Stanisław Potępa (ur. 3 marca 1946 w Tarnowie, zm. 19 grudnia 2009 tamże) – polski historyk sztuki, badacz dziejów Tarnowa, doktor nauk humanistycznych, autor książek i publikacji, współzałożyciel Tarnowskiego Towarzystwa Kulturalnego.
Życiorys Zaliczany jest do znawców historii oraz historii sztuki i architektury Tarnowa, zasłużonych w badaniach i popularyzacji wiedzy o rodzinnym mieście. Rozpoczął nowy etap w historiografii Tarnowa.
W 1964 r. ukończył I Liceum Ogólnokształcące w Tarnowie i rozpoczął studia z zakresu historii sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Po ukończeniu studiów w 1969 r. powrócił do Tarnowa i rozpoczął pracę w Muzeum Okręgowym w Tarnowie. W Muzeum pracował do 2002 r., a w latach 1978–1980 był jego dyrektorem.
W 1987 r. obronił pracę doktorską poświęcony życiu i twórczości Rafała Malczewskiego, którego był pierwszym powojennym monografistą. Rozprawa została wydana drukiem.
Był inicjatorem i współzałożycielem Tarnowskiego Towarzystwa Kulturalnego, które powstało w 1990 r. i kontynuowało działalność wydawniczą Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Tarnowskiej. Był redaktorem „Rocznika Tarnowskiego”, czasopisma założonego również w 1990 r. i wydawanego przez TTK. Był jednym z opiekunów i znawców Starego Cmentarza w Tarnowie. Zainicjował i redagował dwudziestotomową serię wydawniczą „Tarnów. Wielki Przewodnik” wydawaną od 1994 r. oraz zainicjował opracowanie Encyklopedii Tarnowa, która ukazała się w 2010 r., kilka miesięcy po jego śmierci.
Był również organizatorem wystaw artystycznych oraz krytykiem sztuki. Sam uprawiał malarstwo i pozostawił dorobek w postaci kilkudziesięciu obrazów, głównie olejnych. Ich tematyką są pejzaże, kwiaty, martwe natury czy portrety. Pośmiertna wystawa jego twórczości miała miejsce w Galerii Piwnica Muzeum Okręgowego w Tarnowie na przełomie 2011 i 2012 roku. Wernisaż odbył się 19 grudnia 2011 r. w cyklu Tarnowscy Artyści w Galerii Muzealnej pt. „Pamiętamy”.
Pochowany został na Starym Cmentarzu w Tarnowie (sektor III, rząd I, grób 87).
Publikacje Autor (wybór): Fiakrem po Tarnowie, wyd. 5 zmienione, Kraków 2014, . Tarnów w dawnych rysunkach i obrazach, Tarnów 2007, . Z życia półświatka, Tarnów 2007, . Rafał Malczewski, Tarnów 2006, . Cmentarz Stary na Zabłociu w Tarnowie, t. 1. Historia, Tarnów 2001, . Fiakrem po Tarnowie. Około 1900 roku, wyd. 4, Tarnów 1999. Złota era Tarnowa. Architektura i budownictwo w Tarnowie na przełomie XIX I XX w., Tarnów 1998, . Cmentarz Stary w Tarnowie. Przewodnik, Tarnów 1992 [współautorzy: Antoni Sypek, Marek Trusz]. Czapliński Konarad, Tarnów [album], [zdjęcia, projekt graf., scenariusz: Konrad Czapliński, tekst: Stanisław Potępa, tłum. na jęz.ang.: Bogna Piotrowska], Warszawa 1991, . Przed wojną w Tarnowie, t. 1-3, Tarnów 1990. Paulina Chrzanowska (1910-1988), Tarnów 1989. Tarnów międzywojenny – kronika 1918–1939, Tarnów 1988. Cmentarz Stary na Zabłociu w Tarnowie, Tarnów 1986. Czterej królowie, Tarnów 1982. Park miejski w Tarnowie. Rys historyczny, Tarnów 1980. Tarnowscy artyści, fot. Janusz Kozłowski, Tarnów 1980. Tarnów pod zaborem austriackim, Tarnów 1975 [współautor: Bronisław Jaśkiewicz].
Tarnów Wielki przewodnik tom 1, Stare Miasto, 1994 tom 2. Stare Miasto, 1995 tom 3. Zamieście i Burek, 1996 tom 4. Zawale, 1997 tom 5. Zawale, 1998 tom 6. Zawale, 1998 tom 7. Zawale, 2000 tom 8. Zawale, 2001 tom 9. Zawale, 2002 tom 10. Zawale, 2003 tom 11. Zawale, 2004 tom 12. Zawale, 2005 tom 13. Pogwizdów, 2006 tom 14. Grabówka, 2006 tom 15. Grabówka, 2007 tom 16. Rzędzin, 2007 tom 17. Gumniska, 2008 tom 18. Zabłocie, 2008 tom 19. Strusina, 2009 tom 20. Strusina, 2009 Redakcje i opracowania (wybór): numery czasopisma popularnonaukowego „Rocznik Tarnowski” Hrabstwo Tarnowskie Sanguszków. Studia i materiały źródłowe, cz. 1, red. Stanisław Potępa, Marek Popiel, Tarnów 2001, . Remian Kazimierz, Tarnowscy żołnierze września, opr. Stanisław Potępa, Marek Popiel, Tarnów 2001, . Co zostało z tarnowskiego sportu, red. Stanisław Potępa, Tarnów 1994, . Żychowska Maria, Jerzy Braun 1901–1975. Harcerz, poeta, filozof, publicysta, mąż stanu, opr. graf. Stanisław Potępa, Tarnów 1993. Morawczyński Marian, Rzeź 1846 r. Dębica, Pilzno, Tarnów i okolice, red. Stanisław Potępa, Antoni Sypek, Tarnów 1992. Wróbel Stanisław, Zbrodnie straszliwe w dawnym Tarnowie, czyli Pitaval z XVII i XVIII w., red. Stanisław Potępa, Wiesław Mara, Tarnów 1992. Zagłada tarnowskich Żydów, red. i opr. Aleksandra Pietrzykowa, Stanisław Potępa, tłum. z jidysz Aleksander Pakentreger, Tarnów 1990. Księga tarnowskich wspomnień, red. Stanisław Potępa, Tarnów 1989. Tarnowskie drogi niepodległości. Materiały Sesji PopularnoNaukowej, red. Stanisław Potępa, Tarnów 1989. Zakliczyn i okolice, red. Stanisław Potępa, opr. Franciszek Beczwarzyk, Zakliczyn 1983; Tarnów 1989. Madeyski Jerzy, Chromy – Tarnowskie Drzwi Spiżowe, Pomnik Męczeństwa Narodów, red. Stanisław Potępa; fot. Konrad K. Pollesch, Tarnów 1987. Tarnów: wybór tekstów, wybrał, wstępem i notami biogr. opatrzył Stanisław Potępa, Tarnów 1987. Tarnoviana, red. Stanisław Potępa, fot. Wojciech Dudziak, Adam Bartosz, Tarnów 1985. Tarnów pod zaborem austriackim. Kronika 1772–1918, opr. Stanisław Potępa, Tarnów 1985. Maniak, Henryk Jan, Opieka medyczna w okupowanym Tarnowie (Tarnowscy lekarze w ruchu oporu), red. Stanisław Potępa, Tarnów 1982. Materiały do dziejów ruchu robotniczego na Ziemi Tarnowskiej, red. Stanisław Potępa, Tarnów 1982. Leo Andrzej, Dwór w Dołędze. Informator, red. Stanisław Potępa, Tarnów 1981. Nowak Józef, Zarys historii I Liceum Ogólnokształcącego im. K. Brodzińskiego w Tarnowie, red. Stanisław Potępa, Tarnów 1981. Muzeum Okręgowe w Tarnowie. Dzieje i zbiory, red. Stanisław Potępa, Tarnów 1979. 100-lecie Banku Spółdzielczego w Pilźnie, Pilzno-Tarnów 1978. Strajk chłopski w roku 1937, na terenie małopolski. Wystawa w BWA w Tarnowie 13 IX – 5 X 1977 r., opr. Stanisław Potępa, Tarnów 1977. Park miejski w Tarnowie zwany Ogrodem Strzeleckim, praca zbiorowa pod red. Stanisława Potępy, Tarnów 1976.
We wspomnieniach Kazimierz Bańburski o Stanisławie Potępie:
To ostatni Tarnowianin, którego życie przypominało miniony już dawno świat Przybyszewskiego i dziewiętnastowiecznej bohemy. Cyganerii spod znaku „Zielonego Balonika” czy tarnowskiej „Zielonej Szpilki”. Z chwilą Jego odejścia, odeszła też w przeszłość w Tarnowie pewna epoka w kulturze. Epoka, której był on nieodrodnym dzieckiem. Było to życie barwne i tragiczne zarazem.
Antoni Sypek o Stanisławie Potępie:
Staszek ukochał Tarnów, nie ruszał się z tego miasta nigdzie. W swoim gabineciku w Muzeum Okręgowym pracował od zakończenia studiów. Stawał się postacią legendarną, czasem nawet skandalizującą. Ale to wszystko ubarwiało jego postać. Przyjdzie czas, że będą o nim pisać prace i wtedy młode pokolenie pozna dokładnie życie i twórczość Staszka.
Przypisy
Bibliografia Kwiatki doktora Potępy, „Przegląd Regionalny” 2012, nr 2 (16), Rok III, Magazyn „Dobre Strony Historii” nr 2(4)/2012, s. 12–13.
Linki zewnętrzne Życiorys Stanisława Potępy [TarnowskieInfo.pl] Informacja o śmierci Stanisława Potępy na portalu miasta Tarnowa Antoni Sypek po śmierci Stanisława Potępy w Gazecie Krakowskiej Nekrolog na portalu inTARnet.pl Małgorzata Budzik, Kwiatki doktora Potępy Wystawa malarstwa Stanisława Potępy (2011 r.)
Kategoria:Ludzie związani z Tarnowem Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Historycy sztuki Kategoria:Pochowani na Starym Cmentarzu w Tarnowie Kategoria:Urodzeni w 1946 Kategoria:Zmarli w 2009