Žemaitis, poprzednio MPK-44 i Komsomolec Łatwii – radziecka, następnie litewska korweta zwalczania okrętów podwodnych projektu 1124 (typu Albatros, oznaczenie NATO Grisha III), z przełomu XX i XXI wieku. Do służby we Flocie Bałtyckiej Marynarki ZSRR weszła w 1980 roku pod oznaczeniem MPK-44, następnie od 1983 do 1992 roku nosiła nazwę „Komsomolec Łatwii”. Od 1993 roku okręt służył w Litewskiej Marynarce Wojennej pod nazwą „Žemaitis”, z numerem burtowym F 11. Został wycofany ze służby w 2008 roku.

Budowa Okręt został zbudowany jako MPK-44 dla Marynarki Wojennej ZSRR. Należał do długiej serii radzieckich korwet, klasyfikowanych oryginalnie jako małe okręty przeciwpodwodne (MPK) projektu 1124 (typu Albatros, w kodzie NATO: Grisha). MPK-44 zbudowany był jako okręt późnej serii podstawowego projektu 1124, natomiast w publikacjach zachodnich określany jest jako typ Grisha III i mylnie uważany za projekt 1124M.

Stępkę pod budowę MPK-44 położono 18 lipca 1977 roku. Budowany był w stoczni Leninskaja Kuznia w Kijowie pod numerem budowy 104. Okręt został wciągnięty na listę marynarki 19 lutego 1980 roku, a wodowany 29 marca 1980 roku. Przeszedł następnie drogami śródlądowymi do Leningradu w celu przeprowadzenia prób odbiorczych. Został przejęty przez marynarkę 25 października 1980 roku.

Opis

Wyporność standardowa okrętów proj. 1124 wynosiła 830 ton, a pełna 990 ton, a według innych danych odpowiednio 954 i 1070 tonWyporność 830/990 ton według , 954/1070 ton według .. Długość wynosiła 71,1 m, szerokość 10,15 m, a zanurzenie średnie 3,52 m. W zakresie załogi istnieją znaczne rozbieżności w publikacjach (48 w tym 5 oficerów, 70, lub 83 w tym 9 oficerów)Załoga: 83, w tym 9 oficerów według , 70 według , 48 w tym 5 oficerów według .

Główne uzbrojenie artyleryjskie stanowiły dwie automatyczne armaty uniwersalne kalibru 57 mm w dwudziałowej wieży systemu AK-725 na rufie. Okręt należał do późnej serii projektu 1124, uzbrojonej dodatkowo w zestaw artyleryjski obrony bezpośredniej AK-630M w postaci sześciolufowego działka rotacyjnego kalibru 30 mm na nadbudówce rufowej. Ogniem artylerii kierował radar artyleryjski MR-123 Wympieł. Uzbrojenie rakietowe stanowiła dwuprowadnicowa chowana wyrzutnia ZIF-122 rakiet przeciwlotniczych bliskiego zasięgu systemu Osa-M, z zapasem 20 pocisków 9M-33. Do naprowadzenia pocisków służył radar 4R-33.

Do zwalczania okrętów podwodnych, będącego głównym przeznaczeniem okrętów, służyły cztery wyrzutnie torped kalibru 533 mm w dwóch podwójnych aparatach DTA-53-1124, z czterema torpedami 53-65K lub SET-65. Drugim elementem uzbrojenia zop były dwie dwunastoprowadnicowe wyrzutnie RBU-6000 z zapasem 96 rakietowych bomb głębinowych RGB-60, umieszczone na dziobie na dolnym piętrze nadbudówki. Uzupełniały je dwie zrzutnie dla klasycznych 12 bomb głębinowych BB-1 lub BPS na rufie. Zamiast bomb okręt mógł zabrać 18 min morskich. W 1997 roku zdemontowano wyrzutnie torped.

Wyposażenie radiolokacyjne, oprócz systemów kierowania ogniem, stanowiła stacja radiolokacyjna dozoru ogólnego MR-302 Rubka. Ponadto okręt miał radar nawigacyjny Don-2. Do wykrywania okrętów podwodnych służyła stacja hydrolokacyjna MG-322 Argun′z anteną podkilową i MG-339 Szelon′ z anteną opuszczaną. Okręt miał też wyposażenie walki radioelektronicznej w postaci stacji rozpoznawczej Bizan′-4B i dwóch szesnastoprowadnicowych wyrzutni celów pozornych PK-16.

Siłownia okrętowa w układzie CODAG składała się z dwóch marszowych silników wysokoprężnych M-507A1 o mocy łącznej 20 000 KM oraz turbiny gazowej mocy szczytowej DJe-59 o mocy 18 000 KM,, napędzających trzy śruby o stałym skoku. Napęd pozwalał na osiągnięcie prędkości maksymalnej 35 węzłów oraz zasięgu 2700 mil morskich przy prędkości ekonomicznej 14 w. Źródła zachodnie z końca lat 90. podawały prędkość maksymalną 30 węzłów.

Służba Okręt został wcielony do służby we Flocie Bałtyckiej ZSRR 6 listopada 1980 roku pod oznaczeniem MPK-44. W 1984 roku zdobył nagrodę dowódcy marynarki wojennej za stopień wyszkolenia w zwalczaniu okrętów podwodnych. 30 września 1983 roku okręt otrzymał nazwę: „Komsomolec Łatwii” (Komsomolec Łotwy, ).

Po rozpadzie ZSRR w grudniu 1991 roku okręt został przejęty przez marynarkę Rosji, formalnie podnosząc banderę rosyjską 26 lipca 1992 roku. 15 lutego 1992 roku komunistyczną nazwę zamieniono mu ponownie na oznaczenie MPK-44. Nosił wówczas numer burtowy 213. W drodze porozumienia został jednak następnie 16 listopada 1992 roku wyłączony ze składu Floty Bałtyckiej i przekazany Litwie. Formalnie został skreślony z listy floty rosyjskiej 28 kwietnia 1993 roku i załogę rozformowano 1 czerwca 1993 roku.

Okręt został wcielony do Litewskiej Marynarki Wojennej 28 kwietnia 1993 rokuWedług , został wcielony 6 listopada 1992 roku.. Otrzymał nazwę „Žemaitis” (Żmudzin), z numerem burtowym F 11. Wraz z bliźniaczym „Aukštaitis”, były one jedynymi okrętami litewskimi o większej wartości bojowej. Brał udział w manewrach międzynarodowych, przede wszystkim największych cyklicznych czerwcowych manewrach państw NATO na Bałtyku BALTOPS (w tym w latach: 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2001, 2002). Został wycofany ze służby w 2008 roku.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Korwety Kategoria:Litewskie okręty