach w Kolumbii. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, ).
Systematyka Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał austriacki ornitolog Carl Eduard Hellmayr w 1910 roku na łamach „Bulletin of the British Ornithologists’ Club”. Autor nadał mu nazwę Buthraupis melanochlamys, przypisując go do rodzaju Buthraupis, a jako miejsce typowe podał La Selva, Rio Jamaraya, San Juan w Kolumbii. W 1919 roku Thomas E. Penard zaproponował wydzielenie części gatunków z rodzaju Buthraupis, w tym tanagry czarno-złotej, do nowo utworzonego rodzaju Bangsia. Później nie wszyscy autorzy akceptowali taki podział, jednak badania molekularne wykazały, że Buthraupis i Bangsia są odrębnymi rodzajami. Obecnie tanagra czarno-złota jest uznawana za osobny, monotypowy gatunek.
Etymologia Bangsia: na cześć amerykańskiego zoologa Outrama Bangsa (1863–1932). melanochlamys: melas „czarny” , χλαμυδος khlamudos „płaszcz, okrycie”.
Morfologia Mały ptak o ciemnoczerwonych, brązowych lub kasztanowatych tęczówkach i czarnych, czarniawych lub szarych nogach i stopach. Prawie nie występuje dymorfizm płciowy, ubarwienie samicy jest bardziej matowe niż samca. Obie płcie mają czarną głowę, gardło, podgardle, boki brzucha, okolice ud, grzbiet i skrzydła. Pokrywy skrzydeł średnie drugiego rzędu niebieskie. Brzuch, górna część piersi i pokrywy podogonowe żółte. Ogon krótki czarny, pokrywy nadogonowe niebieskawo-szare.
Długość ciała około 15–16 cm. Wymiary szczegółowe: +SamiecSamicaMasa (g)37,7–39,435,0–36,3Długość skrzydła (mm)84,0–86,580,5–83,5Długość ogona (mm)44,0–4743,5–46,5Długość dzioba (mm)12,9–14,012,9–13,2Długość skoku (mm)23,8–25,824,3–25,0
Zasięg występowania Tanagra czarno-złota występuje endemicznie w zachodniej Kolumbii na zachodnich zboczach Kordyliery Zachodniej oraz na północnym krańcu Kordyliery Środkowej. Zasięg występowania (EOO, Extent of Occurrence) według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje około 35 tys. km², w zakresie wysokości od 1000 do 2400 m n.p.m.
Ekologia i zachowanie Jego głównym habitatem są środkowe warstwy wilgotnych lasów górskich, obrzeża lasów, spotykany jest także na obszarach z wtórnym wzrostem, fragmentach lasów, a także na pojedynczych drzewach. Długość pokolenia jest określona na 3,5 roku. Tanagra czarno-złota ma zróżnicowaną dietę składającą się z owoców, pąków kwiatów, nasion i owadów. Obserwowano zbieranie owoców z roślin m.in. z rodzaju cekropka oraz rodzin wrzosowatych, Marcgraviaceae i kluzjowatych. Ptak ten żeruje pojedynczo, w parach lub grupach rodzinnych, występuje także w stadach mieszanych najczęściej z gatunkami: zieleniec szarobrzuchy (Chlorospingus semifuscus), szmaragdotanagra lśniąca (Chlorochrysa phoenicotis), brodacz czerwonogłowy (Eubucco bourcierii), liściowiec łuskoszyi (Anabacerthia variegaticeps), habia Sztolcmana (Habia stolzmanni), zieleniec żółtogardły (Chlorospingus flavigularis).
Rozmnażanie Szczyt sezonu lęgowego tego gatunku przypada od marca do kwietnia. Młodego osobnika obserwowano w czerwcu.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN tanagra czarno-złota od 2025 roku jest uznawana za gatunek najmniejszej troski (LC, ); wcześniej, od 2004 roku klasyfikowano ją jako gatunek narażony (VU, ), a od 1994 roku jako gatunek zagrożony (EN, ). Wielkość populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako rzadki i występujący lokalnie. BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako lekko spadkowy ze względu na utratę jego naturalnego leśnego habitatu.
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Tanagrowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Fauna endemiczna Kolumbii Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1910 roku Kategoria:Taksony opisane przez Carla Eduarda Hellmayra