thumb|220px|Geoffrey Chaucer jako pielgrzym. Z rękopisu Opowieści kanterberyjskich Opowieści kanterberyjskie, Opowieści kantuaryjskie () – zbiór opowiadań z XIV w. autorstwa Geoffreya Chaucera, historie opowiadane przez grupę pielgrzymów, zmierzających z Southwark do grobu Thomasa Becketa w Canterbury. Opowieści te zostały napisane w języku średnioangielskim.
Tekst i jego układ Tekst jest nie tylko zabytkiem literatury, ale stanowi cenne źródło informacji dla językoznawców oraz historyków zainteresowanych myślą i postawami społecznymi w końcu XIV wieku.
Dzieło Chaucera jest bardzo wyrafinowane pod względem formalnym. Poeta wykorzystuje rymowany parzyście dziesięciozgłoskowiec i różnego rodzaju zwrotki, w tym strofę królewskąJoseph Berg Esenwein, Mary Eleanor Roberts, The art of versification. Revised edition, Springfield 1921, s. 111..
Opowieści kanterberyjskie są zbudowane na zasadzie opowieści ramowej z jednym narratorem głównym i wieloma innymi narratorami, analogicznie do Dekamerona Giovanniego Boccaccia. Najważniejsze przedstawione historie to: Opowieść rycerza Opowieść młynarza Opowieść włodarza Opowieść damy z Bath Opowieść kwestarza Opowieść kucharza Opowieść giermka Opowieść woźnego Opowieść ziemianina Opowieść przekupnia relikwii Opowieść księdza z orszaku przeoryszy Opowieść szafarza Opowieść sługi kanonika
Dzieło było zamierzone na o wiele większą skalę (120 opowiadań), jednak poeta nie doprowadził go do końca.
Polskie tłumaczenia Opowieści kanterberyjskie (w wyborze, głównie powiastki z gatunku fabliaux) na język polski przełożyła Helena Pręczkowska. Tłumaczenie to ukazało się w 1963 roku w Wydawnictwie Ossolineum. Opowieść rycerza przetłumaczył Przemysław MroczkowskiGeoffrey Chaucer, Opowieść rycerza. Przełożył i przypisami oraz posłowiem opatrzył Przemysław Mroczkowski, Kraków 1988., tłumaczenie to wydało Wydawnictwo Literackie w serii dawnej literatury angielskiej. Jako pierwszy fragmenty prologu głównego przetłumaczył Jan KasprowiczPrzekład znalazł się w antologii Poeci angielscy. Wybór poezyi, Lwów 1907.. W 2021 roku nakładem Biblioteki Śląskiej ukazało się tłumaczenie Jarka Zawadzkiego; zdaniem wydawcy będzie to „pierwszy kompletny przekład arcydzieła średniowiecznej poezji narracyjnej”, zaś w pracach nad przekładem „uczestniczył Zespół Konsultacyjny złożony ze znawców literatury i kultury dawnej – anglistów, mediewistów i komparatystów”.
Tłumaczenie tytułu jako Opowieści kantuaryjskie pojawiało się wcześniej, przed przekładem Pręczkowskiej, i jest wynikiem adaptacji łacińskiej nazwy angielskiego miasta Canterbury jako Kantuarya.
Aluzją do początku Opowieści kanterberyjskich jest pierwsza linijka Ziemi jałowej T.S. Eliota.
Film W 1972 powstał film w reżyserii Piera Paolo Pasoliniego, który otrzymał Złotego Niedźwiedzia.
Zobacz też 100 najlepszych książek Norweskiego Klubu Książki
Przypisy
Linki zewnętrzne oryginał angielski z przypisami (format *.zip) XV-wieczne oryginalne wydania Opowieści kanterberyjskich ze zbiorów British Library tekst Opowieści kanterberyjskich w języku średnio- i współczesnym angielskim
Kategoria:Utwory poetyckie Geoffreya Chaucera Kategoria:Angielskie zbiory opowiadań Kategoria:Angielska literatura średniowieczna Kategoria:Utwory literackie, których akcja toczy się w średniowieczu Kategoria:Angielskie nieukończone utwory literackie Kategoria:Utwory literackie z XIV wieku