mały|Jury 13. Biennale Grafiki ERROR. Od lewej stoją: Marek Wasilewski, Wojciech Kozłowski, Waldemar Tatarczuk, Mariya Plyatsko, Lidia Głuchowska, Piotr Rypson, Witold Modrzejewski, Marta Anna Raczek-Karcz, Błażej Ostoja Lniski. Międzynarodowe Biennale Grafiki Artystycznej w Poznaniu – cykliczny konkurs artystyczny poświęcony współczesnej grafice artystycznej, organizowany od 1999. Początkowo funkcjonowało jako przegląd prac studenckich, następnie przekształciło się w międzynarodowe wydarzenie artystyczne o poszerzonej formule programowej. Organizatorem biennale jest Wydział Grafiki Artystycznej Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu.

Historia W 1999 z inicjatywy prof. Stefana Ficnera zostało powołane w Poznaniu Biennale Grafiki Studenckiej w Poznaniu. Forma cyklicznego konkursu w swoim założeniu służyła prezentacji postaw graficznych młodego pokolenia, wywodzącego się z różnych uczelni akademickich w Polsce. Każdej kolejnej edycji towarzyszyła wystawa prac graficznych zakwalifikowanych do konkursu, prezentowanych w Galerii Miejskiej Arsenał w Poznaniu oraz katalog dokumentujący wystawę.

W początkowym okresie biennale pełniło ważną funkcję integracyjną środowiska akademickiego, stając się forum wymiany doświadczeń dotyczących kształcenia artystycznego oraz nowych rozwiązań technologicznych i warsztatowych w grafice. Biennale Grafiki Studenckiej od 11. edycji, tj. od 2019, za sprawą nowego kuratora, Macieja Kuraka, zaczęło ewoluować w kierunku przeglądu sztuki związanego z grafiką artystyczną. Pierwsza wprowadzona zmiana wiązała się z dodaniem tytułu do wystawy pokonkursowej. W kolejnych edycjach następowała zmiana składu jury, do którego zapraszani byli już nie tylko nauczyciele akademiccy, ale także ważni krytycy i teoretycy sztuki. Zmiany dotyczyły również aranżacji wystawy pokonkursowej – od 12. edycji do współpracy z kuratorem zapraszany był aranżer. Od 13. edycji pojawił się temat, do którego artyści biorący udział w konkursie realizowali bądź przedstawiali swoje prace artystyczne. Postępował również proces umiędzynarodowienia – 13. edycja dedykowana była artystom z Polski i Ukrainy, a w 14. edycji otwarto formułę konkursu dla artystów z całego świata. Towarzyszył temu proces umożliwiający udział twórców niezwiązanych wyłącznie z uczelniami artystycznymi.

Całość wprowadzanych zmian miała służyć przekształceniu konkursu akademickiego w projekt artystyczny. Wiązało się to ze zmianami strukturalnymi, umożliwiającymi większe ogniskowanie się na zagadnieniach współczesnej rzeczywistości społecznej, ujmowanych w konkretnie zakreślonych tematycznie obszarach podejmowanych w kolejnych edycjach. Biennale zaczęto traktować jako potencjał umożliwiający tworzenie platformy dyskursu odnoszącej się do zagadnień dzisiejszego funkcjonowania społeczeństwa. Łączyło się to z prowadzeniem równoległej dyskusji na temat samej sztuki – wprowadzania nowych sposobów artykulacji oraz włączania w jej obszar wszelkich postaw twórczych, pozwalających kształtować sztukę tak, by lepiej odzwierciedlała istotę współczesnych zjawisk społecznych. Poczynione zmiany miały przyczynić się do sytuowania działań grafiki artystycznej w kooperacji z innymi dziedzinami zaangażowanymi w proces tworzenia krytycznego stosunku do codzienności i bieżących przemian funkcjonowania człowieka i społeczeństwa. Tym samym postawy partycypacji i antycypacji stały się istotnymi elementami współkształtującymi Międzynarodowe Biennale Grafiki Artystycznej. Ważną rolę w całym procesie dokonujących się zmian formuły biennale odgrywa nie tylko stymulowanie wydarzeń mu towarzyszących (warsztatów, wystaw, konferencji), ale także tworzenie współpracy i pola dyskusyjnego związanego z możliwościami, jakie daje twórcze działanie wpisujące się w przekaz medialny (grafika artystyczna) w świecie postdyscyplinarnym i postartystycznym.

Edycje

I–X Biennale Grafiki Studenckiej Pierwsze 10 edycji konkursu skierowane było do osób studenckich uczelni artystycznych w Polsce. Organizatorem wydarzenia była Katedra Grafiki Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu, a jury tworzyli głównie wykładowcy-graficy z polskich uczelni. Program konkursu obejmował przede wszystkim obszar grafiki warsztatowej i eksplorował twórcze możliwości druku.

XI Biennale Grafiki Studenckiej / Bunt XI edycja Biennale przypadła na setną rocznicę działalności poznańskiej grupy Bunt, założonej w 1918. Artyści Buntu poruszali tematy społecznie zaangażowane, krytycznie odnosząc się do współczesnych im realiów i podejmując dyskusję o możliwości tworzenia nowej, lepszej rzeczywistości. Ich twórczość wykraczała poza lokalne sprawy, koncentrując się na treściach utylitarnych i reprezentując nurt awangardowy, dążący do „przebudowy świata”. XI edycja Biennale, podobnie jak wcześniejsze, była organizowana we współpracy z wszystkimi ośrodkami akademickimi o profilu artystycznym w Polsce. Chcąc wykorzystać ten potencjał do tworzenia przestrzeni instytucji artystycznych jako platformy dyskusji związanej ze sztuką i społeczeństwem, konkurs stał się miejscem debaty nad rolą grafiki w kulturze współczesnej oraz nad kształtowaniem jej medialnego języka, zwłaszcza w kontekście metafory i interpretacji.

XII Biennale Grafiki Studenckiej / Przeciwciała Wystawa pokonkursowa, zatytułowana Przeciwciała, nawiązywała – poprzez kontekst pandemii – do terminologii medycznej, lecz w obszarze sztuki i relacji społecznych odnosiła się również do wartości kształtujących zmiany w sposobach myślenia oraz tworzenia kulturowych wzorców. Skupiała się na poszukiwaniu alternatywnych rozwiązań uwidaczniających systemowe błędy oraz możliwości ich korekcji. Prezentowane prace młodych twórców, poprzez swój subwersywny charakter, ukazywały współczesne relacje międzyludzkie, oparte nie na wymianie towarowej, lecz na refleksji nad nietypowym postrzeganiem rzeczywistości. W tym kontekście ujawniany proces reifikacji i alienacji – odpowiedzialny również za urzeczowienie relacji międzyludzkich – akcentował wartości przekraczające następstwa stymulowane przez system oparty na gromadzeniu kapitału.

XIII Biennale Grafiki / Error Tematem XIII Biennale Grafiki, które odbyło się wiosną 2023 w Poznaniu, był „Error” – zagadnienie, które w odniesieniu do sztuki krytykuje dotychczasową rzeczywistość jako wadliwą i niedoskonałą, odpowiedzialną za generowanie zjawisk negatywnych, proponując jednocześnie ich ulepszenia oraz przekształcenia w obrębie kultury i społeczeństwa. „Error” rozumiany jest w tym kontekście jako impuls do podjęcia zaangażowanego aktywizmu, umożliwiającego stymulowanie alternatywnych zmian.

14. Biennale Grafiki Artystycznej / Import/Export Pierwsza edycja o charakterze międzynarodowym. Tematem „IMPORT/EXPORT” odnosił się do zagadnień geografii gospodarczej i kulturowej, uwidaczniających hierarchiczne zależności między krajami centrum a peryferiami oraz półperyferiami. Punktem wyjścia była refleksja nad procesami takimi jak samokolonizacja, dążenie do naśladowania wzorców wyznaczanych przez centrum oraz budowanie alternatywnych, uniwersalnych wartości poprzez uwzględnienie lokalnej specyfiki historycznej i geograficznej. Tytułowe „import” i „export” dotyczyły wymiany zjawisk kulturotwórczych w sztuce współczesnej.

Zdobywcy Grand Prix

I Biennale Grafiki Studenckiej (1999) – Marianna Sztyma z ASP w Poznaniu II Biennale Grafiki Studenckiej (2001) – Agata Dworzak z Wydziału Sztuk Pięknych UMK w Toruniu III Biennale Grafiki Studenckiej (2003) – Małgorzata Gurowska z ASP w Warszawie IV Biennale Grafiki Studenckiej (2005) – Anna Marszał z ASP we Wrocławiu V Biennale Grafiki Studenckiej (2007) – Agata Jakubowska z ASP w Łodzi VI Biennale Grafiki Studenckiej (2009) – Marta Pogorzelec z ASP w Katowicach VII Biennale Grafiki Studenckiej (2011) – Monika Grubizna z UMK w Toruniu VIII Biennale Grafiki Studenckiej (2013) – Zuzanna Janisiewicz z ASP w Warszawie IX Biennale Grafiki Studenckiej (2015) – Marlena Biczak z ASP w Krakowie X Biennale Grafiki Studenckiej (2017) – Malwina Mosiejczuk z UAP w Poznaniu XI Biennale Grafiki Studenckiej / Bunt (2019) – Olga Mularczyk z UAP w Poznaniu XII Biennale Grafiki Studenckiej / Przeciwciała (2021) – Karolina Turek z ASP w GdańskuPrzyznano jedynie nagrody I, II i III stopnia oraz nagrody specjalne, XII Biennale Grafiki Studenckiej / PRZECIWCIAŁA XIII Biennale Grafiki / Error (2023) – Aleksandra Kaim 14. Biennale Grafiki / Import/Export (2025) – Vinicius Libardoni

Przypisy

Bibliografia

14. Biennale Grafiki Artystycznej – Import/Export, Modrzejewski W., Kurak M., Komorowska B., Chudy M., Pich M. (red.), ISBN 978-83-66608-89-4 XIII Biennale Grafiki – Error, Kurak M., Komorowska B., Pich M., Modrzejewski W., Zalozna Y. (red.), ISBN 978-83-66015-19-7 Przeciwciała: XII Biennale Grafiki Studenckiej, Kurak M., Komorowska B. (red.), ISBN 978-83-66608-16-0 Bunt: XI Biennale Grafiki Studenckiej, Kurak M., Marzol P., Tratwal A. (red.), ISBN 978-83-66015-42-5

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona internetowa Biennale Grafiki Artystycznej w Poznaniu – grafikaart.pl Kategoria:Konkursy plastyczne Kategoria:Wystawy grafiki Kategoria:Wystawy sztuki Kategoria:Nagrody w dziedzinie sztuk plastycznych