Martwa góra: Tragedia na Przełęczy Diatłowa (, ) – rosyjski serial telewizyjny, dramat historyczny, stworzony przez 1-2-3 Production. Inspirowany prawdziwymi wydarzeniami znanymi później w historiografii jako tragedia na Przełęczy Diatłowa, opowiada o przygotowaniach grupy Diatłowa do ekspedycji, jej przebiegu oraz śledztwie prowadzonym po śmierci jej członków. Pierwszy odcinek wyemitowano 16 listopada 2020 na kanale TNT, jednocześnie udostępniając go w usłudze strumieniowej .
Fabuła W nocy z 1 na 2 lutego 1959 w okolicach góry Chołatczachl na północy obwodu swierdłowskiego ginie grupa studentów i absolwentów Uralskiego Instytutu Politechnicznego w Swierdłowsku kierowana przez Igora Diatłowa. Uczestnicy wyprawy zamierzali odbyć około trzystukilometrową wędrówkę w trudnych warunkach, żeby zdobyć dwa szczyty Uralu Północnego: Otorten i Ojka-Czakur. Kiedy w umówionym terminie grupa nie dociera do punktu końcowego zorganizowana zostaje grupa poszukiwawcza, która odnajduje ciała kilku członków wyprawy. Śledztwo w sprawie ustalenia przyczyn tragedii powierzone zostaje majorowi KGB Olegowi Kostinowi.
Odcinki nieparzyste przedstawiają śledztwo, podczas gdy parzyste losy grupy Diatłowa. Reżyserzy i producenci i oraz scenarzysta na potrzeby prac nad serialem uzyskali dostęp do utajnionych wcześniej materiałów ze sprawy prowadzonej w 1959 roku i jej wznowienia z początku XXI wieku, szczegółowo przestudiowali też dzienniki członków grupy, żeby postacie historyczne odwzorować jak najdokładniej. Serial toczy się na trzech płaszczyznach czasowych, przedstawiając przebieg trasy grupy Diatłowa, śledztwa w sprawie ich śmierci oraz wspomnienia Kostina i Zołotariewa z ostatnich tygodni II wojny światowej. Kostin, Szumanowa, Okuniew i inne postacie pojawiające się w wątku śledczym i retrospekcjach z frontu wschodniego są w większości fikcyjne.
Obsada Źródło: IMDb, Kinopoisk
Główna Piotr Fiodorow jako Oleg Kostin – major KGB Marija Ługowaja jako Jekatierina Szumanowa – patolog sądowa Andriej Dobrowolskij jako Aleksandr Okuniew – oficer KGB z obwodu swierdłowskiego Iwan Mulin jako – organizator i kierownik wyprawy Aleksandr Mietiołkin jako Jurij Doroszenko – uczestnik wyprawy Irina Łukina jako Ludmiła Dubinina – uczestniczka wyprawy jako Siemion (Aleksandr) Zołotariow – kapitan KGB, uczestnik wyprawy Jewgienij Antropow jako Aleksandr Kolewatow – uczestnik wyprawy jako Zinaida Kołmogorowa – uczestniczka wyprawy Maksim Jemieljanow jako Gieorgij Jurij Kriwoniszczenko – uczestnik wyprawy Roman Jewdokimow jako Rustem Słobodin – uczestnik wyprawy Jurij Diejniekin jako Nikołaj Tibo-Brińol – uczestnik wyprawy jako Jurij Judin – uczestnik wyprawy, zawracający w Wiżaju
Drugoplanowa
Lista odcinków Nr # Tytuł oryginalny Tytuł polski Reżyseria Scenariusz Premiera (Rosja) Premiera (Polska)
Produkcja Informację o zrealizowaniu serialu ujawniono oficjalnie 5 grudnia 2017. Poinformowano, że na showrunnera wybrano Wadima Pierielmana, a serial zadebiutuje na kanale TV-3. 1 lutego 2019, w sześćdziesiątą rocznicę tragedii, kanał TV-3 zaprezentował pierwszy zwiastun. Poinformowano, że cechą charakterystyczną projektu będzie, iż odcinki parzyste koncentrować będą się na dochodzeniu w sprawie śmierci członków grupy i będą nagrywane taśmą 16 mm, zaś parzyste – poświęcone ekspedycji Diatłowa – kamerą cyfrową; ujawniono także, że na producentów całości wybrano Walerija Fedorowicza i Jewgienija Nikiszowa. Odcinki poświęcone grupie Diatłowa nagrano w czerni i bieli i formacie 4:3. W październiku 2019 roku ogłoszono, że serial zadebiutuje jesienią 2020 na platformie strumieniowej Premier.
Zdjęcia do odcinka pilotowego rozpoczęły się na początku stycznia 2018 roku w obwodzie murmańskim, w opuszczonej wsi Oktiabrskij w Chibinach. Zdjęcia do pozostałych odcinków realizowano w Ałtaju; zakończyły się one jesienią 2019 roku. Ze względu na trudne warunki członkowie ekipy filmowej musieli dojeżdżać na miejsce około piętnaście kilometrów traktorami lub skuterami śnieżnymi.
4 października 2020 roku Martwa góra była tytułem zamykającym festiwal Comic-Con Russia Online. Widzom zaprezentowano zwiastun, materiał filmowy z pierwszego odcinka, ujęcia zza kulis oraz wypowiedzi Mariji Macel, Iriny Łukiny, Maksima Kostromykina i Maksima Jemieljanowa.
W dniu premiery kanał TNT i agencja Ruptly uruchomiły projekt pozwalający użytkownikom samodzielnie zbadać śmierć grupy Diatłowa. W jego ramach zrekonstruowano ostatnie dziesięć dni życia członków grupy: od spakowania się na wyprawę, poprzez przejazd do miejsca rozpoczęcia wędrówki, po wejście szlakiem Mansów na przełęcz. 1-2-3 Production zrealizowało także miniserial dokumentalny Przełęcz Diatłowa: W poszukiwaniu prawdy (, ), emitowany od 1 listopada 2020.
Dystrybucja Światowa premiera serialu miała odbyć się w listopadzie 2020 roku w ramach programu konkursu głównego Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Genewie, jednak ten został odwołany ze względu na pandemię Covid-19. Pierwszy odcinek wyemitowano 16 listopada 2020 na antenie TNT, jednocześnie udostępniając go w usłudze strumieniowej .
We wrześniu 2019 roku Martwą górę zaprezentowano na targach filmowych podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Toronto w ramach programu „Created in Moscow”, gdzie serial wzbudził zainteresowanie dystrybutorów i platform strumieniowych. W lutym 2020, podczas targów produkcji europejskich organizowanych w ramach 70. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Berlinie, prawa do międzynarodowej dystrybucji serialu nabyła wytwórnia Beta Film. W czerwcu 2020 roku serial zaprezentowano podczas międzynarodowego internetowego festiwalu rosyjskich utworów audiowizualnych Key Buyers Event: Digital Edition; wtedy też opublikowano zwiastun. We wrześniu 2020 roku projekt zaprezentowano w ramach ogólnej prezentacji podczas MFF w Toronto.
Niemiecki oddział Disneya nabył prawa do emisji serialu na płatnym kanale Fox German. Prawa do serialu nabyła także platforma SVOD Cirkus, umożliwiająca obejrzenie go w krajach jak Szwecja, Dania, Islandia, Finlandia i Norwegia. W Polsce prawa do serialu nabył Canal+, który emitował odcinki premierowo od 8 kwietnia do 29 kwietnia 2021. W maju Martwa góra trafiła do usługi Canal+ Online oraz Player. Od 1 maja Canal+ emitował także Przełęcz Diatłowa: W poszukiwaniu prawdy.
Odbiór W Rosji serial spotkał się z pozytywnym odbiorem ze strony widzów i recenzentów. Pierwszy odcinek podczas premierowej emisji uzyskał 18,7% udziału śród widowni docelowej kanału TNT (14-44 lata), pokonując STS (9,5%), NTV (8,2%), Pierwyj kanał (8,0%) i Piatyj kanał (5,2%). Czołowi rosyjscy krytycy filmowi i telewizyjni uznali Martwą górę za najlepszy rosyjski serial 2020 roku; analogiczne wyróżnienie produkcja zdobyła w plebiscycie portalu Kino Mail.ru; podczas trzeciej gali rozdania nagród rosyjskiej branży internetowej produkcję uznano za najlepszy serial dostępny w Internecie trwający powyżej 24 minut.
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Rosyjskie telewizyjne seriale dramatyczne Kategoria:Rosyjskie telewizyjne seriale historyczne Kategoria:Rosyjskie telewizyjne seriale kryminalne Kategoria:Seriale telewizyjne emitowane od 2020 roku Kategoria:Seriale telewizyjne zakończone w 2020 Kategoria:Filmy kręcone w Moskwie Kategoria:Filmy kręcone w obwodzie murmańskim Kategoria:Filmy kręcone w Republice Ałtaju Kategoria:Filmy oparte na faktach Kategoria:Telewizyjne seriale z gatunku dreszczowiec