HAL AMCA (Advanced Medium Combat Aircraft) – projekt indyjskiego wielozadaniowego samolotu myśliwskiego piątej generacji o cechach obniżonej wykrywalności.
Historia Indie w ramach strategii rozwoju kluczowych dziedzin gospodarki, realizują politykę opierania się o potencjał krajowego przemysłu. Nie inaczej jest w przypadku sfery obronności, gdzie indyjskie instytucje naukowo-badawcze i produkcyjne zaangażowane są w rozwój i dostarczanie uzbrojenia i wyposażenia wojskowego na potrzeby Indyjskich Sił Zbrojnych. Z drugiej strony, kompensując niedostatki własnego krajowego przemysłu, Indie uczestniczą w programach zbrojeniowych, będących międzynarodowymi projektami. Przykładem tego typu, dwutorowej strategii, jest program pozyskania wielozadaniowego myśliwca 5. generacjiMichał Gajzler, Myśliwce nowej generacji - projekty amerykańskie, europejskie i indyjskie, „Nowa Technika Wojskowa”, nr 4 (2024), s. 42–48, .
Pierwotnie Indie miały uczestniczyć w programie rozwoju i budowy rosyjskiego samolotu Su-57, licząc na zdobycie doświadczenia i transfer technologii. Doświadczenia zdobyte podczas prac nad samolotem Suchoja, miały zostać wykorzystane w budowie ulepszonej wersji Su-57, wstępnie oznaczonej jako HAL FGFA (Fifth Generation Fighter Aircraft). Plany współpracy ostatecznie nie przyniosły oczekiwanych rezultatów po zakończeniu współpracy z Rosją i wycofaniu się Indii z programu w 2018 roku, tym samym skupiając wysiłki na własnym, indyjskim projekcie.
Projekt opracowania wielozadaniowego samolotu myśliwskiego 5. generacji (AMCA - Advanced Medium Combat Aircraft) siłami rodzimych instytucji zapoczątkowano w 2008 roku. W 2010 roku Indyjskie Siły Powietrzne nakreśliły wymagania stawiane przed nową konstrukcją. Prace prowadzone są przez wchodzącą w skład DRDO (Defence Research and Development Organisation) agencję ADA (Aeronautical Development Agency) we współpracy z Hindustan Aeronautics Limited. W 2013 roku, w trakcie lotniczych pokazów i wystawy Aero India, zaprezentowano model AMCA w skali 1:8. Przyjętą konfigurację płatowca zamrożono w 2015 roku. W 2017 roku formalnie rozpoczęto prace projektowe, które ukończono w 2022 roku. Pod koniec 2023 roku dokonano przeglądu całego projektu, zakończonego pozytywnym rezultatem. 7 marca 2024 roku Rządowa Komisja ds. Bezpieczeństwa zatwierdziła prowadzenie dalszych prac, zapewniając finansowanie prac projektowych, rozwojowych oraz programu badań w locie mających na celu certyfikacje samolotu.
Plany zakładają budowę pięciu maszyn prototypowych. Oblot maszyny planowany jest wstępnie na 2028 rok. Pierwsze seryjne samoloty miałyby zacząć trafiać do jednostek liniowych w 2035 roku. Uzyskanie gotowości operacyjnej planowane jest na 2040 rok. Indyjskie wojska lotnicze zainteresowane są pozyskaniem od 126 do ponad 200 maszyn. Umożliwiłoby to wyposażenie siedmiu dywizjonów.
Konstrukcja AMCA ma być górnopłatem z trapezowym skrzydłem, wykonanym w technologii obniżającej skuteczną powierzchnię odbicia radiolokacyjnego, z szerokim wykorzystaniem materiałów kompozytowych. Zastosowane zostanie podwójne usterzenie pionowe. Do napędu pierwszej wersji maszyny, oznaczonej jako Mk 2 (Transza 2) wykorzystane zostaną dwa amerykańskie silniki turboodrzutowe dwuprzepływowe General Electric F414-GE-INS6 o ciągu 97,9 kN. Indie pracują nad opracowaniem własnej jednostki napędowej, o ciągu 111,2 kN, wyposażonej w system sterowania wektorem ciągu. Za projekt odpowiedzialny jest indyjski DRDO Gas Turbine Research Establishment (DRDO), który poszukiwał do współpracy zagranicznego partnera. 22 sierpnia 2025 roku, Indie i Francja podpisały umowę o współpracy przy opracowaniu nowej jednostki napędowej o ciągu rzędu 110 - 120 kN. Ze strony francuskiej za projekt odpowiedzialna będzie firma Safran a ze strony indyjskiej DRDO. Nowy silnik ma się znaleźć na pokładzie drugiej wersji samolotu oznaczonej jako Mk 2 (Transza 2). Udziałem w projekcie zainteresowane były również brytyjski Rolls-Royce i amerykański GE AerospaceMarek Niechciał, Francuskie silniki dla indyjskiego myśliwca 5 generacji, „Lotnictwo Aviation International”, nr 9 (2025), s. 4, . W Indiach ma zostać zaprojektowany i wybudowany radar z anteną z aktywnym skanowaniem fazowym (AESA), również awionika i systemy elektroniczne w znacznej mierze mają pochodzić od krajowych producentów.
Uzbrojenie Uzbrojenie samolotu ma być przenoszone zarówno na zewnętrznych węzłach uzbrojenia jak i w wewnętrznych komorach. Maksymalna masa przenoszonego uzbrojenia na czternastu, zewnętrznych węzłach uzbrojenia ma wynosić 6500 kg. W wewnętrznych komorach maszyna będzie w stanie przenieść 1500 kg uzbrojenia. Uzbrojenie strzelecki będzie stanowiło 23 mm działkoZielone światło dla myśliwca AMCA, „Lotnictwo”, nr 4 (2024), s. 5, .
Przypisy
AMCA Kategoria:Indyjskie samoloty stealth Kategoria:Indyjskie samoloty myśliwskie Kategoria:Myśliwce wielozadaniowe Kategoria:Samoloty myśliwskie V generacji