Łukasz Sakowski (ur. 24 września 1993 w Poznaniu) – polski biolog, dziennikarz i bloger popularnonaukowy, autor blogu „To Tylko Teoria”, twórca plebiscytu „Biologiczna Bzdura Roku”.
Życiorys Pochodzi z Poznania, gdzie ukończył biologię na Uniwersytecie Przyrodniczym. Od 2014 prowadzi popularnonaukowego blogu „To Tylko Teoria”, w ramach którego od 2016 prowadzi plebiscyt „Biologiczna Bzdura Roku”. Blog łącznie ma około 290 tys. obserwujących na Facebooku, Instagramie i w serwisie X (stan na październik 2024).
Publikuje na łamach takich czasopism, jak: „Tygodnik Powszechny” (od 2018) i „Rzeczpospolita” (od 2023), a w przeszłości także: „Newsweek” (w 2018), „Wprost” (2020–2024). Pisze dla portali: „Holistic News” (od 2024) i „Nowa Konfederacja” (od 2024), a w przeszłości także dla: „OKO.press” (2017–2020), „Klub Jagielloński” (w 2023), „Energetyka24” (2022–2023). Jest twórcą scenariuszy programów popularnonaukowych dla kanałów: „Nauka. To lubię” czy „Kanał Zero”. Publikowane przez niego artykuły poruszają tematykę psychologii, biologii oraz socjologii.
Jest współzałożycielem polskiego Marszu dla Nauki. Jest autorem książki „Bioksiążka. Biologia dla niewtajemniczonych”, dotyczącej biologii, medycyny i zdrowia oraz książki „Jałowe łono Europy”, poświęconej spadającej dzietności Europy i starzeniu społeczeństwa.
W 2025 roku został wyróżniony w Konkursie Dziennikarskim Wielkopolskiego i Lubuskiego Oddziału Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w kategorii Nagroda im. Wojciecha Dolaty za artykuły „Prawda o płci i transseksualizmie. Łukasz Sakowski: moja historia” oraz „Trzecia płeć nie istnieje. Nie jest nią hermafrodytyzm”.
Życie prywatne Mieszka w Poznaniu. Deklaruje się jako osoba homoseksualna. W młodości w wyniku zmanipulowania przez osobę trzecią, podjął się próby tranzycji płciowej, następnie zaś detranzycji.
Kontrowersje W 2020 Łukasz Sakowski opublikował kilka wpisów na temat płci, które zostały określone jako transfobiczne. 19 maja 2022 Rada Upowszechniania Nauki przy Polskiej Akademii Nauk wystosowała oświadczenie krytykujące wykorzystywanie przez Sakowskiego języka naukowego w celu propagowania transfobii. W kwietniu 2023 poglądy Łukasza Sakowskiego na temat osób transpłciowych skrytykowali Marcelina Jeziorko i Michał Kiełbiński na łamach magazynu Kontakt. Magazyn opublikował później również odpowiedź Sakowskiego na ich artykuł. Stanowiska krytyczne wobec Łukasza Sakowskiego opublikowały wówczas stowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza i fundacja Trans-Fuzja.
Spotkanie z Łukaszem Sakowskim zaplanowane na grudzień 2023 w ramach Śląskiego Festiwalu Nauki w Katowicach zostało odwołane z powodu krytycznego stosunku blogera do tranzycji osób niepełnoletnich. Dwa lata później, w 2025 roku, rektor Uniwersytetu Śląskiego i główny organizator Festiwalu, Ryszard Koziołek, w eseju opublikowanym w czasopiśmie Teksty Drugie, nazwał usunięcie Sakowskiego z wydarzenia „porażką, jaką poniósł uniwersytet w próbie utrzymania bezwarunkowej rozmowy o wiedzy”. W sierpniu 2024 Łukasz Sakowski wystąpił w programie TVP Info Kontrapunkt, gdzie obok Magdaleny Grzyb zabrał głos na temat osób transpłciowych w sporcie, argumentując, że biologiczni mężczyźni niezależnie od tożsamości i zażywanych leków hormonalnych mają liczne przewagi w kondycji fizycznej nad kobietami, przez co taka konkurencja jest nieuczciwa – jego wypowiedź była powodem złożenia skarg do KRRiTV i spotkała się z krytyką minister Katarzyny Kotuli. Medioznawca z Uniwersytetu Łódzkiego, Krzysztof Grzegorzewski, ocenił, że interwencja minister Katarzyny Kotuli była bezprawna.
W roku 2023 Łukasz Sakowski wygrał proces sądowy z propagatorem pseudonauki Jerzym Ziębą w Sądzie Okręgowym w Poznaniu , a w roku 2025 wygrał ponownie i prawomocnie w Sądzie Apelacyjnym w Poznaniu.
Biologiczna Bzdura Roku Plebiscyt ma na celu popularyzację wiedzy naukowej, racjonalnego myślenia i weryfikowania informacji. Do plebiscytu każdego roku zgłaszane są wypowiedzi, które są niezgodne z aktualną w danym momencie wiedzą naukową. Wypowiedzi te głównie dotyczą dziedzin takich jak: chemia, biologia biofizyka, medycyna, psychologia, rolnictwo czy żywienie. Laureata, od 2016 w internetowym głosowaniu wybierają Internauci. Wyróżnieniem za I lokatę w konkursie jest wirtualna statuetka Alternatywnej Zięby, która symbolizuje zaklinanie faktów i pseudonaukę.
Laureaci 2016: Fronda.pl – za stwierdzenie, iż znak krzyża zabija zarazki 2017: Dorota Czajkowska-Majewska – za stwierdzenie, iż szczepionki powodują przemianę ludzi w niewolników i cyborgi 2018: Jerzy Zięba – za wskazanie, iż przechodzenie odry czyni dzieci zdrowszymi 2019: Ewa Kopacz – za wypowiedź na temat rzucania przez ludzi kamieniami w dinozaury 2020: Kaja Godek – za stwierdzenie, iż nie istnieje coś takiego jak orientacja seksualna 2021: Anna Maria Żukowska – za stwierdzenie, iż zdarzają się biologiczni mężczyźni rodzący dzieci 2022: Jarosław Kaczyński – za stwierdzenie, że mężczyźni potrzebują 20 lat spożywania alkoholu by popaść w alkoholizm, a kobiety – 2 lat 2023: Jaś Kapela – za stwierdzenie, iż koty, które nie jedzą mięsa, są zdrowsze 2024: IKEA Polska – za stwierdzenie, że określenie „Dwie płcie” jest niezgodne z obecną wiedzą naukową 2025: Grzegorz Braun – za stwierdzenie, że nie było żadnej pandemii COVID-19
Książki Bioksiążka: biologia dla niewtajemniczonych, Gliwice: Editio, 2021, . Jałowe Łono Europy, Nowa Konfederacja, 2024, .
Przypisy
Kategoria:Polscy biolodzy XXI wieku Kategoria:Dziennikarze związani z Poznaniem Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu Kategoria:Polscy blogerzy Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy dziennikarze naukowi Kategoria:Urodzeni w 1993 Kategoria:Ludzie urodzeni w Poznaniu