thumb|240px|Banner repertuarowy z nazwiskiem Pettiforda w nowojorskim klubie Three Deuces, 1948 Oscar Pettiford, ps. „OP” (ur. 30 września 1922 w Okmulgee, zm. 8 września 1960 w Kopenhadze) – amerykański muzyk, kontrabasista i wiolonczelista jazzowy. Był pionierem stylu bebop i instrumentalnym następcą Jimmy’ego Blantona. Wraz z Charlesem Mingusem i Rayem Brownem należał do trójki najwybitniejszym basistów lat 1945–1960Joachim-Ernst Berendt, Od raga do rocka, wyd. PWM, 1979, s. 344, 344.
Życiorys Urodził się rezerwacie indiańskim w Oklahomie. Jego ojciec, Harry „Doc”, w połowie był Czirokezem, a w połowie Afroamerykaninem. Natomiast matka, nauczycielka muzyki, pochodziła z plemienia Czoktawów. Wielodzietna rodzina, zanim osiadła w Minneapolis, przez pewien czas prowadziła jako zespół muzyczny wędrowny tryb życia. „OP”, jak był nazywany, od dzieciństwa wykazywał talent muzyczny. Mając dziesięć lat tańczył i śpiewał w zespole rodzinnymColin Larkin, The Encyclopedia of Popular Music, wyd. Oxford University Press, 2006, . Jako dwunastolatek zaczął grać na fortepianie. Dwa lata później zamienił dotychczasowy instrument na kontrabas. Mimo że słynny kontrabasista Milt Hinton był pod wrażeniem jego nowatorskiego sposobu gry, w 1941 odstawił instrument i podjął stałą pracę, uważając że z muzyki się nie utrzyma. Kiedy po pięciu miesiącach spotkali się ponownie, Hinton zdołał go przekonać do powrotu do grania.
W 1942 rozpoczął karierę zawodowego muzyka jazzowego w zespole saksofonisty Charlie’ego Barneta. W roku następnym zwrócił na siebie uwagę słuchaczy dzięki uczestnictwu w słynnej sesji nagraniowej Colemana Hawkinsa The Man I Love. W tym czasie nagrywał również z pianistą Earlem Hinesem i saksofonistą Benem Websterem.
Na początku lat 40. w nowojorskim klubie Minton’s Playhouse odbywały się jam sessions, w których grał obok m.in. trębaczy Dizzy’ego Gillespiego i Roya Eldridga, pianisty Theloniousa Monka oraz perkusistów Kenny’ego Clarke’a i Maxa Roacha. Pianista Billy Taylor, wspominając występ młodego kontrabasisty, powiedział: „’OP’ miał siłę i zdolności rytmiczne, żeby robić rzeczy na tym samym poziomie, co Dizzy Gillespie i Charlie Parker”. Uczestniczący w mintonowskich sesjach muzycy stworzyli nowy styl w jazzie, nazwany później „bebopem”. W 1943 wraz z Gillespiem prowadził zespół grający już nową muzykę. W 1945 wyjechał z Hawkinsem na krótko do Kalifornii. Efektem tej podróży był udział w filmie kryminalnym The Crimson Canary. Pojawili się na ekranie w jednym utworze, należącym do jazzowej ścieżki dźwiękowej obrazu. Jeszcze w 1945 po powrocie na Wschodnie Wybrzeże dołączył do orkiestry Duke’a Ellingtona, z którą pracował do 1948. Kolejny rok spędził w big-bandzie Woody’ego Hermana. Wtedy to podczas rehabilitacji po złamaniu ręki, noszonej jeszcze na temblaku, nie mogąc grać na kontrabasie, występował z wiolonczelą. Był pierwszym znaczącym solistą jazzowym grającym na tym instrumencie. „To niesamowite, ale na wiolonczeli uzyskał takie samo brzmienie, jak na basie – orzekł kontrabasista Christian McBride – tylko nieskazitelne, czyste nuty”.
W następnym dziesięcioleciu prowadził głównie własne zespoły. Właśnie wtedy przypadkowo odkrył młodego, wybitnie utalentowanego saksofonistę i skromnego nauczyciela muzyki z Florydy – Juliana Adderleya (późniejszego „Cannonballa”). Podczas koncertu w nowojorskim klubie Café Bohemia jeden z muzyków przekonał go, żeby pozwolił młodemu instrumentaliście wyjść na scenę i odegrać solo, co Adderley zrobił w sposób imponujący. Ponadto w latach 50. dużo nagrywał przede wszystkim jako sideman.
W 1958 wyjechał do Europy na tournée z The Carnegie Hall Jazz Band. Stary Kontynent tak mu się spodobał, że osiadł na stałe w Kopenhadze. Pracował i nagrywał zarówno z muzykami europejskimi, jak i amerykańskimi mieszkającymi w Europie. Byli to m.in. Hans Koller, Attila Zoller, Duško Gojković oraz Stan Getz, Bud Powell, Kenny Clarke i Lucky Thompson.
Zmarł w Kopenhadze w wieku 37 lat. Śmierć nastąpiła wskutek obrażeń doznanych w wypadku samochodowym.
Dokonania Najpopularniejsze utwory Tricotism, Laverne Walk, Bohemia after Dark, Swingin’ till the Girls Come Home, Chance it
Dyskografia Jako lider 1953 The New Oscar Pettiford Sextet (Debut) 1954 Oscar Pettiford Sextet (Vogue) Oscar Pettiford (Bethlehem) Basically Duke (Bethlehem) 1955 Another One (Bethlehem) 1956 Oscar Pettiford Volume 2 The Oscar Pettiford Orchestra in Hi-Fi (ABC/Paramount) 1957 The Oscar Pettiford Orchestra in Hi-Fi Volume Two (ABC/Paramount) Winner’s Circle (Bethlehem) 1960 Oscar Pettiford – First Bass (JRC Records) 1986 Discoveries 1952–1957 (Savoy) 2013 Oscar Pettiford – Lost Tapes – Germany 1958/1959 (Jazzhaus) Jako sideman 1944 Coleman Hawkins – Rainbow Mist (Delmark) Earl Hines Trio/Ned Jaffe – Fats Waller Memorial 1953 Miles Davis The Young Man with a Horn (Blue Note) 1955 Miles Davis – The Musings of Miles (Prestige) Thelonious Monk Plays Duke Ellington (Riverside) Clark Terry (EmArcy Records) 1956 Urbie Green – East Coast Series Vol. 6 (Bethlehem) Miles Davis Volume 1/Miles Davis Volume 2 (Blue Note) The Unique Thelonious Monk (Riverside) Thelonious Monk – Brilliant Corners (Riverside) Milt Jackson – Ballads & Blues (Atlantic) 1957 Kenny Dorham – Jazz Contrasts (OJC) Coleman Hawkins – The Hawk Flies High (Riverside) 1958 Sonny Rollins – Freedom Suite (Riverside) 1984 Duke Ellington & Billy Strayhorn – Great Times! (Riverside) 2006 Duke Ellington – Carnegie Hall Concerts December 1947 (Prestige) – 2 CD 2007 Duke Ellington – Carnegie Hall Concerts December 1946 (Prestige) – 2 CD Duke Ellington and His Orchestra 1949–1950 (Classics France) 1992 Woody Herman – Keeper of the Flame – The Complete Capitol Recordings of the Four Brothers Band (Capitol Jazz)
Przypisy
Bibliografia Oscar Pettiford, allmusic.com Joachim-Ernst Berendt, Od raga do rocka, wyd. PWM, 1979 Oscar Pettiford – Bass Beyond Bop, npr.org
Linki zewnętrzne Dyskografia Oscara Pettiforda, discogs.com
Kategoria:Amerykańscy bandliderzy jazzowi Kategoria:Amerykańscy kontrabasiści jazzowi Kategoria:Amerykańscy muzycy bebopowi Kategoria:Amerykańscy wiolonczeliści Kategoria:Urodzeni w 1922 Kategoria:Zmarli w 1960