thumb|Klasztor Kamedułów na Bielanach thumb|Winnica na Srebrnej Górze. thumb|Wodociągi MiejskieZakład Uzdatniania Wody Bielany (1899 proj. Roman Kajetan Ingarden)Kraków, ul. Księcia Józefa 299. Bielany – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy VII Zwierzyniec. Dawna wieś na lewym brzegu Wisły, na południowo-zachodnim skraju Lasku Wolskiego. Przyłączona do Krakowa w 1941 r. jako XXXII dzielnica katastralna. Od północy graniczy z Wolą Justowską, od wschodu z Przegorzałami, zaś od zachodu z leżącym poza Krakowem Kryspinowem. Południową granicą jest Wisła.
Historia 40–10 tys. lat p.n.e. – osadnictwo z oryniackiego okresu górnego paleolitu. XII w. – wzmianki o wsi Bielany należącej do Piotra Włostowica i jego zięcia Jaksy Gryfity. 1595 – wieś położona w powiecie proszowickim województwa krakowskiego była własnością kasztelana małogoskiego Sebastiana LubomirskiegoWojewództwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 108.. 1603–42 – budowa klasztoru kamedułów na Srebrnej Górze według projektu Andrei Spezzy i Giovanniego Seccatoriego. Fundatorem był marszałek wielki koronny Mikołaj Wolski. 1605–1609 – stworzenie w ogrodach klasztornych eremów. 1655 – zniszczenie klasztoru w czasie najazdu szwedzkiego. 1812 – odbudowa klasztoru 1901 – budowa wodociągów krakowskich, które otwarto 14 lutego 1901 roku. Pompy tłoczyły wodę pod ciśnieniem 6,3 atmosfer do zbiornika zbudowanego na Zwierzyńcu pod kopcem Tadeusza Kościuszki. Ze zbiornika położonego 49 m wyżej od Rynku i 28 m wyżej od Wawelu woda spływała do miasta rurą o średnicy 70 cm, która rozgałęziała się w sieć wodociągową o długości 66 kilometrów. Ustawa wodociągowa stanowiła, że od opłaty zwalnia się ilość wody na użytek domowy w wymiarze 50 litrów na głowę mieszkańca na dobę. Ustawa nakazywała też, aby połączenie domów z miejskim wodociągiem następowało najpóźniej w ciągu trzech lat od uruchomienia wodociągu na danej ulicy. Początkowo w osiemdziesięciotysięcznym Krakowie na jednego mieszkańca przypadał jeden litr wody wodociągowej na dobę. W związku z otwarciem wodociągów, prezydent Krakowa Józef Friedlein wystosował na ręce ochmistrza dworu cesarskiego w Wiedniu depeszę: W imieniu wiernopoddańczej gminy stołecznego królewskiego miasta Krakowa pozwalam sobie przedłożyć najuniżeńszą prośbę o łaskawe podanie do wiadomości Jego Cesarskiej i Królewskiej Apostolskiej Mości, że tutejszy wodociąg imienia Franciszka Józefa w dniu dzisiejszym uroczyście poświęcony i do ogólnego użytku oddany został.Marek Żukow-Karczewski, Wokół „leówki”, „smoka” i wodociągów, „Echo Krakowa” magazyn „Czas przeszły i przyszły”, 31 III – 1,2 IV 1989 r., nr 64 (12873).
Zabytki Klasztor Kamedułów – wczesnobarokowy klasztor oo. kamedułów i kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny Bateria Srebrna Góra Twierdzy Kraków Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji – Zakład Uzdatniania Wody Bielany.
Obiekty i instytucje Kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy Szkoła Podstawowa nr 48 im. Szarych Szeregów Stacja Doświadczalna Hodowli Owiec i Kóz Uniwersytetu Rolniczego Rezerwat przyrody Bielańskie Skałki
Sport
Zobacz też Srebrna Góra Ogród zoologiczny Wzgórze Pustelnik
Przypisy
Bibliografia
Atlas Miasta Krakowa, Instytut Geografii UJ, Urząd Miasta Krakowa, PPWK, 1988,
Kategoria:Dzielnica VII Zwierzyniec Kategoria:Wsie Lubomirskich herbu Szreniawa bez Krzyża Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo krakowskie) Kategoria:Dzielnice Krakowa do 1954 roku