Reakcja Balza-Schiemanna, reakcja Schiemanna – reakcja chemiczna polegająca na przekształceniu pierwszorzędowej aminy aromatycznej we fluorek arylowy poprzez termiczny rozkład tetrafluoroboranu diazoniowego. Może być wykorzystana np. do otrzymywania fluorobenzenu i jego pochodnych, w tym kwasu 4-fluorobenzoesowego.
Reakcja jest podobna do reakcji Sandmeyera, która przekształca sole diazoniowe w inne halogenki arylowe (ArCl, ArBr). W przeciwieństwie jednak do reakcji Sandmeyera, która obejmuje katalizator miedziowy i rodniki pośrednie, rozkład termiczny tetrafluoroboranu diazoniowego przebiega bez udziału katalizatora, a jednym z proponowanych mechanizmów jest powstawanie bardzo nietrwałych kationów arylowych (), które przechwytują jon fluorkowy z anionu tetrafluoroboranowego , prowadząc do powstania fluorku arylowego (ArF), trifluorku boru i azotu.
Nazwa reakcji pochodzi od niemieckich chemików Günthera Balza i Günthera Schiemanna, którzy opisali ją w 1927 roku.
Zastosowanie Typowa reakcja Balza-Schiemanna wykorzystuje i polega na wyodrębnieniu soli diazoniowej. Oba etapy reakcji można modyfikować. Zamiast tetrafluoroboranów możliwe jest zastosowanie innych przeciwjonów, takich jak heksafluorofosforany () i heksafluoroantymoniany (), z lepszą wydajnością w przypadku niektórych substratów. Reakcję diazowania można przeprowadzić za pomocą soli nitrozoniowych, takich jak , bez wyodrębniania związku pośredniego diazoniowego.
Z praktycznego punktu widzenia typowa reakcja Balza-Schiemanna wymaga zastosowania stosunkowo drogiego kwasu tetrafluoroborowego jako źródła fluoru. Alternatywne metody pozwalają na utworzenie soli fluorkowej związku diazoniowego, a diazowanie prowadzi się roztworem azotynu sodu w ciekłym fluorowodorze:
Przypisy
Balza-Schiemanna, reakcja