Gąska białosrebrzysta (Tricholoma josserandii Bon) – gatunek grzybów należący do rzędu pieczarkowców (Agaricales).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Tricholoma, Tricholomataceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1975 r. Marcel Bon we Francji i nadana przez niego nazwa naukowa jest aktualna. Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.
Morfologia Kapelusz O średnicy 4–8 cm, początkowo półkulisto-wypukły, potem wypukło-płaski, lecz rzadko rozkłada się całkowicie. Ma szeroki garb, czasami niepozorny. Brzeg zazwyczaj gładki i równy. Powierzchnia przy wilgotnej pogodzie błyszcząca, po wyschnięciu lekko aksamitna, gładka lub – u młodych okazów – pokryta delikatnymi, wrośniętymi włókienkami (często widocznymi tylko przez lupę). Barwa w różnych odcieniach szarości, bardziej wyraźna w centrum (gdzie u dojrzałych okazów pojawia się domieszka barwy brązowo-ochrowej); mogą występować również odcienie fioletu, zwłaszcza w kierunku brzegu. Trzon Wysokość 5–10 cm, zazwyczaj smukły i cylindryczny, często zwężający się u podstawy (gdzie może przybierać kształt wrzecionowaty i być skręcony). Powierzchnia biaława, lekko włóknista lub drobno łuseczkowata, zwłaszcza w pobliżu miejsca przyczepu blaszek; w miarę dojrzewania nabiera jasnoszarych odcieni, szczególnie u podstawy. Blaszki Średnio gęste, faliste, przy trzonie wykrojone i nieco brzuchate. Występują między nimi krótsze blaszeczki, a same blaszki bywają miejscami połączone poprzecznymi łącznikami. U młodych okazów są czysto białe, z wiekiem przybierają nieco bardziej stonowane odcienie (choć pozostają białawe). Ostrza tej samej barwy. Miąższ W kapeluszu miękki, włóknisty, w trzonie zdrewniały. Powierzchnia biaława z szarawym odcieniem; u starszych okazów w dolnej części trzonu mogą pojawiać się delikatne różowawe tony. Zapach podobny do zjełczałej mąki, ale z wyraźną nutą zapachu pluskwiaka (najbardziej wyczuwalną u dojrzałych okazów). Smak lekko gorzki i nieprzyjemny przy dłuższym żuciu. Wysyp zarodników Biały. Cechy mikroskopowe Zarodniki 6–8 × 5–5,5 µm, o kształcie od niemal kulistego lub jajowatego po szeroko eliptyczny, gładkie, z wieloma gutulami i wyraźnym apikulusem. Podstawki 4-zarodnikowe, wydłużone, 45–55 × 6–8 µm, bez sprzążek. Epikutis zbudowany z bardzo kruchych, cienkich strzępek pozbawionych sprzążek.
Występowanie i siedlisko Znane jest występowanie gąski białosrebrzystej głównie w Europie. Poza nią podano tylko jedno miejsce jej występowania na zachodnim wybrzeżu Ameryki Północnej. Jest rzadka, lecz szeroko rozpowszechniona. W Polsce do 2003 r. znane było tylko jedno stanowisko podane przez Stanisława Domańskiego w 2001 r. w Lasach Łochowskich.
Gąski to naziemne grzyby mykoryzowe. Zazwyczaj występuje w lasach położonych na niskich i średnich wysokościach, gdzie sosna zwyczajna (Pinus sylvestris) rośnie w domieszce z kasztanem jadalnym (Castanea sativa), rzadziej dębem ostrolistnym (Quercus ilex) i wrzoścem drzewiastym (Erica arborea), zwykle od późnej jesieni aż do pierwszych przymrozków.
Przypisy
Kategoria:Gąskowate Kategoria:Mykobiota Polski