Justus Bornowski (ur. 7 września 1843 we Fromborku, zm. 8 września 1904 w Elblągu) – warmiński malarz i konserwator obiektów sakralnych.
Życiorys Kształcił się w gimnazjum w Braniewie, następnie ukończył studia jako artysta malarz w Akademii Sztuk Pięknych w MonachiumTadeusz Oracki Słownik biograficzny Warmii, Mazur i Powiśla XIX i XX wieku (do 1945 roku), wydanie drugie uzupełnione i poprawione, Olsztyn 2023, s. 101Unsere ermländische Heimat, Weihnachten 2004, Jahrgang 50, Nr. 4. Po studiach osiedlił się w Elblągu, gdzie otworzył własny warsztat. Specjalizował się w malarstwie religijnym. Wykonywał polichromie w licznych świątyniach warmińskich, między innymi w kościołach w Błudowie, Braniewie, Gietrzwałdzie (1898), Płoskini, Elblągu, Gdańsku, a także w katedrach w Braniewie i we FromborkuPlan odnowy gminy Gietrzwałd, Załącznik do Uchwały nr 10/2009 Zebrania Wiejskiego Sołectwa Gietrzwałd z dnia 28 grudnia 2009 r. Załącznik do Uchwały nr XXXVII/404/2009 Rady Gminy Gietrzwałd z dnia 29 grudnia 2009 r.. mały|409x409px|Fragment polichromii stropu starej części bazyliki w Gietrzwałdzie autorstwa Justusa Bornowskiego, z przedstawieniem Matki Bożej z Dzieciątkiem i aniołów W Gietrzwałdzie Bornowski wykonał neogotycką polichromię obejmującą starą i nową część kościoła, o rozbudowanym programie teologicznym nawiązującym również do zachowanych przedstawień graficznych związanych z objawieniami gietrzwałdzkimi. Na stropie starej części kościoła przedstawił Matkę Bożą z Dzieciątkiem siedzącą na tronie, otoczoną świetlistą mandorlą, ornamentem z liści klonu i pięcioma aniołami. Kompozycji towarzyszą banderole z wezwaniami maryjnymi i cytatem z Księgi Rodzaju. Na bocznych obrzeżach stropu umieszczono 28 postaci świętych, a pozostałe części dekoracji obejmują symbole wezwań Litanii loretańskiej, przedstawienia sakramentów oraz Dwunastu Apostołów z atrybutami i artykułami wyznania wiary. Centralna scena stropu została przez Józefę Piskorską bezpośrednio powiązana z ikonografią objawień gietrzwałdzkich.
Jedną z większych prac było wykonanie w latach 1887–1891, na zlecenie biskupa warmińskiego Thiela, dekoracji malarskiej całego wnętrza katedry fromborskiej. Jej wykonanie w stylu neogotyckim wzbudziło jednak kontrowersje. Poddawano krytyce zbyt sztywnie potraktowanie wnętrza katedry ornamentem, nadmierne złocenia i jaskrawą kolorystykę świątyniTadeusz Piaskowski, Henryk Szkop Zabytki Fromborka, Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku, Frombork 2003, s. 41.mały|240x240px|Bazylika w Braniewie z malowaniem filarów Justusa BornowskiegoW latach 1892–1893 Justus Bornowski wykonał polichromię wnętrza katedry w Braniewie w ramach prowadzonych prac renowacyjnych świątyni. Polichromią pokrył sklepienia (żebra i zworniki), filary z fryzami i ściany (fryz świątynny) oraz łuk tęczowy i prezbiterium. Katedra w Braniewie została podczas II wojny światowej zburzona, w latach 80. odbudowana. W 2019 konserwator zabytków Katarzyna Polak opracowała Program prac konserwatorskich i restauratorskich ścian wewnętrznych, filarów i sklepień bazyliki mniejszej pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Braniewie i w latach 2024–2026 odtworzony został XIX-wieczny wygląd malowań Justusa Bornowskiego filarów tej świątyniProgram prac konserwatorskich i restauratorskich ścian wewnętrznych, filarów i sklepień Bazyliki Mniejszej pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Braniewie, opracowanie: konserwacja dzieł sztuki Katarzyna Polak, Toruń 2019Warmińsko-Mazurski WUOZ w Olsztynie - Delegatura w Elblągu, 14 lutego 2022Franz Buchholz Führer durch die St. Katharinenkirche zu Braunsberg, Braniewo 1940, s. 7.
Ponadto Justus Bornowski również pisał i publikował wierszeAltpreußische Biographie, Band I, 1974, s. 72.
Przypisy
Kategoria:Niemieccy malarze Kategoria:Absolwenci i studenci Akademii Sztuk Pięknych w Monachium Kategoria:Ludzie urodzeni we Fromborku Kategoria:Ludzie związani z Elblągiem Kategoria:Artyści związani z Fromborkiem Kategoria:Urodzeni w 1843 Kategoria:Zmarli w 1904