Powiat Kraśnik (niem. Landkreis Kraśnik, Kreishauptmannschaft Kraśnik, pol. powiat kraśnicki) – jednostka podziału administracyjnego Generalnego Gubernatorstwa w latach 1942–1944, wchodząca w skład dystryktu lubelskiego. Siedziba powiatu znajdowała się w Kraśniku.
Po wybuchu II wojny światowej i agresji ZSRR na Polskę obszar II Rzeczypospolitej przedzieliła Linia Mołotowa. Na części terenów II RP okupowanych wojskowo przez III Rzeszę (a więc tej, która nie została anektowana bezpośrednio przez Niemców), na podstawie dekretu Adolfa Hitlera z 12 października 1939 (z mocą obowiązującą od 26 października 1939), utworzono jednostkę administracyjno-terytorialną o nazwie Generalne GubernatorstwoVerordnungsblatt des Generalgouverneurs für die Besetzten Polnischen Gebiete = Dziennik Rozporządzeń Generalnego Gubernatora dla Okupowanych Polskich Obszarów / hrsg. vom Amt des Generalgouverneurs. 1939, Nr 1 (26 October) - Nr 15 (31 Dezember). Generalne Gubernatorstwo podzielone na cztery dystrykty, a te z kolei były podzielone na powiaty, gminy zbiorowe i wsie (właściwie dawne polskie gromady)Amtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG.
Landkreis Kraśnik powstał w dystrykcie lubelskim 1 października 1942 z obszaru zniesionego Landkreis Janow-LubelskiRolf Jehke (2009). Territoriale Veränderungen in Deutschland und deutsch verwalteten Gebieten 1874-1945, Herdecke (Kreishauptmannschaft Krasnik). Powiat obejmował 3 miasta (Janów Lubelski, Kraśnik i Ulanów) i 19 gmin zbiorowych: Annopol, Batorz, Brzozówka, Chrzanów, Dzierzkowice, Gościeradów, Jarocin, Kawęczyn, Kosin, Modliborzyce, Potok, Pysznica, Radomyśl nad Sanem, Trzydnik, Ulanów II, Urzędów, Wilkołaz, Zaklików i Zakrzówek, które podzielone były na 260 wsi (gromad).
Landkreis Kraśnik funkcjonował do 25 lipca 194425 lipca 1944 – data zajęcia Lublina przez Armię Czerwoną.. 22 sierpnia 1944 przywrócono powiat janowski o przedwojennych granicach w nowym województwie lubelskim, natomiast gminy i gromady na lewym brzegu Sanu powróciły do powiatów niżańskiego i tarnobrzeskiego w resztkowym województwie lwowskim., gdzie pozostały aż do utworzenia na tym obszarze województwa rzeszowskiego z dniem 18 sierpnia 1945. 9 sierpnia 1945 powiat janowski zniesiono, a z jego obszaru utworzono powiat kraśnicki, a wiec kopiując model administracyjny z okresu wojny. Dopiero w 1956 roku z części powiatu kraśnickiego wyodrębniono ponownie – znacznie mniejszy – powiat janowski.
Miejscowości Lista największych miejscowości w Landkreis Kraśnik w 1943 rokuAmtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG.
+Największe miejscowościMiejscowośćStatusLiczba mieszkańców 1.III.1943GminaKraśnikmiasto11682KraśnikUrzędówwieś4411UrzędówJanów Lubelskimiasto3828Janów LubelskiGodziszówwieś3355KawęczynZaklikówwieś2644ZaklikówPysznicawieś2476PysznicaJastkowicewieś2329PysznicaZdziłowicewieś2243BatorzUlanówmiasto2085UlanówZdziechowicewieś2060ZaklikówZakrzówek os.wieś2050ZakrzówekZarzeczewieś1999PysznicaKrzemieńwieś1955KawęczynBiała Ordynackawieś1817KawęczynKłyżówwieś1768PysznicaKsiężomierzwieś1675GościeradówBystrzycawieś1649ZakrzówekRudnikwieś1513ZakrzówekModliborzycewieś1448ModliborzyceLipawieś1396ZaklikówGościeradówwieś1352GościeradówMajdanwieś1333ZakrzówekRzeczyca Księżawieś1320TrzydnikWilkołaz Iwieś1320WilkołazWierzchowiska Iwieś1307BrzozówkaStudziankiwieś1294ZakrzówekSulówwieś1275ZakrzówekStróżawieś1266BrzozówkaRzeczyca Ziemiańskawieś1244TrzydnikWilkołaz IIwieś1244WilkołazOtroczwieś1227ChrzanówPotok Stanywieś1226PotokŚwieciechówwieś1160AnnopolChrzanów IVwieś1157ChrzanówAnnopolwieś1122AnnopolWólka Tanewskawieś1121Ulanów IIBorówwieś1113KosinDzierzkowice Góry-Rynekwieś1105DzierzkowiceBielinywieś1096Ulanów IIBłażekwieś1090BrzozówkaBlinów Iwieś1086DzierzkowiceGrabówkawieś1071AnnopolChwałowicewieś1070RadomyślJaniszówwieś1068KosinDzierzkowice-Podwodywieś1050DzierzkowiceOpoka Dużawieś1045KosinPotok Wielkiwieś1036PotokRadomyślwieś1030RadomyślDzierzkowice-Zastawiewieś1000Dzierzkowice
Przypisy
Bibliografia Amtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG. 1943. Burgverlag Krakau. Czesław Madajczyk, Generalna Gubernia w planach hitlerowskich. Studia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, 1961. Czesław Madajczyk, Polityka III Rzeszy w okupowanej Polsce, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, 1970.
Kraśnik Kategoria:Historia Kraśnika