Ohsabanan – muzealna kolej wąskotorowa w Szwecji w gminie Värnamo, o rozstawie szyn 600 mm, dawna przemysłowa kolej leśna.
Historia Kolej przemysłowa (1907–1967) thumb|left|Lokomotywa HF w 1920 roku thumb|Stacja Ohs bruk Kolej Ohsabanan zbudowano w latach 1907–1910 jako kolej przemysłową na potrzeby zakładu papierniczego Ohs Bruk w Os (dawna pisownia: Ohs) w gminie Värnamo. Tabor początkowo odkupiono z kolei HRRJ (Helsingborg – Råå – Ramlösa Järnväg), a w latach 20. dokupiono niemieckie lokomotywy kolei polowych HF. Około 1950 roku na kolei wprowadzono spalinowóz i unowocześniono tabor wagonów do transportu siarki. Kolei używano do transportu surowców i wyrobów gotowych do 1967 roku, potem jej zadania przejęły samochody. Część taboru sprzedano, lecz kolej nie została rozebrana.
Reaktywacja jako kolej muzealna Wiosną 1970 roku powstało stowarzyszenie Ohs Bruks Järnvägs Museiförening, mające na celu ocalenie kolei Ohsabanan i podjęcie na niej ruchu muzealnego i turystycznego. Jeszcze w tym samym roku przystąpiono do renowacji i oczyszczenia szlaku, ponowne otwarcie kolei w nowym charakterze odbyło się 25 lipca 1970 roku. W kolejnych latach na kolej sprowadzono parowozy typu HF, takie jak używane oryginalnie, oraz zakupiony w Polsce parowóz Ty3-195, będący najsilniejszym parowozem tej kolei.
Kolej jeździ na oryginalnej trasie o długości 14,5 km z Ohs do Boru (stacja Bor Norra), gdzie skomunikowana jest z siecią kolei normalnotorowej. Na trasie znajduje się mała stacja Gimarp i przystanki: Ekebohult, Elgaryd, Gimarpsby, Hösjömo, Stensjön, Sjövägen. Różnica poziomów wynosi od 168 m n.p.m. w Bor do 237 m n.p.m. koło Hösjömo, a maksymalne pochylenie 41‰. Prędkość maksymalna na trasie wynosi 20 km/h.
Kolej kursuje w sezonie letnim, nie we wszystkie dni, przeważnie w weekendy (w 2024 roku: 14 dni w lipcu, 5 dni w sierpniu) oraz w wybrane weekendy poza sezonem. W sierpniu organizowana jest też cykliczna impreza Dni Ohsabanan (Ohsabanans dagar), z uruchamianym całym taborem i pociągiem nocnym. Główna stacja, warsztaty i lokomotywownia z obrotnicą znajdują się w Ohs, tam też jest kawiarnia i sklepik z pamiątkami. Dostępne są także pociągi na zamówienie.
Tabor Nazwa Układ osiZdjęcieProducent, numer/rokUwagi, źródło Parowozy Emfors D (0-8-0T) 100px Sächsische Maschinenfabrik, 4183/1919 typ HF, zakupiony w 1970 od zakładu w Emfors, sprawny po wymianie kotła w 2006.Tyska loket D (0-8-0T) Orenstein & Koppel, 8338/1917 typ HF, nazwa oznacza „niemiecka lokomotywa”. Dawna 99 3310 kolei DR, nabyta w 1983Polska loketC (0-6-0)100px MBA (O&K), 13584/1944 nazwa oznacza „polska lokomotywa”. Dawna Ty3-195 kolei PKP z Białośliwia, zakupiona w 1975, sprawna po wymianie kotła w 2019Smedjebacken B (0-4-0T) Orenstein & Koppel, 11970/1929 nabyta w 1977 od walcowni Smedjebacken Spalinowozy (główne)Ohs 1′B Kalmar verkstad AB, 36/1937 zbudowana na podwoziu parowozu, nabyta w 1948Helsingborg B Diema, 2518/1962 typ DS 14. Nabyta w 1979Halmstad B Czarna (32) C VEB LKM, 250572/1974 typ LKM V10C, zakupiona w 1995 w Polsce z Czarnej Białostockiej
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona kolei Ohsabanan
Kategoria:Koleje wąskotorowe w Szwecji Kategoria:Muzea w Szwecji